31 marca br. prezydent podpisał nowelizację ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych. Ministerstwo Zdrowia zapowiada kolejne zmiany, które mogą całkowicie zmienić rynek e-papierosów i produktów nikotynowych.
Podpis prezydenta to dopiero początek
31 marca 2025 r. prezydent Andrzej Duda podpisał nowelizację Ustawy o ochronie zdrowia przed następstwami używania tytoniu i wyrobów tytoniowych. Na jej mocy w Polsce zostanie zakazana sprzedaż nowatorskich wyrobów tytoniowych z dodatkiem charakterystycznych aromatów, takich jak mentol czy owoce.
Jednak Ministerstwo Zdrowia nie zatrzymuje się na tym etapie. Resort zapowiedział kompleksową reformę rynku wyrobów nikotynowych – w tym całkowity zakaz sprzedaży jednorazowych e-papierosów oraz smakowych woreczków nikotynowych.
Dlaczego jednorazowe e-papierosy i smakowe woreczki nikotynowe są zagrożeniem?
Według danych przedstawionych przez Ministerstwo Zdrowia, jednorazowe e-papierosy zyskują coraz większą popularność wśród młodzieży. Są łatwo dostępne, tanie i oferują atrakcyjne smaki, które zachęcają młodych ludzi do pierwszego kontaktu z nikotyną. Problem nie dotyczy wyłącznie wersji nikotynowych – produkty bez nikotyny również mogą prowadzić do uzależnienia, pełniąc funkcję „przedsionka” do regularnego palenia.
Z kolei woreczki nikotynowe, często aromatyzowane i sprzedawane bez żadnych ograniczeń wiekowych, pozostają w Polsce poza realnym nadzorem. Obecnie ich zawartość nikotyny może przekraczać nawet 60 mg/g, co stanowi poważne zagrożenie dla zdrowia – zwłaszcza wśród dzieci i nastolatków.
Projekt UD213 – pełny zakaz jednorazowych e-papierosów i aromatyzowanych woreczków
Nowelizacja ustawy (UD213), nad którą pracuje Ministerstwo Zdrowia, zakłada m.in.:
- zakaz sprzedaży wszystkich jednorazowych e-papierosów – zarówno tych zawierających nikotynę, jak i wersji beznikotynowych,
- zakaz sprzedaży smakowych woreczków nikotynowych, pozostawiając jedynie te o smaku tytoniowym,
- klasyfikację innych wyrobów nikotynowych (np. tabletek) jako produktów leczniczych, dostępnych tylko w aptekach po zatwierdzeniu przez URPL,
- wprowadzenie obowiązkowych badań składu płynów do e-papierosów, mających na celu wykrycie substancji szkodliwych.
Projekt jest po etapie konsultacji wewnętrznych i ma zostać skierowany do uzgodnień międzyresortowych oraz konsultacji publicznych.
Projekt UD86 – kontrola nad beznikotynowymi płynami i woreczkami
Drugim filarem zmian jest projekt UD86, który kompleksowo reguluje rynek e-papierosów – również tych beznikotynowych. Zakłada on:
- zakaz sprzedaży wszystkich e-papierosów osobom poniżej 18. roku życia,
- zakaz sprzedaży przez Internet i w automatach,
- zakaz reklamy i promocji produktów beznikotynowych,
- obowiązek oznaczania opakowań jako szkodliwych dla zdrowia,
- objęcie zakazem palenia w miejscach publicznych wszystkich rodzajów e-papierosów,
- obowiązek zgłaszania informacji o produktach do Biura do spraw Substancji Chemicznych z 6-miesięcznym wyprzedzeniem.
Pojemniki zapasowe z płynem beznikotynowym do e-papierosów
W przypadku płynów beznikotynowych i pojemników zapasowych nowelizacja zakłada:
- zakaz sprzedaży osobom poniżej 18. roku życia,
- zakaz sprzedaży przez Internet i w automatach,
- zakaz reklamy i promocji tych produktów,
- obowiązek oznakowania opakowań jako wyrobu szkodliwego dla zdrowia,
- obowiązek zgłaszania informacji o produktach do Biura do spraw Substancji Chemicznych co najmniej 6 miesięcy przed planowanym wprowadzeniem do obrotu,
- wprowadzenie ograniczeń składu – zakaz stosowania substancji szkodliwych, w tym o właściwościach rakotwórczych.
Nowe regulacje dotyczące woreczków nikotynowych
W zakresie woreczków nikotynowych Ministerstwo planuje:
- ograniczenie maksymalnej zawartości nikotyny do 20 mg/g,
- zakaz sprzedaży osobom poniżej 18. roku życia,
- zakaz sprzedaży przez Internet i automaty,
- zakaz reklamy i promocji,
- obowiązek oznakowania opakowań oraz nadzór nad składem,
- uznanie woreczków za wyroby powiązane – do użytku doustnego i porcjowane,
- obowiązek zgłaszania informacji o produktach do Biura do spraw Substancji Chemicznych z 6-miesięcznym wyprzedzeniem.
Obecnie woreczki nikotynowe nie są objęte żadnymi przepisami. Ministerstwo Zdrowia wskazuje, że ich niekontrolowana dostępność to luka prawna, którą należy jak najszybciej zamknąć.
Projekt UD86 został już przyjęty przez Radę Ministrów i obecnie przechodzi proces notyfikacji w Komisji Europejskiej, który zakończy się 28 kwietnia 2025 r. Następnie trafi pod obrady Sejmu.
Ustawa ma wejść w życie 14 dni po ogłoszeniu, a nowe przepisy będą obowiązywać po 6-miesięcznym okresie przejściowym.
Źródło:
- MZ
