Federacja Porozumienie Zielonogórskie opublikowała list otwarty dotyczący organizacji szczepień BCG u noworodków, ostrzegając przed ryzykiem wynikającym z odraczania podania szczepionki i przenoszenia odpowiedzialności za jej realizację na POZ. PZ podkreśla, że dotychczasowy model szczepienia w szpitalu w pierwszej dobie życia zapewniał niemal pełną zgłaszalność oraz skuteczną ochronę najmłodszych.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego Porozumienie Zielonogórskie sprzeciwia się odraczaniu szczepień BCG.
- Jakie argumenty epidemiologiczne przedstawiają MZ i GIS.
- Jak wygląda proces kwalifikacji do BCG przy pilotażu SCID.
- Jak ma być zorganizowana realizacja szczepień uzupełniających BCG.
Komunikat PZ: obawy o spadek wyszczepialności po odraczaniu BCG
Federacja Porozumienie Zielonogórskie w liście otwartym skierowanym do Minister Zdrowia i Głównego Inspektora Sanitarnego wyraża poważne zaniepokojenie możliwością przeniesienia realizacji szczepień BCG poza oddziały noworodkowe. PZ podkreśla, że dotychczasowy model – szczepienie w szpitalu w pierwszej dobie życia – gwarantował wysoką zgłaszalność i pełną ochronę populacyjną. Jak wskazuje Federacja, odraczanie BCG i przenoszenie odpowiedzialności za jego wykonanie do POZ jest złym rozwiązaniem.
Podstawowa opieka zdrowotna nie dysponuje narzędziami, które pozwoliłyby zapewnić pełną zgłaszalność noworodków, co w praktyce prowadzi do spadku wyszczepialności i osłabienia ochrony zdrowia publicznego – czytamy w liście.
W apelu czytamy, że BCG ma kluczowe znaczenie w zapobieganiu najcięższym postaciom gruźlicy, w tym gruźliczemu zapaleniu opon mózgowo-rdzeniowych oraz gruźlicy prosówkowej, które pojawiają się przede wszystkim w pierwszych miesiącach życia. Federacja ocenia, że bezpieczeństwo i organizacja szczepień w szpitalach są sprawdzonym rozwiązaniem, a zmiany mogą zaburzyć ciągłość ochrony zdrowia publicznego.
Co wcześniej ogłosiły MZ i GIS? Kluczowe dane i zasady kwalifikacji
Kilka dni przed publikacją listu PZ Ministerstwo Zdrowia i GIS wydały komunikat precyzujący obecne zasady wykonywania BCG przy prowadzeniu pilotażu SCID. Resort jednoznacznie potwierdził, że szczepienie w pierwszej dobie życia pozostaje w Polsce obowiązkowe i epidemiologicznie uzasadnione.
W komunikacie przytoczono dane z 2024 r., kiedy odnotowano 4236 przypadków gruźlicy. Jak wskazano, ryzyko zachorowania nieszczepionych noworodków jest nieporównywalnie większe niż ryzyko związane z podaniem szczepionki dziecku z nierozpoznanym niedoborem odporności typu SCID. Częstość SCID w Polsce szacuje się na 1 przypadek na 55–60 tys. żywych urodzeń, co odpowiada 4–6 przypadkom rocznie.
Resort podkreślił również, że trwający pilotaż badań przesiewowych SCID w ramach Programu Badań Przesiewowych Noworodków nie wpływa na proces kwalifikacji do szczepienia BCG. Lekarz nadal wykonuje pełne badanie i wywiad rodzinny, a odroczenie szczepienia jest wskazane wyłącznie wtedy, gdy istnieje realne kliniczne podejrzenie SCID.
Odroczenie BCG – dlaczego budzi kontrowersje?
W przypadku odroczenia procedury po stronie szpitala leży obowiązek przekazania rodzicom informacji o sposobie odbioru wyniku przesiewu oraz miejscu realizacji szczepienia. Ministerstwo zapowiedziało, że szczepienia uzupełniające będą prowadzone w punktach przy oddziałach szpitalnych oraz w wybranych placówkach POZ na poziomie powiatów.
W razie problemów z dostępnością rodzice mają uzyskać wsparcie organizacyjne ze strony odpowiedniej powiatowej stacji sanitarno-epidemiologicznej. Resort oraz GIS zapowiadają publikację ogólnopolskiej listy punktów szczepień.
Główne wnioski
- PZ ostrzega, że odraczanie szczepień BCG i przeniesienie ich do POZ może obniżyć wyszczepialność i zaburzyć ochronę populacyjną.
- MZ i GIS potwierdzają obowiązek szczepienia w 1. dobie życia, wskazując na 4236 przypadków gruźlicy w 2024 r. oraz niską częstość SCID (1 na 55–60 tys.).
- Pilotaż SCID nie zmienia zasad kwalifikacji do BCG – odroczenie jest możliwe tylko przy realnym podejrzeniu niedoboru odporności.
- Organizacja szczepień uzupełniających wymaga koordynacji między szpitalami, POZ i sanepidem, a lista punktów ma być opublikowana przez MZ i GIS.
Źródło:
- https://www.federacjapz.pl/szczepienia-noworodkow-bcg/
