Rok 2026 nie przyniesie jednego dominującego zagrożenia epidemicznego, ale może obciążyć system ochrony zdrowia kumulacją kilku zjawisk działających równocześnie. Prognoza na nadchodzący rok wskazuje na silniejszy sezon grypowy, rosnące znaczenie RSV, większą liczbę zakażeń związanych ze zmianami klimatu oraz problem dezinformacji, który – zdaniem epidemiologa – może zakłócać funkcjonowanie procedur bezpieczeństwa. W analizie podkreślono, że o stabilności systemu zdecyduje nie jeden wirus, lecz reakcja instytucji i społeczeństwa na wiele równoległych bodźców.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie czynniki mogą kształtować sytuację epidemiologiczną Polski w 2026 roku.
- Jak eksperci oceniają ryzyko grypy, RSV, WZW A oraz chorób związanych ze zmianami klimatu.
- Dlaczego dezinformacja staje się jednym z głównych zagrożeń dla zdrowia publicznego.
- Jakie decyzje i działania mogą zmniejszyć wpływ wielu nakładających się zagrożeń.
Rok 2026: wiele zagrożeń zamiast jednej dużej epidemii
Autor prognozy epidemiologicznej na 2026 r., dr Andrzej Jarynowski z Wydziału Nauk o Zdrowiu Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu, ocenia, że nadchodzący rok będzie czasem „nakładających się fal” różnych patogenów. Jego zdaniem system zdrowia zostanie sprawdzony przez intensywniejszy sezon infekcji oddechowych oraz przez warunki sprzyjające rozprzestrzenianiu się chorób wcześniej rzadziej spotykanych w Polsce.
Prognozę przygotowano w kontekście globalnych przekształceń: ocieplenia klimatu, starzenia ludności, rosnącej mobilności i migracji. Dokument nie przewiduje pojedynczej epidemii w 2026 r., lecz wskazuje kierunki, które mogą kształtować sytuację zdrowotną w Polsce.
Doświadczenia 2025 roku: strach potrafi nakręcać fałszywe alarmy
W raporcie przypomniano, że rok 2025 przyniósł liczne epizody paniki napędzanej błędnymi interpretacjami lub medialnymi uproszczeniami. W przestrzeni publicznej pojawiały się emocjonalne relacje o kolejnych zagrożeniach – od patogenów rzekomo szerzących się w Azji po fałszywe doniesienia o „nowych odmianach” znanych wirusów. Jednocześnie rzeczywiste problemy, takie jak choroby wśród zwierząt w regionach przygranicznych czy powroty dawniej rzadkich zakażeń, wymagały spokojnych działań służb sanitarnych.
Dr Jarynowski zwraca uwagę, że kryzysy informacyjne mogą osłabiać zaufanie do oficjalnych komunikatów, również tych poprawnych. Jego zdaniem konsekwencje dezinformacji będą w 2026 roku jednym z najważniejszych wyzwań działań epidemiologicznych.
– 2025 rok nauczył nas, że kryzys informacyjny potrafi być groźniejszy niż sam patogen – podkreśla dr Jarynowski.
COVID-19 nie zniknął, ale zmienił swoje znaczenie
Jesienna fala COVID-19 z 2025 roku przebiegała zgodnie z oczekiwaniami specjalistów i wygasła stosunkowo szybko. Obecne warianty nie tworzą już przewagi nad innymi wirusami sezonowymi. W raporcie podkreślono, że zakażenie SARS-CoV-2 funkcjonuje dziś podobnie jak inne infekcje oddechowe – zaradzić mogą podstawowe środki higieny i izolowanie się w okresie objawów.
Zdecydowanie większe zaniepokojenie ekspertów budzą pojawiające się w Europie przypadki MERS oraz rozwój technologii umożliwiających modyfikowanie wirusów. Wskazano, że łatwość tworzenia wariantów laboratoryjnych, także przy użyciu narzędzi sztucznej inteligencji, wymaga międzynarodowych standardów nadzoru.
Początek 2026 roku może mocno obciążyć placówki
Według prognozy sezon grypowy będzie jedną z najtrudniejszych prób dla systemu zdrowia. Oczekuje się, że fale zachorowań będą miały charakter regionalny, co może przekładać się na lokalne braki leków i większe obciążenie POZ oraz szpitali. Dr Jarynowski ocenia, że najbardziej newralgiczny będzie przełom stycznia i lutego, gdy absencja chorobowa zacznie dotyczyć szkół i zakładów pracy.
