Nagłe zatrzymanie krążenia (NZK) przedstawiane w serialach telewizyjnych znacząco odbiega od realiów klinicznych – wynika z analizy ponad 160 amerykańskich produkcji opublikowanej 12 stycznia 2026 r. w Circulation: Population Health and Outcomes. American Heart Association zwraca uwagę, że widzowie mogą kształtować swoje wyobrażenia o RKO na podstawie ekranowych scen, co wpływa na gotowość do działania u świadków nagłego zatrzymania krążenia. Badanie sugeruje, że fikcja telewizyjna nie tylko zniekształca obraz NZK, ale także wzmacnia nierówności obserwowane również w praktyce.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak serialowe przedstawienia RKO różnią się od realnych sytuacji nagłego zatrzymania krążenia.
- Jakie błędy w pokazywaniu Hands-Only CPR wskazuje American Heart Association.
- Jak ekranowe schematy mogą wpływać na reakcje świadków NZK i utrwalać nierówności.
- Dlaczego realistyczna edukacja społeczna jest kluczowa dla poprawy przeżywalności.
AHA: telewizja utrwala fałszywy obraz tego, kto potrzebuje RKO
Według American Heart Association w USA dochodzi co roku do ponad 350 tys. nagłych zatrzymań krążenia poza szpitalem. Natychmiastowe rozpoczęcie RKO może podwoić lub potroić szansę przeżycia, jednak pomoc otrzymuje jedynie ok. 40% osób. AHA podkreśla, że wskaźniki te są jeszcze niższe u kobiet oraz u osób czarnoskórych i pochodzenia latynoskiego.
Analiza obejmująca 169 odcinków amerykańskich seriali wyemitowanych od 2008 r. wykazała, że RKO zdecydowanie częściej udzielano mężczyznom i osobom białym, co odzwierciedla istniejące w rzeczywistości dysproporcje. Zamiast je korygować, telewizja powiela schematy, które mogą wpływać na reakcje świadków w prawdziwych sytuacjach NZK.
Hands-Only CPR nadal rzadko pokazywana w sposób prawidłowy
AHA już w 2008 r. rekomendowała Hands-Only CPR (metodę „uciskaj bez oddechów”), aby zwiększyć skłonność osób postronnych do szybkiej interwencji. Tymczasem jedynie 29,6% analizowanych scen przedstawiało tę technikę poprawnie – czyli poprzez wezwanie pomocy i rozpoczęcie mocnych, rytmicznych uciśnięć klatki piersiowej.
W serialach poszkodowani byli także znacznie młodsi niż w rzeczywistości. Ponad połowa postaci wymagających RKO miała mniej niż 40 lat, podczas gdy przeciętny wiek osoby z NZK w realnym świecie to 62 lata.
NZK na ekranie rzadko dzieje się tam, gdzie naprawdę do niego dochodzi
AHA przypomina, że ponad 80% nagłych zatrzymań krążenia poza szpitalem ma miejsce w domu. W mediach jednak wygląda to zupełnie inaczej: tylko ok. 20% serialowych scen NZK rozgrywało się w przestrzeni domowej.
Najczęściej akcja ratunkowa odbywała się w odizolowanych lokalizacjach (37%) lub w przestrzeni publicznej (26%). W efekcie widz może mieć wrażenie, że NZK to zdarzenie spektakularne, typowe dla dynamicznych sytuacji, a nie problem zdrowia publicznego dotyczący głównie gospodarstw domowych.
Przekaz medialny może wzmacniać bariery w podejmowaniu RKO
Zespół analizujący sceny serialowe zwraca uwagę, że sposób pokazywania RKO może wpływać na późniejsze decyzje widzów. Wskazano, że rzadziej udzielana pomoc kobietom oraz osobom z grup mniejszościowych może wynikać z nieuświadomionych przekonań, które telewizja – zamiast korygować – może utrwalać.
Jednocześnie odsetek przypadków, w których w serialach w ogóle podejmowano RKO, wyniósł 58% – wyraźnie więcej niż w realnym świecie (ok. 40%). AHA zauważa, że większa liczba realistycznych, poprawnie przedstawionych scen mogłaby przełożyć się na wzrost gotowości społeczeństwa do działania.
Nawet dzieci mogą skutecznie wykonać Hands-Only CPR
Hands-Only CPR składa się z dwóch kroków: połączenia z numerem alarmowym i rozpoczęcia uciśnięć klatki piersiowej. AHA wskazuje, że metoda nie wymaga szkolenia ani sprzętu, co sprawia, że jest dostępną również dla osób młodych.
Organizacja rozwija program Nation of Lifesavers™, którego celem jest podwojenie przeżywalności po NZK do 2030 r. W centrum inicjatywy jest założenie, że każda osoba – niezależnie od wieku – może stać się ogniwem łańcucha przeżycia, szczególnie że zdecydowana większość NZK zdarza się w domach.
Główne wnioski
- Tylko 29,6% serialowych scen prawidłowo przedstawiało Hands-Only CPR, co pokazuje dużą rozbieżność między fikcją a zaleceniami AHA.
- W serialach RKO częściej otrzymywali mężczyźni i osoby białe, co odzwierciedla realne, niekorzystne dysproporcje w udzielaniu pomocy.
- Ponad 80% rzeczywistych NZK występuje w domach, lecz na ekranie zaledwie ok. 20% scen rozgrywa się w środowisku domowym.
- W serialach RKO podejmowano w 58% przypadków, podczas gdy realnie pomoc świadków otrzymuje ok. 40% osób z NZK.
Źródło:
- https://newsroom.heart.org/news/tv-depictions-of-hands-only-cpr-are-often-misleading
