Ministerstwo Zdrowia skierowało do konsultacji publicznych projekt rozporządzenia, który ma ustandaryzować organizację żywienia zbiorowego w szpitalach. Nowe regulacje mają wejść w życie 1 października 2025 r., a placówki będą mieć czas do 1 marca 2026 r. na ich wdrożenie. Projekt przewiduje m.in. obowiązkowe jadłospisy opracowywane przez dietetyków, nowe obowiązki lekarzy oraz szczegółowe wymogi dotyczące jakości posiłków.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie zmiany przewiduje projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia dotyczący żywienia w szpitalach.
- W jaki sposób lekarze i dietetycy będą współdecydować o diecie pacjenta.
- Jakie obowiązki w zakresie publikacji jadłospisów i kontroli jakości będą mieć szpitale.
- Do kiedy placówki muszą dostosować się do nowych standardów żywienia.
Projekt zakłada objęcie szpitali nowym standardem
Projekt rozporządzenia dotyczy wszystkich szpitali wykonujących działalność w rodzaju świadczenia szpitalne, z wyłączeniem oddziałów jednodniowych i izb przyjęć. Celem nowych przepisów jest ujednolicenie zasad żywienia i poprawa jego jakości – zarówno od strony organizacyjnej, jak i klinicznej.
Lekarz decyduje, dietetyk wspiera
Zgodnie z projektem, decyzję o rodzaju diety ma podejmować lekarz, który będzie musiał uwzględnić ocenę stanu odżywienia pacjenta, potrzeby zdrowotne oraz – jeśli pacjent poinformuje – również przekonania religijne i światopoglądowe. Nowością jest obligatoryjna możliwość konsultacji z dietetykiem, co ma zwiększyć precyzję doboru diet do stanu klinicznego pacjenta.
Jadłospisy na 10 dni i obowiązek publikacji online
Zgodnie z projektem, posiłki mają być przygotowywane na podstawie dziesięciodniowego jadłospisu opracowanego przez dietetyka. Jadłospis musi zawierać informacje o składzie potraw, kaloryczności, zawartości makroskładników, alergenów oraz technikach kulinarnych.
Co więcej, szpitale będą zobowiązane do publikowania aktualnych jadłospisów w zakładce „żywienie dla zdrowia” na swojej stronie internetowej.
Dodatkowo szpitale będą musiały archiwizować jadłospisy przez okres co najmniej roku.
Systemowe kontrole i roczne badania laboratoryjne
W projekcie przewidziano obowiązek prowadzenia systematycznej weryfikacji jakości żywienia – codziennie dla połowy diet, co najmniej dwa razy w miesiącu weryfikację gramatury i raz w roku badania laboratoryjne zestawów posiłków. Kontrola ma dotyczyć zgodności z jadłospisem, jakości organoleptycznej oraz wartości odżywczej.
Katalog diet: jasno określone i zunifikowane
Projekt rozporządzenia wprowadza spójną nomenklaturę i charakterystykę:
- 14 diet dla dorosłych,
- 3 diety dla kobiet w ciąży i laktacji,
- 15 diet dla dzieci i młodzieży.
Uwzględniono wytyczne m.in. Narodowego Instytutu Zdrowia Publicznego, WHO oraz polskich towarzystw naukowych. Diety mają być zgodne z aktualnymi normami żywienia i dostosowane do stanu klinicznego pacjentów.
Edukacja i komunikacja z pacjentem
Projekt zakłada także, że szpitale będą musiały prowadzić działania edukacyjne – poprzez publikację materiałów dietetycznych online – oraz umożliwić pacjentom zgłaszanie uwag do posiłków.
Uwagi te mają być analizowane i mogą wpłynąć na korekty w organizacji żywienia.
Reakcja na wieloletnie zaniedbania
Projekt rozporządzenia jest odpowiedzią na wieloletnie zastrzeżenia zgłaszane m.in. przez Najwyższą Izbę Kontroli i Państwową Inspekcję Sanitarną. Tylko w 2023 r. wykryto uchybienia w 142 jadłospisach, 96 zestawieniach dekadowych produktów i 44 próbkach posiłków zbadanych laboratoryjnie. Zastrzeżenia dotyczyły m.in. braku białka wysokiej jakości, dużej ilości potraw smażonych, nadmiaru soli i tłuszczu oraz monotonnego doboru potraw.
Dostosowanie do marca 2026
Choć projekt zakłada wejście przepisów w życie 1 października 2025 r., szpitale będą mieć czas do 1 marca 2026 r. na dostosowanie swojej działalności. Ten okres ma umożliwić reorganizację pracy bloków żywienia, aktualizację umów cateringowych i przeszkolenie personelu.
Główne wnioski
- Projekt rozporządzenia Ministra Zdrowia z 16 czerwca 2025 r. zakłada wprowadzenie jednolitych standardów żywienia w szpitalach, które mają obowiązywać od 1 października 2025 r.
- Jadłospisy będą obowiązkowo opracowywane przez dietetyka na okres co najmniej 10 dni i publikowane w zakładce „żywienie dla zdrowia” na stronie internetowej szpitala.
- Nowe przepisy nakładają obowiązek codziennych kontroli jakości posiłków, weryfikacji gramatury oraz corocznych badań laboratoryjnych wartości odżywczej.
- Szpitale muszą wdrożyć nowe zasady do 1 marca 2026 r. – dotyczy to także reorganizacji umów z dostawcami i szkolenia personelu medycznego.
Źródło:
- RCL
