W planie finansowym Narodowego Funduszu Zdrowia na 2027 r. nadal brakuje około 12 mld zł – wynika z informacji „Rzeczpospolitej”. Problem pozostaje mimo rekordowej dotacji z budżetu państwa, zaplanowanej na 41,5 mld zł. Dodatkowym ryzykiem jest to, że część dochodów uwzględnionych przez rząd wymaga dopiero zmian ustawowych, a ich wejście w życie będzie zależało m.in. od decyzji prezydenta.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak duża luka może pozostać w planie finansowym NFZ na 2027 rok.
- Ile państwo planuje przeznaczyć na ochronę zdrowia i dotację dla NFZ.
- Dlaczego część dochodów uwzględnionych w budżecie pozostaje niepewna.
- Jak stabilizująca reguła wydatkowa może wpłynąć na finansowanie Funduszu.
NFZ zaczyna 2027 rok z luką około 12 mld zł
Jak informuje „Rzeczpospolita”, nawet po uwzględnieniu rekordowej dotacji budżetowej sytuacja finansowa NFZ na przyszły rok pozostaje napięta.
W projekcie budżetu państwa na 2027 r. przewidziano dla Funduszu 41,5 mld zł dotacji. Według rozmówców dziennika nadal pozostawia to jednak około 12 mld zł niedoboru.
Pierwotnie Ministerstwo Finansów zakładało dotację na poziomie 35 mld zł. Przy tej kwocie NFZ szacował dodatkowe zapotrzebowanie na około 21 mld zł. Oznaczałoby to potrzebę dotacji sięgającej łącznie około 56 mld zł.
Część luki mają zmniejszyć dodatkowe wpływy ze składki zdrowotnej związane ze zmianami podatkowymi. „Rzeczpospolita” wskazuje jednak, że są to prognozy zależne zarówno od przyjęcia nowych przepisów, jak i zachowania podatników.
274,1 mld zł na ochronę zdrowia
Łączne nakłady na ochronę zdrowia w 2027 r. zaplanowano na 274,1 mld zł. Wynika to z ustawowego obowiązku przeznaczenia na ten cel co najmniej 7 proc. PKB sprzed dwóch lat.
Zaplanowana kwota jest jednak tylko o około 200 mln zł wyższa od ustawowego minimum. To powoduje, że margines bezpieczeństwa pozostaje niewielki.
Część dochodów wymaga dopiero uchwalenia ustaw
„Rzeczpospolita” zwraca uwagę na dodatkowy problem: projekt budżetu uwzględnia wpływy z rozwiązań podatkowych, które nie zostały jeszcze uchwalone.
Chodzi m.in. o planowane zmiany dotyczące akcyzy na alkohol, CIT, płynu do e-papierosów i urządzeń do waporyzacji, VAT na napoje energetyczne i bezalkoholowe odpowiedniki napojów alkoholowych oraz podatku cyfrowego.
Według dziennika łącznie około 8,4 mld zł planowanych dochodów zależy od przyjęcia odpowiednich ustaw i ostatecznie od podpisu prezydenta.
Ryzyko nie jest wyłącznie teoretyczne. Prezydent Karol Nawrocki wcześniej zawetował ustawę przewidującą podwyższenie akcyzy, a obecny projekt ponownie zakłada wzrost stawek od 2027 r. Szacowane dodatkowe wpływy z tego tytułu wynoszą około 1,4 mld zł.
Finansowanie NFZ coraz mocniej zależy od budżetu państwa
Rosnąca luka NFZ powoduje, że coraz większą rolę w finansowaniu systemu odgrywają bezpośrednie transfery z budżetu państwa.
Jak podaje „Rzeczpospolita”, w 2024 r. dotacja dla NFZ wyniosła 14,8 mld zł, a w 2025 r. już 33 mld zł. W 2026 r. dotacja podmiotowa sięga obecnie 33,6 mld zł, a mimo tego do zamknięcia roku ma brakować jeszcze około 14 mld zł.
Fundusz przenosi również część niezapłaconych zobowiązań na kolejne lata. Według danych przywołanych przez dziennik w planie na 2024 r. znajdowało się około 2 mld zł zobowiązań z poprzednich lat, a w 2025 r. było to już 4,8 mld zł.
Reguła wydatkowa ograniczy możliwość dosypywania pieniędzy
Od planu finansowego na 2027 r. NFZ zostanie objęty stabilizującą regułą wydatkową. W praktyce dodatkowe zwiększanie finansowania Funduszu w trakcie roku będzie wymagało znalezienia oszczędności w innych częściach finansów publicznych albo zwiększenia dochodów.
To może być szczególnie ważne, jeśli rzeczywiste koszty świadczeń i ustawowych zobowiązań NFZ ponownie okażą się wyższe od zaplanowanych.
Jednym z głównych źródeł wzrostu kosztów pozostają wynagrodzenia w ochronie zdrowia. Coroczne podwyżki wynikające z ustawy o minimalnych wynagrodzeniach pracowników podmiotów leczniczych zwiększają wydatki Funduszu niezależnie od jego bieżącej sytuacji finansowej.
Według „Rzeczpospolitej” połączenie około 12 mld zł luki w NFZ, rosnących kosztów systemu oraz niepewności dotyczącej części dochodów budżetowych może sprawić, że finansowanie ochrony zdrowia stanie się jednym z najpoważniejszych problemów dla budżetu państwa w 2027 r.
Główne wnioski
- Pomimo rekordowej dotacji w wysokości 41,5 mld zł, w planie finansowym NFZ na 2027 r. może nadal brakować około 12 mld zł.
- Łączne nakłady na ochronę zdrowia zaplanowano na 274,1 mld zł, czyli około 200 mln zł powyżej ustawowego minimum.
- Około 8,4 mld zł planowanych dochodów zależy od zmian ustawowych, które nie zostały jeszcze uchwalone.
- Od 2027 r. NFZ zostanie objęty stabilizującą regułą wydatkową, co może ograniczyć możliwość zwiększania finansowania Funduszu w trakcie roku.
Źródło:
- https://www.rp.pl/ochrona-zdrowia/art45105111-wydatki-na-zdrowie-moga-wysadzic-budzet-panstwa-w-przyszlym-roku-dziura-w-nfz-ma-juz-12-mld-zl
