Prezydencka Rada Zdrowia obradowała 12 stycznia pod przewodnictwem prof. Piotra Czauderny, koncentrując się na jednym z najważniejszych wyzwań dla państwa – bezpieczeństwie lekowym. Dyskusja odbyła się z udziałem przedstawicieli administracji, ekspertów naukowych oraz organizacji branżowych, którzy analizowali wnioski z najnowszej publikacji Kancelarii Prezydenta dotyczącej dostępu do leków i odporności systemu w sytuacjach kryzysowych.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie priorytety bezpieczeństwa lekowego omówiła Prezydencka Rada Zdrowia.
- Jakie ryzyka geopolityczne i systemowe wpływają na dostępność leków w Polsce.
- Dlaczego stabilna polityka lekowa jest kluczowa dla przemysłu farmaceutycznego i pacjentów.
- Jakie kierunki działań wymagają wzmocnienia.
Nowe spojrzenie na bezpieczeństwo lekowe w Polsce i UE
Uczestnicy podkreślali, że doświadczenia ostatnich lat – od pandemii po skutki wojny w Ukrainie – unaoczniły, jak duża część europejskiego rynku farmaceutycznego opiera się na dostawach spoza kontynentu. Ograniczenia transportowe, zaburzenia logistyczne czy napięcia geopolityczne w latach 2021–2024 wielokrotnie pokazywały podatność systemów krajów UE na przerwy w produkcji i dystrybucji leków. W Polsce dodatkowym problemem stał się brak obowiązującej, długoterminowej polityki lekowej po wygaśnięciu dokumentu „Polityka Lekowa Państwa 2018–2022”.
Ryzyka, które muszą zostać uwzględnione w strategii państwa
W trakcie obrad zwracano uwagę, że współczesne bezpieczeństwo lekowe nie może ograniczać się do monitorowania dostępności wyrobów leczniczych. Państwo musi przygotować się także na scenariusze obejmujące cyberataki, sytuacje nadzwyczajne, kryzysy polityczne czy katastrofy naturalne, które mogą przerwać ciągłość dostaw. Uczestnicy zgodzili się, że brak leków w sytuacjach kryzysowych może stać się bezpośrednim zagrożeniem zdrowotnym o dużej skali.
Wnioski z posiedzenia wskazują, że jednym z fundamentów budowy realnej odporności jest długofalowa polityka lekowa, pozwalająca na precyzyjne określenie priorytetów i narzędzi zarządzania ryzykiem. Przejrzyste zasady mogłyby wspierać rozwój krajowej produkcji, wzmacniać segment API oraz przyciągać inwestycje do polskiej biotechnologii. Podczas dyskusji akcentowano, że stabilne otoczenie regulacyjne i finansowe to również impuls dla tworzenia nowych miejsc pracy i zwiększania kompetencji technologicznych kraju.
Koordynacja państwa, nauki i biznesu
W trakcie obrad pojawił się też wątek lepszej współpracy między administracją, środowiskami naukowymi i sektorem innowacji. Omawiano m.in. potencjał partnerstw publiczno-prywatnych oraz potrzebę skuteczniejszej komercjalizacji badań. W kontekście nadchodzących zmian regulacyjnych w Unii Europejskiej – takich jak Biotech Act oraz modernizacja ogólnego prawa farmaceutycznego – Polska, zdaniem uczestników, powinna aktywnie uczestniczyć w tworzeniu nowych zasad, zamiast jedynie dostosowywać się do gotowych rozwiązań.
Posiedzenie Prezydenckiej Rady Zdrowia ma stać się punktem wyjścia do opracowania nowoczesnej strategii bezpieczeństwa lekowego, postrzegającej dostęp do leków jako kluczowy element bezpieczeństwa państwa.
Główne wnioski
- Bezpieczeństwo lekowe zostało uznane za jeden z priorytetów państwa, a jego znaczenie wzrosło po doświadczeniach lat 2021–2024, które ujawniły skalę zależności Europy od importu API.
- Brak kontynuacji dokumentu „Polityka Lekowa Państwa 2018–2022” stworzył strategiczną lukę, co potwierdzono w analizie Kancelarii Prezydenta, wskazując potrzebę nowej, długofalowej strategii.
- Rada wskazała na konieczność przygotowania systemu na ryzyka: przerwanie łańcuchów dostaw, cyberataki, sytuacje nadzwyczajne i konflikty zbrojne, które mogą prowadzić do niedoborów leków na masową skalę.
- Rozwój krajowej produkcji API i wzmocnienie współpracy państwa, nauki i biznesu, z wykorzystaniem partnerstw publiczno-prywatnych, uznano za klucz do wzmocnienia suwerenności lekowej i odporności systemu.
Źródło:
- https://www.prezydent.pl/aktualnosci/wydarzenia/prezydencka-rada-zdrowia-o-bezpieczenstwie-lekowym-polski,113118
