Ministerstwo Finansów i Gospodarki planuje podwyższenie stawek VAT na bezalkoholowe odpowiedniki napojów alkoholowych oraz napoje energetyzujące z dodatkiem soku. Projekt opublikowano w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów i ma zostać przyjęty przez RM w IV kwartale 2025 roku. Resort nie widzi uzasadnienia, by te produkty korzystały z preferencyjnych stawek podatkowych – zarówno ze względu na zdrowie publiczne, jak i ochronę dzieci i młodzieży.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Które napoje mają stracić preferencyjną stawkę 5% lub 8% VAT.
- Dlaczego rząd uzasadnia podwyżki troską o zdrowie publiczne i ochronę dzieci.
- Kiedy projekt nowelizacji ustawy może zostać przyjęty przez Radę Ministrów.
Co zmienia projekt ustawy?
Nowelizacja ustawy o VAT przewiduje zmianę w załączniku nr 10 – w efekcie napoje bezalkoholowe (np. piwa 0%, wina bezalkoholowe, cydry, drinki 0%) oraz energetyki z min. 20% zawartością soku owocowego lub warzywnego mają zostać objęte wyższą stawką VAT. Dotychczas wynosiła ona 5% w handlu detalicznym i 8% w gastronomii – po zmianie stawki mają być odpowiednio podwyższone.
Dlaczego rząd chce wyższych stawek VAT?
W uzasadnieniu wskazano na brak podstaw zdrowotnych i społecznych do utrzymywania preferencyjnych stawek dla tego typu produktów. Zdaniem Ministerstwa Finansów i Gospodarki piwa bezalkoholowe czy napoje energetyzujące to nie są zwykłe napoje gaszące pragnienie – kształtują skojarzenia z alkoholem lub mogą szkodzić zdrowiu. W ocenie rządu preferencja VAT nie powinna obejmować produktów, które potencjalnie przyczyniają się do utrwalania niepożądanych wzorców konsumpcji, zwłaszcza u młodzieży.
Uwagi NFZ i Rzecznika Praw Dziecka
MFiG powołał się na dane Narodowego Funduszu Zdrowia, który wskazał, że rośnie liczba napojów imitujących alkohol – „piwa”, które nie zawierają alkoholu, ale budują określone przyzwyczajenia i skojarzenia. W podobnym tonie wypowiada się Rzecznik Praw Dziecka, który wyraża niepokój związany z dostępnością tego typu produktów dla dzieci.
Zakaz sprzedaży energetyków nieletnim już obowiązuje
Z kolei napoje energetyzujące z kofeiną lub tauryną są już objęte zakazem sprzedaży osobom poniżej 18. roku życia – wynika to z ustawy o zdrowiu publicznym z 2015 roku. Projekt nowelizacji VAT nie wprowadza tu nowych ograniczeń, ale eliminuje dotychczasowe uprzywilejowanie podatkowe – również w kontekście gastronomii (PKWiU 56).
Kiedy zmiany mogą wejść w życie?
Projekt zostanie opracowany przez MFiG i przedstawiony przez podsekretarza stanu Jarosława Nenenmana. Przyjęcie przez Radę Ministrów planowane jest na IV kwartał 2025 roku.
Główne wnioski
- Ministerstwo Finansów i Gospodarki chce podnieść VAT na napoje bezalkoholowe imitujące alkohol oraz energetyki z sokiem – z 5% i 8% na wyższą stawkę.
- Resort uzasadnia zmiany brakiem podstaw zdrowotnych do stosowania preferencji podatkowych dla produktów potencjalnie szkodliwych.
- NFZ i Rzecznik Praw Dziecka podnoszą kwestie wpływu tych napojów na kształtowanie nawyków i skojarzeń u dzieci i młodzieży.
- Nowelizacja może zostać przyjęta przez Radę Ministrów w IV kwartale 2025 roku.
Źródło:
- https://www.gov.pl/web/premier/projekt-ustawy-o-zmianie-ustawy-o-podatku-od-towarow-i-uslug12
