W Uniwersyteckim Szpitalu Klinicznym w Białymstoku uruchomiono pierwszą w regionie pracownię aferezy, oferując pacjentom z najwyższym ryzykiem sercowo-naczyniowym dostęp do nowoczesnej metody mechanicznego usuwania cholesterolu i lipoproteiny(a) z krwi. To istotny przełom dla północno-wschodniej Polski, gdzie do tej pory najbardziej zagrożeni chorzy musieli szukać pomocy w ośrodkach w Warszawie lub Gdańsku.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Czym jest afereza lipidowa i dlaczego uznawana jest za jedną z najskuteczniejszych metod obniżania LDL i lipoproteiny(a)
- Dla jakich pacjentów przeznaczony jest zabieg i kto kwalifikuje się do leczenia w USK w Białymstoku
- Jak przebiega afereza w praktyce oraz jakie efekty przynosi (spadek cholesterolu nawet o 80%)
- Dlaczego uruchomienie pracowni w Białymstoku ma znaczenie regionalne i ilu pacjentów może skorzystać z terapii rocznie
Afereza po raz pierwszy dostępna w makroregionie
Nowa pracownia aferezy została otwarta w Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Białymstoku, przy ul. Żurawiej, w strukturach Kliniki Kardiologii, Lipidologii i Chorób Wewnętrznych z Oddziałem Intensywnego Nadzoru Kardiologicznego. Sprzęt oraz sam zabieg zaprezentowano 5 lutego 2026 r. podczas spotkania prasowego.
Jak poinformowała kierownik Kliniki, prof. Anna Tomaszuk-Kazberuk, uruchomienie pracowni było efektem wielomiesięcznych przygotowań.
Jest to nowa technika, która dotychczas w naszym makroregionie nie była dostępna. To metoda mechanicznego usuwania cholesterolu i tak zwanej lipoproteiny(a) – podkreśliła profesor.
Na czym polega afereza lipidowa
Afereza to zabieg polegający na pozaustrojowym oczyszczaniu krwi. W praktyce przypomina dializę – krew pacjenta przepływa przez specjalistyczne filtry, na których zatrzymują się cząsteczki LDL oraz lipoproteiny(a), uznawane za jedne z najsilniejszych czynników rozwoju miażdżycy.
My dzięki aferezie mechanicznie usuwamy te dwie rzeczy z krwi – wyjaśniała prof. Tomaszuk-Kazberuk, zwracając uwagę, że lipoproteina(a) zawiera dodatkowe białko działające promiażdżycowo i prozakrzepowo.
Zabieg trwa od 2 do 3 godzin. Bezpośrednio po jego zakończeniu poziom „złego” cholesterolu może spaść nawet o 50–80%. Aby utrzymać efekt terapeutyczny i zahamować postęp miażdżycy, procedurę należy powtarzać co dwa tygodnie.
Dla kogo przeznaczona jest afereza
Afereza nie jest metodą dla wszystkich pacjentów z podwyższonym cholesterolem. Jak podkreślają lekarze z Kliniki przy ul. Żurawiej, jest ona dedykowana osobom z najwyższym możliwym ryzykiem powikłań sercowo-naczyniowych.
To są pacjenci, którzy przebyli zawał, udar, którzy mają miażdżycę w tętnicach szyjnych czy kończyn dolnych i są zagrożeni kolejnym zawałem, udarem, a nawet nagłą śmiercią sercową – zaznaczała prof. Tomaszuk-Kazberuk.
Największą grupę pacjentów stanowią osoby z rodzinną hipercholesterolemią, czyli genetycznie uwarunkowanym, bardzo wysokim poziomem LDL, opornym na standardowe leczenie farmakologiczne. Drugą kluczową grupą są chorzy z podwyższonym stężeniem lipoproteiny(a).
Realna pomoc dla około 100 pacjentów rocznie
Lekarze z Uniwersyteckiego Szpitala Klinicznego w Białymstoku szacują, że dzięki nowej pracowni będą w stanie pomóc około 100 pacjentom rocznie. Dla wielu z nich oznacza to uniknięcie dalekich podróży do innych ośrodków oraz szybszy dostęp do terapii ratującej życie.
Pierwszy pacjent: „Ten zabieg daje mi spokój”
Pierwszym pacjentem, u którego wykonano aferezę w USK, jest 60-letni pan Grzegorz. Mężczyzna przeszedł trzy zawały serca, pierwszy już w wieku 37 lat. Dotychczasowe leczenie – mimo wykorzystania wszystkich dostępnych metod – nie przyniosło skutecznej kontroli poziomu cholesterolu.
Po latach leczenia kardiologicznego, praktycznie wszystkimi metodami (…) i braku istotnych efektów, ten zabieg powoduje, że będę żył spokojnie, będę żył lepiej (…), bo ten główny zabójca, główna przyczyna choroby jest eliminowana z mojego organizmu – mówił pacjent podczas spotkania z dziennikarzami.
Afereza jako element kompleksowego leczenia
Specjaliści podkreślają, że nawet najbardziej zaawansowana technologia nie zastępuje podstaw profilaktyki.
U pacjentów z podwyższonym poziomem złego cholesterolu kluczowe są dieta, dyscyplina, ruch i leczenie statynami – zaznaczała prof. Tomaszuk-Kazberuk.
W Klinice Kardiologii, Lipidologii i Chorób Wewnętrznych USK prowadzony jest również refundowany przez NFZ program lekowy B101, obejmujący nowoczesne terapie zaburzeń lipidowych. Afereza stanowi jego uzupełnienie u pacjentów, u których leczenie farmakologiczne okazuje się niewystarczające.
Główne wnioski
- Uniwersytecki Szpital Kliniczny w Białymstoku jako pierwszy w regionie uruchomił pracownię aferezy, eliminując konieczność leczenia w Warszawie lub Gdańsku.
- Afereza umożliwia mechaniczne usuwanie LDL i lipoproteiny(a), obniżając ich poziom bezpośrednio po zabiegu o 50–80%.
- Zabieg przeznaczony jest dla pacjentów najwyższego ryzyka sercowo-naczyniowego, w tym z rodzinną hipercholesterolemią i po przebytych zawałach lub udarach.
- Ośrodek planuje leczenie około 100 pacjentów rocznie, a afereza stanowi uzupełnienie refundowanego programu lekowego B101 w zaburzeniach lipidowych.
Źródło:
- https://www.umb.edu.pl/aktualnosci/32931,Pierwsze_zabiegi_aferezy_w_regionie_-_w_Uniwersyteckim_Szpitalu_Klinicznym_w_Bialymstoku
