Komisja Europejska zaprezentowała 16 lipca 2025 r. projekt nowelizacji unijnej Dyrektywy w sprawie podatku akcyzowego od wyrobów tytoniowych. Zmiany mają wejść w życie od 2028 r. i obejmą nie tylko tradycyjne papierosy, ale także nowoczesne produkty nikotynowe, takie jak e-papierosy, podgrzewacze tytoniu czy saszetki nikotynowe. To odpowiedź na wolno spadający odsetek palaczy i rosnącą popularność alternatywnych form konsumpcji nikotyny.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie konkretne zmiany w opodatkowaniu wyrobów tytoniowych planuje Komisja Europejska.
- Dlaczego e-papierosy, podgrzewacze i saszetki nikotynowe zostaną objęte minimalnymi stawkami akcyzy.
- Jak nowe przepisy wpłyną na zdrowie publiczne i budżety państw członkowskich UE.
- Kiedy nowe regulacje wejdą w życie i jak długo potrwa okres przejściowy dla krajów UE.
Nowe stawki i rozszerzenie zakresu: nacisk na zdrowie publiczne
KE chce zwiększenia minimalnych unijnych stawek podatku akcyzowego, by zbliżyć się do celu zapisanego w Europejskim Planie Walki z Rakiem – „Europa wolna od tytoniu 2040”, zakładającego odsetek palących poniżej 5%. Obecnie w UE pali jeszcze 24% mieszkańców. Propozycja ma wesprzeć walkę z chorobami odtytoniowymi, które co roku odpowiadają za blisko 700 tys. zgonów.
Dotychczasowe przepisy z 2010 r. nie nadążają za rynkiem. Minimalne stawki są już dwukrotnie niższe niż średnie krajowe w UE, a nowe produkty – odpowiadające już za 13% wartości rynku – opodatkowane są nierównomiernie. Brak jednolitości sprawia, że młodzież chętniej sięga po nowinki, które są tanie i łatwo dostępne.
Czas na ujednolicenie i uszczelnienie rynku
Proponowana nowelizacja obejmie również surowy tytoń, który dotąd był poza efektywnym nadzorem. Komisja chce, by także jego obrót był śledzony w elektronicznym systemie rejestrowania i monitorowania przepływu wyrobów akcyzowych (EMCS), co ma ograniczyć nielegalną produkcję i obrót podróbkami.
Rozbieżności między krajami członkowskimi – zarówno w stawkach, jak i podejściu do produktów – mają zostać ograniczone dzięki wprowadzeniu zharmonizowanego podejścia z uwzględnieniem siły nabywczej obywateli danego kraju. Taki system pozwoli państwom członkowskim dostosować stawki do sytuacji gospodarczej, jednocześnie wspierając cele zdrowotne.
Efekt fiskalny i korzyści zdrowotne
Według szacunków KE, nowe przepisy mają przynieść rocznie 15 mld euro dodatkowych wpływów podatkowych w całej UE, a także 6 mld euro oszczędności w systemach ochrony zdrowia. Dodatkowe środki będą mogły zostać przeznaczone na profilaktykę i leczenie chorób odtytoniowych, wszystko to wpisuje się w priorytety zdrowotne Wspólnoty.
Z kolei straty wynikające z nielegalnego handlu tytoniem obecnie szacowane są na 13 mld euro rocznie. Dzięki lepszemu nadzorowi i ujednoliceniu przepisów, ryzyko unikania opodatkowania ma zostać zmniejszone.
Proces legislacyjny i dalsze konsultacje
Nowelizacja Dyrektywy Tytoniowej (2011/64/UE) oraz powiązanej dyrektywy o ogólnych zasadach akcyzy (2020/262/UE) trafi teraz do Rady UE oraz Parlamentu Europejskiego Komitetu Ekonomiczno-Społecznego celem konsultacji. Jeśli propozycje zostaną zaakceptowane, państwa członkowskie będą miały cztery lata na wdrożenie zmian.
Komisja liczy na szybkie przyjęcie reformy – zgodnie z zasadami Better Regulation – jako istotnego narzędzia poprawy zdrowia publicznego i spójności rynku wewnętrznego.
Główne wnioski
- Komisja Europejska proponuje nowe minimalne stawki akcyzy na papierosy, e-papierosy, podgrzewacze i saszetki nikotynowe – zmiany mają wejść w życie od 2028 r.
- Nowelizacja ma na celu ograniczenie palenia i realizację celu „Europa wolna od tytoniu 2040”, przy obecnym poziomie palenia na poziomie 24% w UE.
- Szacowane korzyści finansowe to 15 mld euro dodatkowych dochodów podatkowych i 6 mld euro oszczędności w ochronie zdrowia rocznie.
- Nowe przepisy obejmą także lepszy nadzór nad surowym tytoniem, by ograniczyć przemyt i nielegalną produkcję wyrobów tytoniowych.
Źródło:
- https://taxation-customs.ec.europa.eu/news/european-commission-modernises-tobacco-taxation-directive-2025-07-16_en
