14 lipca 2025 r. Komisja Zdrowia zarekomendowała przyjęcie bez poprawek projektu nowelizacji ustawy o prawach pacjenta oraz ustawy o zawodzie lekarza i lekarza dentysty. Nowe przepisy umożliwią osobom od 13. roku życia samodzielne skorzystanie z ambulatoryjnych świadczeń psychologicznych finansowanych ze środków publicznych – bez konieczności wcześniejszej zgody rodzica. Decyzja Senatu w sprawie noweli zapadnie na 38. posiedzeniu.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie zmiany w dostępie do świadczeń psychologicznych dla młodzieży poparła Komisja Zdrowia.
- Od jakiego wieku młodzi pacjenci będą mogli samodzielnie korzystać z pomocy psychologa.
- Jakie dane będą musieli przekazać pacjenci i jakie obowiązki będą spoczywać na psychologu.
- W jakich sytuacjach możliwe będzie odstąpienie od informowania opiekuna prawnego.
Nowe uprawnienia dla pacjentów od 13. roku życia
Projekt przewiduje, że osoby powyżej 13. roku życia będą mogły samodzielnie skorzystać z pomocy psychologa w ramach publicznego systemu ochrony zdrowia – w zakresie świadczeń gwarantowanych z opieki psychiatrycznej i leczenia uzależnień. Dotyczy to wyłącznie świadczeń psychologicznych – nie obejmuje porad lekarskich. Jak zaznaczył wiceminister zdrowia Jerzy Szafranowicz, mowa o świadczeniach z tzw. pierwszego poziomu referencyjnego.
Procedura przyjęcia – dane i obowiązek powiadomienia
Przed udzieleniem świadczenia młody pacjent będzie musiał okazać dokument tożsamości oraz podać dane swoje i przedstawiciela ustawowego. Obowiązkiem osoby udzielającej świadczenia będzie – nie później niż w ciągu 7 dni – poinformowanie opiekuna o udzielonym świadczeniu, stanie zdrowia psychicznym pacjenta oraz ewentualnej potrzebie dalszej terapii. Wyjątek stanowią sytuacje, gdy taka informacja mogłaby narazić pacjenta na niebezpieczeństwo, np. gdy opiekun jest sprawcą przemocy. Wówczas psycholog będzie miał obowiązek poinformowania sądu opiekuńczego zamiast rodzica.
Kompromis między samodzielnością a udziałem rodzica
W toku prac legislacyjnych projekt uległ zmianom, uwzględniając różne stanowiska – zarówno środowisk młodzieżowych, jak i ekspertów klinicznych. Wnioskodawczyni, posłanka Marta Golbik, wskazała, że włączenie rodziców w proces terapeutyczny to kompromis, który ma szansę zwiększyć skuteczność leczenia, przy jednoczesnym zachowaniu autonomii młodego pacjenta. Zaznaczyła jednak, że w sytuacjach, gdzie to relacja z opiekunem stanowi źródło kryzysu, wsparcie musi być dostępne bez jego udziału.
Głos młodzieży i poparcie instytucji
Przedstawiciel Rady Młodzieżowej przy Parlamentarnym Zespole ds. Młodzieży Miłosz Kozikowski zaznaczył, że ustawa odpowiada na rosnące problemy psychiczne młodych ludzi, nasilone przez wpływ technologii, sztucznej inteligencji i wszechobecnej presji społecznej. Poparcie dla projektu wyraziła także przedstawicielka Biura Rzecznika Praw Dziecka Weronika Snoch.
Co dalej z projektem?
Komisja Zdrowia przyjęła projekt bez poprawek i rekomenduje jego przyjęcie przez Senat. Sprawozdawczynią w dalszym toku prac będzie senator Ewa Matecka. Jeśli Senat na 38. posiedzeniu poprze projekt, nowelizacja może wejść w życie w najbliższych miesiącach, zmieniając realnie dostęp młodzieży do specjalistycznego wsparcia psychologicznego.
Główne wnioski
- Komisja Zdrowia poparła ustawę umożliwiającą młodzieży od 13. roku życia dostęp do psychologa bez zgody opiekuna.
- Nowe przepisy obejmują wyłącznie ambulatoryjne świadczenia psychologiczne w ramach NFZ – bez porad lekarskich.
- Psycholog ma obowiązek powiadomić opiekuna w ciągu 7 dni, chyba że istnieje podejrzenie przemocy – wtedy informowany będzie sąd.
- Projekt zyskał poparcie środowisk młodzieżowych i Rzecznika Praw Dziecka; teraz trafi do Senatu, który może przyjąć go na 38. posiedzeniu.
Źródło:
- Senat
