Dieta odgrywa ważną rolę w profilaktyce chorób przewlekłych i wpływa na długość życia. Nowe badanie opublikowane w „JAMA Internal Medicine” wskazuje, że wyższe spożycie masła wiąże się z większym ryzykiem śmiertelności, natomiast oleje roślinne, takie jak oliwa z oliwek czy olej sojowy, mogą to ryzyko obniżać. Wyniki analizy przeprowadzonej na grupie ponad 200 000 Amerykanów przez 30 lat rzucają nowe światło na wpływ tłuszczów na zdrowie i długość życia.
Masło a oleje roślinne – jak wpływają na zdrowie?
Badanie przeprowadzone przez naukowców z Bostonu oraz Uniwersytetu Kopenhaskiego objęło 221 054 uczestników. Analizowano ich nawyki żywieniowe, w szczególności spożycie masła i olejów roślinnych, oraz ich wpływ na śmiertelność i rozwój chorób przewlekłych:
- Masło: obejmowało zarówno czyste masło, jak i mieszanki z margaryną, a także jego zastosowanie do smarowania pieczywa, pieczenia i smażenia.
- Olej roślinny: w badaniu uwzględniono oliwę z oliwek, olej rzepakowy i sojowy, analizując ich spożycie w smażeniu, duszeniu, pieczeniu oraz jako składnik sosów sałatkowych.
Wyniki były jednoznaczne – osoby, które spożywały najwięcej olejów roślinnych, miały niższe ryzyko chorób sercowo-naczyniowych i nowotworów. Z kolei osoby spożywające większe ilości masła częściej umierały na choroby przewlekłe.
Związek między spożyciem masła a śmiertelnością
Naukowcy obliczyli, że osoby, które spożywały największe ilości masła, miały o 15% wyższe ryzyko zgonu w porównaniu do tych, które jadły go najmniej. Z kolei uczestnicy badania, którzy spożywali największe ilości olejów roślinnych, mieli o 16% niższe ryzyko śmierci.
Zaskakująca jest skala związku, który odkryliśmy – zaobserwowaliśmy o 17 proc. niższe ryzyko zgonu, gdy modelowaliśmy zamianę masła na oleje roślinne w codziennej diecie. To naprawdę ogromny wpływ na zdrowie – powiedział Yu Zhang z Brigham and Women’s Hospital w Bostonie.
Analiza pokazała, że zastąpienie zaledwie 10 gramów masła dziennie olejem roślinnym może obniżyć śmiertelność nawet o 17%. Wystarczy mniej niż jedna łyżka stołowa dziennie, aby zauważyć pozytywne efekty.
Dlaczego oleje roślinne są zdrowsze?
Kluczową różnicą między masłem, a olejami roślinnymi są rodzaje zawartych w nich kwasów tłuszczowych:
- Masło jest bogate w nasycone kwasy tłuszczowe, które są powiązane ze zwiększonym ryzykiem chorób sercowo-naczyniowych.
- Olej roślinny zawiera głównie nienasycone kwasy tłuszczowe, które wykazują działanie przeciwzapalne i chronią serce.
Zdaniem badaczy poprzednie analizy często koncentrowały się na ogólnej ilości spożywanych tłuszczów, a nie na ich źródłach. Tymczasem to właśnie skład jakościowy tłuszczu może decydować o jego wpływie na zdrowie.
Ludzie powinni rozważyć, że prosta zamiana diety – zastąpienie masła olejem sojowym lub oliwą z oliwek – może prowadzić do znaczących długoterminowych korzyści zdrowotnych – podkreślał Daniel Wang z Brigham and Women’s Hospital.
Eksperci podkreślają, że zmiana ta mogłaby istotnie zmniejszyć liczbę zgonów spowodowanych nowotworami i chorobami przewlekłymi.
Czy wyniki badania są reprezentatywne?
Autorzy badania przyznają, że ma ono pewne ograniczenia. Uczestnikami byli głównie pracownicy służby zdrowia, co oznacza, że ich nawyki żywieniowe mogą nieco różnić się od całej populacji USA. Niemniej jednak, długi okres obserwacji oraz duża liczba uczestników zwiększają wiarygodność wyników.
Naukowcy zapowiadają kolejne badania, które pozwolą zrozumieć dokładne mechanizmy biologiczne stojące za wpływem różnych tłuszczów na zdrowie.
Źródło:
- PAP
- JAMA Internal Medicine
