W dobie rosnących wymagań zawodowych i kultury nadgodzin kolejne badanie dostarcza niepokojących dowodów: nadmierna liczba godzin spędzanych w pracy może prowadzić do zmian w strukturze mózgu. Zespół naukowców z Korei Południowej wykazał, że przepracowanie oddziałuje nie tylko na samopoczucie psychiczne i fizyczne, lecz także na neurologię – wpływając na objętość istoty szarej w kluczowych obszarach mózgu.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak przepracowanie może wpływać na strukturę Twojego mózgu.
- Które obszary mózgu ulegają zmianie przy długich godzinach pracy.
- Czy większa objętość istoty szarej to zjawisko pozytywne czy niepokojące.
- Dlaczego badania nad neurobiologią pracy są ważne dla zdrowia publicznego i polityki zawodowej.
Mózg pod wpływem przepracowania: co wykazało badanie?
Zespół pod kierownictwem dr. Wanhyunga Lee z Uniwersytetu Chung-Ang w Seulu przeanalizował skany mózgu 110 pracowników służby zdrowia. Wśród nich 32 osoby pracowały co najmniej 52 godziny tygodniowo – według koreańskiego prawa to granica przepracowania. Pozostałe osoby miały standardowy czas pracy.
Analizy rezonansu magnetycznego (MRI) wykazały znaczące różnice w strukturze mózgu pomiędzy obiema grupami. U przepracowanych uczestników zaobserwowano zmiany w 17 różnych obszarach mózgu, w tym w obszarach odpowiedzialnych za:
- funkcje wykonawcze,
- podejmowanie decyzji,
- pamięć roboczą,
- zarządzanie emocjami.
Co ciekawe, u osób z nadgodzinami stwierdzono m.in. aż 19-procentowy wzrost objętości środkowego zakrętu czołowego – regionu odpowiedzialnego za funkcje poznawcze.
Więcej istoty szarej – czy to dobrze?
Zwiększona objętość istoty szarej może wydawać się pozytywna. Jednak – jak zaznaczają badacze – niekoniecznie oznacza to poprawę funkcji mózgu.
Nasze wyniki sugerują potencjalną odpowiedź neuroadaptacyjną, co oznacza, że mózg może początkowo próbować kompensować zwiększone wymagania poznawcze i emocjonalne – tłumaczy dr Lee.
Zwiększenie objętości może być reakcją obronną organizmu na przewlekły stres, ale jednocześnie stanowi znak, że mózg znajduje się pod presją, a taka adaptacja może mieć swoje granice. Nadmierne obciążenie może prowadzić do problemów z koncentracją, pamięcią, a także z regulacją emocji i relacjami interpersonalnymi.
Skutki przepracowania widoczne na poziomie neurologicznym
Zmiany dotyczyły nie tylko struktur odpowiedzialnych za funkcje poznawcze, lecz także tych, które odpowiadają za zarządzanie emocjami. To oznacza, że długie godziny pracy mogą wpływać na naszą zdolność do radzenia sobie ze stresem, interpretowania emocji innych ludzi czy utrzymywania stabilności psychicznej.
Zmiany w tym miejscu mogą mieć wpływ na zdolność osoby do efektywnego zarządzania zadaniami, podejmowania decyzji i utrzymywania koncentracji – mówi Lee.
Czy mózg może wrócić do normy?
Na obecnym etapie badań nie wiadomo, czy zmiany te są trwałe. Zespół planuje kontynuację projektu, by odpowiedzieć na pytania o długoterminowe konsekwencje.
Badania longitudinalne będą niezbędne, aby zrozumieć, czy te zmiany strukturalne mózgu są odwracalne, czy utrzymują się długoterminowo – podkreśla Lee.
Co można zrobić już teraz?
Choć nie każdy ma możliwość ograniczenia liczby godzin pracy, eksperci zalecają profilaktykę stresu i regenerację:
- regularny sen,
- aktywność fizyczna,
- techniki relaksacyjne,
- praktyki mindfulness.
Lee zwraca jednak uwagę, że odpowiedzialność nie powinna spoczywać wyłącznie na pracownikach:
Firmy powinny ograniczyć nadmierne godziny pracy, zapewnić zasoby do zarządzania stresem i promować równowagę między życiem zawodowym a prywatnym, aby chronić długoterminowe zdrowie mózgu i produktywność swoich pracowników.
👉 Wyniki oraz opis badań znajdziesz pod TYM LINKIEM
Główne wnioski
- Osoby pracujące ponad 52 godziny tygodniowo wykazują większą objętość istoty szarej w obszarach mózgu odpowiedzialnych za funkcje poznawcze i emocjonalne.
- Zmiany te dotyczą aż 17 obszarów mózgu, w tym środkowego zakrętu czołowego, co może oznaczać reakcję adaptacyjną na przewlekły stres.
- Nie wiadomo, czy zmiany są odwracalne — konieczne są badania długoterminowe, by określić wpływ przepracowania na zdrowie neurologiczne.
- Przepracowanie to realne zagrożenie zdrowotne, wymagające działań zarówno po stronie pracowników, jak i pracodawców – w tym ograniczania nadgodzin i wspierania równowagi psychicznej.
Źródło:
- Occupational & Environmental Medicine .
- Science Alert
- EARTH.COM