Równocześnie może dojść do intensyfikacji zakażeń RSV. W prognozie zwrócono uwagę na wzrost liczby rozpoznań w ostatnich latach, także dzięki lepszej diagnostyce.
– Mamy skuteczne narzędzie ochrony najmłodszych: darmowe szczepienia kobiet w ciąży, które przekazują dziecku przeciwciała. To bardzo opłacalne i bezpieczne rozwiązanie, a jednocześnie wciąż niedostatecznie promowane – mówi dr Jarynowski.
W regionie Europy Środkowej notuje się rosnącą częstość występowania wirusowego zapalenia wątroby typu A, szczególnie w Czechach. Ma to znaczenie dla osób wyjeżdżających w okresie zimowych ferii. Epidemiolog wskazuje, że podstawowe zasady higieny i profilaktyka w miejscach o dużym zagęszczeniu ludzi mogą istotnie zmniejszyć ryzyko zakażenia.
Zmiany klimatyczne sprzyjają nowym patogenom
Prognoza wyraźnie wskazuje na rosnący wpływ klimatu na epidemiologię w Polsce. Dłuższa aktywność kleszczy zwiększa liczbę przypadków boreliozy oraz kleszczowego zapalenia mózgu. Zauważono też pojawianie się nowych gatunków tych pajęczaków w obszarach, gdzie dotychczas nie występowały.
Wraz ze wzrostem temperatur rośnie również ryzyko zakażeń bakteriami Vibrio oraz częstsze zakwity sinic w wodach stojących.
– Choroby, które jeszcze niedawno kojarzyliśmy z południem Europy, stają się także naszym problemem – dodaje epidemiolog.
Zakażenia przenoszone drogą płciową
Autor analizy zauważa stały wzrost zapadalności na kiłę, rzeżączkę i HIV. Co istotne, dynamika ta widoczna jest już nie tylko w dużych ośrodkach, lecz także w powiatach ziemskich, które jeszcze niedawno miały znacznie niższy poziom zachorowań. Ekspert wiążą ten trend z przemianami społecznymi, ale nie tylko.
– Jeśli młodzi ludzie nie dostają rzetelnej wiedzy w szkole, trudno oczekiwać, że będą podejmować odpowiedzialne decyzje – tłumaczy dr Jarynowski.
Dezinformacja jako realne zagrożenie dla zdrowia publicznego
Jednym z najmocniejszych elementów raportu jest wskazanie na destabilizujący wpływ fałszywych treści na funkcjonowanie systemu. Sensacyjne doniesienia i niezweryfikowane teorie mogą prowadzić do spadku zaufania do specjalistów i instytucji. W ocenie dr Jarynowskiego nawet najbardziej zaawansowane narzędzia, takie jak nowoczesne szczepionki czy systemy monitorowania, tracą skuteczność, jeśli odbiorcy nie uznają ich za wiarygodne. Jak wskazuje ekspert, w 2026 roku nie grozi nam jedna dominująca epidemia. Zamiast tego czeka nas splot kilku nakładających się zjawisk, które razem mogą okazać się równie wymagające.
– To będzie rok wielu mniejszych wyzwań naraz. Od tego, jak na nie odpowiemy, zależy, czy przejdziemy go spokojnie, czy w permanentnym kryzysie – podsumowuje epidemiolog.
Główne wnioski
- Rok 2026 nie przyniesie jednej epidemii, lecz zespół nakładających się zagrożeń: grypy, RSV, WZW A oraz infekcji powiązanych ze zmianami klimatu.
- Dezinformacja może znacząco zaburzać reakcje zdrowia publicznego, prowadząc do spadku zaufania do oficjalnych komunikatów i narzędzi profilaktycznych.
- Sezon grypowy i RSV będzie kluczowym testem dla placówek medycznych, szczególnie na przełomie stycznia i lutego, z ryzykiem lokalnych braków leków.
- Rosnąca liczba zachorowań przenoszonych drogą płciową oraz nowe zagrożenia klimatyczne wymagają wzmocnienia edukacji zdrowotnej i stabilnej komunikacji.
Źródło:
- https://www.umw.edu.pl/pl/aktualnosci/epidemiologiczna-prognoza-dla-polski
