Komisja Europejska skierowała do Polski formalne wezwanie do usunięcia uchybienia po tym, jak – zdaniem KE – państwo wciąż nie wykonało wyroku TSUE z 19 czerwca 2025 r. dotyczącego zakazu reklamy aptek. Trybunał uznał, że obowiązujące od 2012 r. przepisy naruszają Dyrektywę o handlu elektronicznym oraz zasady swobody świadczenia usług. Mimo rozpoczęcia prac legislacyjnych Polska nie uchwaliła zmian, a Komisja wyznaczyła teraz dwumiesięczny termin na działania.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie działania Komisji Europejskiej wymusiły na Polsce wykonanie wyroku TSUE dotyczącego zakazu reklamy aptek.
- Do kiedy Polska musi wdrożyć zmiany i jakie konsekwencje mogą zostać na nią nałożone.
- Jak wygląda przygotowany w grudniu 2025 r. projekt nowelizacji Prawa farmaceutycznego i jakie ograniczenia w reklamie aptek mają pozostać.
- Jakie obawy dotyczące nadużywania leków zgłosił samorząd lekarski w związku z planowaną liberalizacją.
Komisja: Polska nie wdrożyła wyroku z czerwca 2025 r.
W ocenie Komisji Europejskiej zakaz reklamy aptek, punktów aptecznych i ich działalności – obowiązujący od ponad dekady w Prawie farmaceutycznym – pozostaje w sprzeczności z prawem unijnym. TSUE w sprawie C-200/24 stwierdził, że całkowite ograniczenie komunikacji rynkowej narusza Dyrektywę 2000/31/WE oraz art. 49 i 56 TFUE.
Komisja przypomniała, że reklama pełni rolę narzędzia umożliwiającego wejście na rynek i rozwój działalności, a także przekazywania informacji konsumentom. KE wskazała, że choć Polska rozpoczęła prace nad zmianą prawa, nadal nie przyjęła regulacji znoszących zakaz. W związku z tym Bruksela wysłała do Warszawy wezwanie do usunięcia uchybienia.
Co się stanie, jeśli wyrok TSUE nie zostanie zrealizowany?
Do końca marca 2026 r. Polska musi przedstawić Komisji Europejskiej dowody realizacji wyroku TSUE. Jeśli legislacja pozostanie na etapie projektu, Bruksela może wnieść sprawę ponownie do Trybunału i domagać się nałożenia kar finansowych. Dla rynku aptecznego oznacza to okres niepewności, a dla decydentów – pilną konieczność rozstrzygnięcia, jak ma wyglądać model komunikacji z pacjentem w warunkach zgodnych z prawem UE i jednocześnie bezpiecznych dla zdrowia publicznego.
Projekt z grudnia 2025 r. jako efekt wyroku TSUE
Pierwsze, skuteczne efekty legislacyjne pojawiły się dopiero pod koniec 2025 r. 11 grudnia do konsultacji publicznych trafił projekt nowelizacji Prawa farmaceutycznego mający znieść całkowity zakaz reklamy aptek. Dokument jest bezpośrednią odpowiedzią na wyrok TSUE z czerwca 2025 r., który przesądził, że polskie regulacje naruszają prawo Unii Europejskiej.
W udostępnionym projekcie zaznaczono, że intencją ustawodawcy nie jest szerokie otwarcie przestrzeni reklamowej, lecz stworzenie przejrzystych i kontrolowanych zasad komunikacji marketingowej. Przekazy kierowane przez apteki nie mogłyby nakłaniać do kupowania produktów czy korzystania z usług bez realnej potrzeby zdrowotnej. Informacje mają pozostać rzetelne, wyważone i zgodne z etycznymi standardami wykonywania zawodu farmaceuty.
Samorząd lekarski ostrzega przed skutkami liberalizacji
Przekazany do konsultacji projekt spotkał się z ostrą reakcją samorządu lekarskiego. Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej oceniło, że odejście od pełnego zakazu reklamy może negatywnie odbić się na zdrowiu publicznym, wzmacniając trend nadużywania farmakoterapii.
W swoim stanowisku samorząd wskazał, że Polska już teraz należy do krajów, gdzie pacjenci często kupują leki bez wyraźnych wskazań medycznych. Liberalizacja zasad reklamy – od promocji sprzedażowych po intensywne kampanie marketingowe – może, zdaniem lekarzy, dodatkowo zwiększyć poziom konsumpcji leków, zarówno w aptekach stacjonarnych, jak i w obrocie wysyłkowym. NRL zwróciła uwagę, że może to utrudnić kontrolę nad racjonalnym stosowaniem terapii i pogłębić istniejące problemy zdrowotne związane z samoleczeniem.
Główne wnioski
- Komisja Europejska skierowała do Polski wezwanie do usunięcia uchybienia, ponieważ – jej zdaniem – państwo nie wykonało wyroku TSUE z 19 czerwca 2025 r. dotyczącego zakazu reklamy aptek.
- Polska ma czas do końca marca 2026 r. na przedstawienie działań dostosowawczych; brak postępów może skutkować ponownym skierowaniem sprawy do TSUE z wnioskiem o kary finansowe.
- Projekt nowelizacji Prawa farmaceutycznego z 11 grudnia 2025 r. przewiduje odejście od całkowitego zakazu reklamy aptek, ale wprowadza kontrolowane i etyczne ramy komunikacji marketingowej.
- Prezydium Naczelnej Rady Lekarskiej ostrzega przed wzrostem nadużywania leków, wskazując, że liberalizacja reklam może zwiększyć sprzedaż i osłabić kontrolę nad racjonalną farmakoterapią.
Źródło:
- https://ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/en/inf_26_115
