Alkohol pozostaje jedną z głównych przyczyn problemów zdrowotnych i społecznych w Polsce. Według danych Światowej Organizacji Zdrowia jego spożycie przekracza 11 litrów czystego alkoholu na osobę rocznie, co plasuje nas w czołówce Europy. Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej (NRL) zwraca uwagę na rosnące koszty zdrowotne, społeczne i ekonomiczne wynikające z nadużywania alkoholu. Podjęte przez Prezydium apele mają na celu nie tylko ograniczenie fizycznej dostępności alkoholu, ale również wzmocnienie odpowiedzialnych wzorców społecznych poprzez zaangażowanie osób publicznych.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie konkretne ograniczenia w sprzedaży alkoholu proponuje Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej.
- W jaki sposób alkohol wpływa na funkcjonowanie szpitalnych oddziałów ratunkowych i bezpieczeństwo publiczne.
- Dlaczego osoby publiczne powinny zrezygnować z udziału w reklamach alkoholu.
- Jakie są najnowsze dane WHO na temat spożycia alkoholu i jego wpływu na zdrowie.
Zakaz nocnej sprzedaży alkoholu – realna szansa na poprawę bezpieczeństwa
29 września 2025 roku Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej przyjęło Apel nr 12/25/P-IX w sprawie wprowadzenia zakazu nocnej sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży. Wskazano, że zakaz taki powinien obowiązywać w godzinach nocnych, z wyjątkiem lokali posiadających stosowne zezwolenia, takich jak restauracje czy puby.
Lekarze na oddziałach ratunkowych każdego dnia widzą, jak poważne konsekwencje niesie za sobą nadmierne spożycie alkoholu – od urazów po zagrożenia życia. Dlatego apelujemy o rozsądne ograniczenia sprzedaży alkoholu w godzinach nocnych, które mogą realnie odciążyć SOR-y i poprawić bezpieczeństwo pacjentów oraz personelu – podkreśla wiceprezes NRL Klaudiusz Komor.
Prezydium wskazuje na doświadczenia samorządów lokalnych, które wprowadziły ograniczenia nocnej sprzedaży alkoholu. W miastach, gdzie funkcjonuje taki zakaz, zmniejszyła się liczba interwencji policji i straży miejskiej, a także spadła liczba osób wymagających pomocy medycznej w nocy po spożyciu alkoholu. Ograniczenia godzin sprzedaży alkoholu prowadzą do spadku liczby urazów, zatruć, zachowań agresywnych oraz redukują liczbę interwencji medycznych, zwłaszcza w porach nocnych.
Alkohol a zdrowie publiczne – dowody WHO
Prezydium NRL, powołując się na dane WHO, przypomina, że ograniczenie fizycznej dostępności alkoholu jest jednym z najskuteczniejszych narzędzi zmniejszania szkód zdrowotnych i społecznych. W Polsce poziom konsumpcji alkoholu pozostaje jednym z najwyższych w Europie, a ceny alkoholu w relacji do wynagrodzeń są jednymi z najniższych w Unii Europejskiej. Rosnąca dostępność cenowa oraz powszechność nocnej sprzedaży wpływają na skalę problemu.
WHO akcentuje, że alkohol może powodować ponad 200 chorób i urazów. Skutki jego spożycia to nie tylko podejmowanie ryzykownych zachowań czy wypadki, ale również przewlekłe choroby, takie jak nadciśnienie tętnicze, zaburzenia rytmu serca, otyłość, choroba wieńcowa, a także zwiększone ryzyko nowotworów – w tym jamy ustnej, gardła, przełyku, wątroby, jelita grubego i piersi.
Alkohol jest substancją toksyczną i uzależniającą, dlatego tak jak środowisko lekarskie nie zgadza się na to, żeby mówić o ‘zdrowszych’ papierosach, tak jeśli chodzi o spożywanie alkoholu, nie można mówić o bezpiecznej ilości alkoholu, która nie wpływa na zdrowie – podkreśla Prezydium NRL.
Odpowiedzialne wzorce – apel do osób publicznych
Drugim stanowiskiem Prezydium NRL jest Apel nr 13/25/P-IX, skierowany do przedstawicieli świata kultury i sportu. Lekarze apelują, by znane postacie, będące wzorem dla wielu, zwłaszcza młodych ludzi, nie brały udziału w reklamie alkoholu ani nie promowały jego spożycia.
Powszechnie wiadomo, że osoby publiczne mają szczególny wkład w kształtowanie postaw społecznych. Zamiast promować alkohol, warto, by swoją popularność wykorzystywali do inspirowania młodych ludzi aktywnością fizyczną, zdrowym stylem życia i sportem. To właśnie takie wzorce budują silniejsze i zdrowsze społeczeństwo – zaznacza wiceprezes NRL Klaudiusz Komor.
Prezydium NRL podkreśla, że reklamy alkoholu z udziałem znanych sportowców czy artystów znacząco zwiększają sprzedaż napojów alkoholowych i kształtują fałszywe przekonanie o akceptowalności ich konsumpcji. W sytuacji, gdy uzależnienie od alkoholu pozostaje wyjątkowo trudne do leczenia, a dostęp do terapii odwykowych jest ograniczony, ograniczenie reklam staje się ważnym elementem profilaktyki.
Wieloaspektowe działania – klucz do zmiany
Prezydium NRL zwraca uwagę, że aby ograniczyć negatywne skutki picia alkoholu, należy prowadzić wielokierunkowe działania. Obejmują one nie tylko ograniczenie dostępności fizycznej i cenowej, ale także ograniczenie reklamy oraz prowadzenie edukacji zdrowotnej. Wprowadzenie ogólnopolskiego zakazu nocnej sprzedaży alkoholu, przy jednoczesnym zaangażowaniu osób publicznych w promowanie zdrowych wzorców, może znacząco zmniejszyć skalę problemu i poprawić bezpieczeństwo społeczne.
Główne wnioski
- Prezydium NRL apeluje o
(22:00–6:00), aby zmniejszyć liczbę interwencji medycznych i policyjnych oraz poprawić bezpieczeństwo w porze nocnej. - Lekarze wskazują, że wielu pacjentów nocnych SOR-ów trafia tam pod wpływem alkoholu, co wpływa na jakość i dostępność pomocy dla innych osób wymagających nagłej opieki.
- WHO alarmuje: alkohol odpowiada za ponad 200 chorób i urazów. Spożywanie nawet niewielkich ilości zwiększa ryzyko m.in. nowotworów, chorób serca, przemocy i wypadków.
- Prezydium NRL wzywa osoby publiczne do rezygnacji z udziału w reklamach alkoholu – ich wpływ na młodych ludzi i wzrost konsumpcji jest znaczący i udokumentowany.
Źródło:
- NIL
