Rak trzustki to jeden z najbardziej śmiertelnych nowotworów, którego wczesne wykrycie pozostaje dużym wyzwaniem dla współczesnej medycyny. Najnowsze badanie przeprowadzone przez naukowców z NYU Langone Health i Perlmutter Cancer Center wskazuje na istotny związek między składem mikrobiomu jamy ustnej, a ryzykiem zachorowania na ten nowotwór. Zidentyfikowano aż 27 gatunków drobnoustrojów, które mogą zwiększać to ryzyko nawet 3,5-krotnie.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie bakterie i grzyby z jamy ustnej mogą zwiększać ryzyko raka trzustki.
- Dlaczego mikrobiom śliny może stać się przyszłym narzędziem do wczesnej diagnostyki onkologicznej.
- W jaki sposób badacze z NYU przeanalizowali ponad 120 tys. próbek śliny, by zidentyfikować korelacje.
- Co możesz zrobić, by poprzez higienę jamy ustnej potencjalnie zmniejszyć ryzyko nowotworów.
Mikrobiom jamy ustnej – niewidzialny wskaźnik ryzyka?
Mikrobiom jamy ustnej to złożona społeczność bakterii i grzybów zasiedlających błony śluzowe, dziąsła i powierzchnię języka. Od lat wiadomo, że jego zaburzenia są związane z chorobami przyzębia, próchnicą czy infekcjami. Jednak coraz więcej badań pokazuje, że mikroflora jamy ustnej może mieć znaczenie także w kontekście chorób nowotworowych.
Już w 2016 roku naukowcy z NYU powiązali obecność określonych drobnoustrojów z ryzykiem raka trzustki, jednak nie byli w stanie wskazać konkretnych gatunków. Najnowsze badanie, opublikowane 18 września 2025 roku w czasopiśmie JAMA Oncology, rzuca nowe światło na ten problem.
Zakres i metodologia badania
Zespół badawczy przeanalizował dane od 122 000 zdrowych mężczyzn i kobiet, pochodzące z dwóch dużych, trwających badań populacyjnych:
- Cancer Prevention Study II prowadzony przez American Cancer Society
- Prostate, Lung, Colorectal, and Ovarian Cancer Screening Trial (PLCO)
Uczestnicy na początku badań pobrali próbki śliny, które następnie poddano analizie genetycznej w celu identyfikacji bakterii i grzybów. W ciągu średnio 9-letniej obserwacji zidentyfikowano 445 przypadków zachorowania na raka trzustki i porównano ich mikrobiom z osobami z grupy kontrolnej.
Wyniki: 27 gatunków zwiększających ryzyko
Naukowcy zidentyfikowali 24 gatunki bakterii i grzybów, które indywidualnie zwiększały lub zmniejszały ryzyko raka trzustki. Co istotne, łącznie cała grupa drobnoustrojów zwiększała to ryzyko ponad trzykrotnie.
Wśród zidentyfikowanych patogenów znalazły się m.in. bakterie odpowiedzialne za choroby przyzębia oraz grzyby z rodzaju Candida.
Nasze odkrycia rzucają nowe światło na związek między mikrobiomem jamy ustnej, a rakiem trzustki – powiedział dr Yixuan Meng, główny autor badania i stypendysta podoktorski w Szkole Medycznej Grossmana Uniwersytetu Nowojorskiego.
Grzyby Candida i ich potencjalna rola
Po raz pierwszy w badaniach tego typu wykazano, że grzyby jamy ustnej, zwłaszcza Candida, mogą odgrywać rolę w rozwoju raka trzustki. Ten drożdżak, naturalnie występujący w organizmie człowieka, został wykryty w próbkach śliny pacjentów, u których później zdiagnozowano guzy trzustki.
Profilując populacje bakterii i grzybów w jamie ustnej, onkolodzy mogą być w stanie oznaczyć osoby, które najbardziej potrzebują badań przesiewowych w kierunku raka trzustki – zauważa prof. Jiyoung Ahn z NYU, współautorka badania.
Możliwość stworzenia narzędzia diagnostycznego
Dzięki analizie składu mikrobiomu, naukowcy opracowali narzędzie umożliwiające
profilowanie ryzyka rozwoju raka trzustki na podstawie śliny. Choć badanie nie dowodzi związku przyczynowo-skutkowego, wskazuje na istotną korelację, która może w przyszłości pomóc w opracowaniu nowych metod diagnostycznych.
Jest teraz bardziej oczywiste niż kiedykolwiek, że szczotkowanie i nitkowanie zębów może nie tylko pomóc w zapobieganiu chorobom przyzębia, ale także chronić przed rakiem – mówi prof. Richard Hayes, współautor badania.
Dalsze badania: wirusy i mikrobiom a przeżywalność
Zespół badawczy z NYU planuje teraz przeanalizować również wpływ wirusów jamy ustnej na rozwój raka oraz związek mikrobiomu ze wskaźnikami przeżycia. To kolejne etapy pogłębiania wiedzy na temat biologicznych markerów nowotworów i potencjalnych kierunków prewencji.
To dopiero początek. Musimy jeszcze zbadać, jak mikrobiom jamy ustnej wpływa na przebieg choroby i odpowiedź na leczenie – podsumowuje Hayes.
👉 Wyniki oraz opis badań znajdziesz pod TYM LINKIEM
Główne wnioski
Główne wnioski
- Badacze z NYU zidentyfikowali 27 gatunków drobnoustrojów, które mogą zwiększać ryzyko raka trzustki nawet 3,5-krotnie.
- Analiza próbek śliny od 122 000 uczestników wykazała, że obecność konkretnych bakterii i grzybów, w tym rodzaju Candida, może być wskaźnikiem zagrożenia.
- Powstało narzędzie pozwalające profilować mikrobiom jamy ustnej i szacować ryzyko nowotworu – potencjalna podstawa do nowych metod przesiewowych.
- Dbanie o higienę jamy ustnej może pełnić nie tylko funkcję profilaktyki stomatologicznej, ale również wspierać działania przeciwnowotworowe.
Źródło:
- NYU Langone Health
- JAMA Oncology
