Z najnowszych badań Ośrodka Badań nad Migracjami Uniwersytetu Warszawskiego wynika, że coraz mniej studentów ostatniego roku kierunków lekarskich planuje wyjazd z Polski. W 2025 roku chęć emigracji zadeklarowało 11% ankietowanych – to najniższy wynik w historii prowadzonych od czterech lat badań. Równocześnie rośnie liczba tych, którzy zdecydowanie deklarują pozostanie w kraju. Ale to nie oznacza, że przyszli lekarze są zadowoleni z realiów pracy w polskim systemie.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak zmienia się podejście studentów medycyny do emigracji zarobkowej.
- Jakie czynniki wpływają na decyzję o pozostaniu lub wyjeździe młodych lekarzy.
- Dlaczego lekarze spoza Polski nie chcą pracować w polskim systemie ochrony zdrowia.
- Jak studenci oceniają jakość warunków pracy i atmosferę w publicznej opiece zdrowotnej.
Spada liczba chętnych do emigracji
W 2022 roku chęć wyjazdu z Polski zadeklarowało 20% studentów medycyny. W 2025 jest to już tylko 11%. Jednocześnie prawie 20% respondentów całkowicie wyklucza emigrację, wybierając najniższy możliwy wynik w skali oceny chęci wyjazdu. To wyraźny trend, który może być szansą na ograniczenie deficytu kadry medycznej w Polsce.
Lekarzy wciąż brakuje, zwłaszcza w niektórych specjalizacjach
Mimo poprawy w deklaracjach studentów, system nadal cierpi na braki kadrowe. Według danych z 2023 roku na 1000 mieszkańców przypadało zaledwie 3,4–3,6 lekarza, przy zapotrzebowaniu na poziomie 4,1. Największe niedobory występują w specjalizacjach uznanych za priorytetowe przez Ministerstwo Zdrowia, m.in. w geriatrii, psychiatrii, pediatrii i chorobach wewnętrznych.
Wyjazd? Dopiero po specjalizacji
Studenci nie planują natychmiastowego wyjazdu. Nawet ci, którzy rozważają emigrację, deklarują, że zrobią to dopiero po odbyciu stażu lub uzyskaniu specjalizacji. To oznacza, że ich ostateczne decyzje zależeć będą od jakości pracy i warunków zatrudnienia w Polsce.
Jak podkreśla dr Dominika Pszczółkowska z Ośrodka Badań nad Migracjami UW, współautorka raportu, „decyzje będą zależeć od tego, jak młodzi lekarze ocenią polski system, gdy się już z nim zetkną jako pełnoetatowi pracownicy„.
Warunki pracy i płacy nadal kluczowe
Główne czynniki skłaniające do wyjazdu pozostają niezmienne: niskie wynagrodzenia, długi czas pracy oraz niedostateczne warunki pracy. W poprzednich latach istotną rolę odgrywała też sytuacja społeczno-polityczna – w 2023 roku była to najczęściej wskazywana przyczyna. W 2025 roku ten czynnik spadł na piąte miejsce, co może mieć związek ze zmianą rządu i tonu publicznej debaty.
System oceniany krytycznie
Choć maleje chęć emigracji, przyszli lekarze nie ukrywają krytyki wobec systemu ochrony zdrowia. Większość ocenia jakość publicznej opieki zdrowotnej „źle” lub „ani dobrze, ani źle”. Z punktu widzenia pacjenta oceny są jeszcze bardziej surowe. Respondenci wskazują na przepracowanie lekarzy, chaos organizacyjny, a także częsty mobbing ze strony przełożonych – zjawisko to potwierdza ponad 80% badanych.
Hejt i brak wsparcia
Młodzi medycy czują się też narażeni na hejt – zarówno ze strony pacjentów, jak i polityków, szczególnie w czasie pandemii. To dodatkowy czynnik wpływający na ich ocenę środowiska zawodowego i komfortu psychicznego w pracy.
Lekarze z zagranicy – szansa czy wyzwanie?
Po wybuchu wojny w Ukrainie Polska ułatwiła lekarzom i dentystom z Ukrainy uzyskiwanie czasowych pozwoleń na pracę. Do wiosny 2024 roku skorzystało z tego ok. 5 tys. osób. Studenci medycyny dostrzegają zarówno zalety – łatwiejszy kontakt z pacjentami z Ukrainy – jak i ryzyka, głównie związane z barierą językową i zwiększonym prawdopodobieństwem błędów medycznych.
Cudzoziemcy nie chcą zostać
Mimo że wiele uczelni w Polsce prowadzi kierunki lekarskie po angielsku, większość cudzoziemców nie planuje pracy w Polsce. Najczęściej wskazują na niską jakość lektoratów języka polskiego, wysokie bariery komunikacyjne i brak realnego wsparcia ze strony systemu. Polska jest dla nich często jedynie przystankiem w drodze do innych krajów UE.
Główne wnioski
- Tylko 11% studentów ostatniego roku medycyny planuje emigrację – to najniższy wynik w historii badań prowadzonych przez Ośrodek Badań nad Migracjami UW.
- Wysokość wynagrodzenia, czas pracy i warunki pracy pozostają głównymi czynnikami wpływającymi na decyzje o wyjeździe za granicę.
- Ponad 80% ankietowanych uważa, że w ochronie zdrowia dochodzi do mobbingu – ten problem pozostaje stałym elementem oceny systemu.
- Cudzoziemscy studenci medycyny rzadko planują pozostanie w Polsce – przeszkodą jest m.in. słaba znajomość języka i brak wsparcia instytucjonalnego.
Źródło:
