Wypalenie zawodowe wśród lekarzy to problem, który narasta z roku na rok i dotyka zarówno młodych medyków, jak i tych z wieloletnim doświadczeniem. Nadmiar obowiązków, stres, brak czasu na odpoczynek i presja odpowiedzialności sprawiają, że wielu lekarzy doświadcza objawów przemęczenia i frustracji. Według danych Wielkopolskiej Izby Lekarskiej (WIL) aż 45 proc. młodych lekarzy czuje się przytłoczonych obowiązkami już w pierwszym roku pracy, a 60 proc. lekarzy z 20-letnim stażem doświadcza symptomów wypalenia zawodowego. W odpowiedzi na ten alarmujący trend, WIL ogłosiła rok 2025 Rokiem Przeciwdziałania Wypaleniu Zawodowemu. Wiceprezes WIL, Mateusz Szulca, podkreśla, że lekarze, by skutecznie pomagać pacjentom, muszą najpierw zadbać o własne zdrowie psychiczne.
Wypalenie zawodowe wśród lekarzy – skala problemu
Wiceprezes WIL zwraca uwagę na powagę problemu, który – choć często bagatelizowany – ma ogromne konsekwencje zarówno dla samych lekarzy, jak i ich pacjentów.
Tak naprawdę nawet co drugi lekarz może być dotknięty wypaleniem. Co trzeci może być dotknięty depresją
– zaznacza Mateusz Szulca.
Lekarze należą do grup zawodowych najbardziej narażonych na syndrom „burnout”. Codzienna presja, praca w skrajnie trudnych warunkach, kontakt z cierpieniem i śmiercią, a także konieczność podejmowania szybkich, kluczowych decyzji sprawiają, że ich psychika jest poddawana ogromnym obciążeniom.
Główne przyczyny wypalenia zawodowego
Zdaniem Mateusza Szulcy główną przyczyną wypalenia zawodowego jest przepracowanie.
Lekarze pracują średnio po 44 godziny tygodniowo, w sytuacji, gdy umowa o pracę przewiduje 40 godzin. Przepracowanie to jest właśnie jeden z czynników
– mówi wiceprezes WIL.
Wielu młodych lekarzy poświęca pracy całe życie prywatne. Świeżo upieczeni medycy, wchodząc w zawód, są niezwykle zmotywowani – chcą pracować więcej, szybciej i lepiej. Jednak brak równowagi między pracą a odpoczynkiem prowadzi do przewlekłego stresu i w konsekwencji – wypalenia.
Brak odpoczynku i wir pracy oraz obowiązków powoduje stres, który wpływa właśnie na podatność na wypalenie zawodowe
– podkreśla Szulca.
Symptomy wypalenia zawodowego – kiedy lekarz powinien się zatrzymać?
Wypalenie zawodowe nie pojawia się nagle – to proces, który zaczyna się od subtelnych objawów, łatwych do zignorowania. Wiceprezes WIL wskazuje kilka alarmujących sygnałów:
- Ciągłe zmęczenie – lekarz przychodzi do pracy i już od pierwszych minut czuje się wyczerpany.
- Brak cierpliwości do pacjentów – szybka irytacja w kontaktach z chorymi może świadczyć o narastającym problemie.
- Stale podwyższony poziom stresu – jeśli nawet drobne trudności wywołują silną reakcję emocjonalną, to sygnał, że organizm jest przeciążony.
- Brak umiejętności oderwania się od pracy – lekarz zabiera pracę do domu, w czasie urlopu zastanawia się, co dzieje się na oddziale.
Wiele z tych objawów prowadzi do poważniejszych konsekwencji – problemów ze snem, drażliwości, poczucia przygnębienia czy nawet depresji. W dłuższej perspektywie wypalenie zawodowe może negatywnie wpływać na relacje społeczne i rodzinne lekarza.
Czy wypalenie zawodowe to temat tabu?
Jeszcze do niedawna temat wypalenia zawodowego był w środowisku lekarskim marginalizowany. Lekarze rzadko przyznawali się do problemów psychicznych, obawiając się stygmatyzacji lub negatywnej oceny ze strony przełożonych. Jednak sytuacja powoli się zmienia.
Myślę, że to tabu wypalenia zawodowego wśród lekarzy się trochę przełamuje. Ludzie zaczynają o tym rozmawiać, zaczyna to być dostrzegane, widzimy to u siebie
– mówi Mateusz Szulca.
Szczególną rolę w zmianie podejścia odegrali młodzi lekarze i studenci medycyny, którzy otwarcie zwracali się do WIL z prośbą o prelekcje na temat wypalenia.
To właśnie młodzi ludzie najczęściej wspominają o wypaleniu zawodowym, bo widzą, jakie są warunki pracy, jak sobie radzą z tą pracą, jak reagują na stres już w czasie studiów
– dodaje wiceprezes WIL.
Jak przeciwdziałać wypaleniu zawodowemu?
W odpowiedzi na rosnący problem, Wielkopolska Izba Lekarska ogłosiła rok 2025 Rokiem Przeciwdziałania Wypaleniu Zawodowemu. Celem inicjatywy jest profilaktyka wypalenia wśród młodych lekarzy oraz wsparcie tych, którzy od lat zmagają się z jego skutkami.
W ramach kampanii planowane są:
- Warsztaty i szkolenia – mające na celu zwiększenie świadomości na temat wypalenia i sposobów jego zapobiegania.
- Tworzenie przestrzeni do rozmów o zdrowiu psychicznym lekarzy – otwartość i dzielenie się doświadczeniami mogą pomóc w rozwiązywaniu problemów.
- Badania nad skalą wypalenia wśród lekarzy – dokładniejsze dane pozwolą opracować skuteczniejsze strategie przeciwdziałania problemowi.
Wypalenie zawodowe wśród lekarzy to poważne wyzwanie, które nie może być dłużej ignorowane. Przepracowanie, chroniczny stres i brak odpoczynku prowadzą do wyczerpania psychicznego, wpływając nie tylko na samych lekarzy, ale i na jakość opieki, jaką oferują pacjentom. Środowisko medyczne zaczyna otwarcie mówić o problemie, a działania takie jak te podejmowane przez Wielkopolską Izbę Lekarską dają nadzieję na realne zmiany. Lekarze, by skutecznie pomagać innym, muszą najpierw zadbać o siebie – to nie przywilej, ale konieczność.
Źródło:
- Wielkopolska Izba Lekarska
