Nowe odkrycia naukowców z Uniwersytetu w Turku dostarczają kluczowych informacji o tym, jak rak piersi wykorzystuje i modyfikuje naczynia limfatyczne, aby szybciej przemieszczać się do węzłów chłonnych, a następnie do innych części ciała. Badanie, opublikowane w Nature Communications, rzuca nowe światło na mechanizmy przerzutowania i może umożliwić opracowanie terapii celowanych, które zatrzymają rozprzestrzenianie się choroby u pacjentek onkologicznych.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego rak piersi przebudowuje naczynia limfatyczne i jak wpływa to na szybsze pojawianie się przerzutów w węzłach chłonnych.
- Jakie znaczenie ma białko Matrix Gla (MPG) w procesie migracji komórek nowotworowych i dlaczego jego rola została uznana za przełomową.
- Jakie zmiany molekularne zachodzą w naczyniach limfatycznych podczas rozprzestrzeniania się raka piersi według badań z Uniwersytetu w Turku.
- W jaki sposób nowe odkrycia mogą przełożyć się na terapie celowane, które w przyszłości mogą zatrzymać przerzuty i poprawić rokowania pacjentek.
Jak rak piersi zmienia naczynia limfatyczne?
Rak piersi od lat pozostaje jednym z najczęściej diagnozowanych nowotworów u kobiet, a jego najbardziej niebezpieczną cechą jest zdolność do rozprzestrzeniania się poza obszar pierwotnego guza. Zgodnie z wiedzą kliniczną, pierwszym miejscem, do którego nowotwór zwykle migruje, są regionalne węzły chłonne – przede wszystkim w dole pachowym.
Fińscy naukowcy przeanalizowali, jak komórki nowotworowe oddziałują na naczynia limfatyczne, którymi się przemieszczają. Odkryli, że rak piersi aktywnie przebudowuje strukturę i funkcję naczyń limfatycznych, aby ułatwić sobie drogę do węzłów chłonnych. Proces ten obejmuje istotne zmiany molekularne, które sprzyjają przerzutowaniu już na najwcześniejszych etapach choroby.
Badacze ustalili, że w momencie, gdy rak dociera do węzłów chłonnych, naczynia limfatyczne w ich obrębie ulegają przemodelowaniu. Zmiany te zwiększają przepuszczalność i podatność naczyń, tworząc warunki sprzyjające dalszemu rozsiewowi komórek nowotworowych.
Kluczowe odkrycie: rola białka Matrix Gla (MPG)
Przełomowym elementem badania było zidentyfikowanie białka, którego nowotwór używa, by „zakotwiczyć się” w naczyniach limfatycznych. Chodzi o Matrix Gla Protein (MPG) – cząsteczkę dotychczas znaną głównie z udziału w procesie mineralizacji kości. W analizowanych próbkach od pacjentek z rakiem piersi wykazano, że:
- stężenie MPG było wyraźnie podwyższone w węzłach chłonnych zajętych przez przerzuty,
- nie występowały takie zmiany w odległych, zdrowych węzłach chłonnych tej samej osoby.
To sugeruje, że MPG odgrywa istotną rolę nie tylko w migracji komórek rakowych, ale również w przygotowywaniu środowiska sprzyjającego przerzutom. Jak podkreśliła kierownik konsorcjum badawczego InFLAMES, akademik Sirpa Jalkanen:
Te wyniki rzucają nowe światło na to, dlaczego rak piersi się rozprzestrzenia i dlaczego jego zatrzymanie jest trudne. Dzięki lepszemu zrozumieniu, jak rak wpływa na naczynia limfatyczne, możemy opracować terapie celowane, które zapobiegną temu procesowi i poprawią rokowania pacjentów w przyszłości.
To bezpośrednio wskazuje na potencjalne kierunki badań nad lekami blokującymi MPG lub jego interakcję z naczyniami limfatycznymi.
Znaczenie badań i współpracy kliniczno-naukowej
Próbki węzłów chłonnych pochodziły od pacjentek Szpitala Uniwersyteckiego w Turku, co świadczy o ścisłej współpracy między środowiskiem klinicznym, a naukowym. Taka integracja umożliwia szybkie testowanie hipotez i przenoszenie obserwacji laboratoryjnych do praktyki medycznej.
Badanie ma kluczowe znaczenie, ponieważ przerzuty do węzłów chłonnych często determinują dalszy przebieg choroby i wybór strategii terapeutycznej. Zrozumienie, jak rak piersi modyfikuje naczynia limfatyczne, może prowadzić do:
- opracowania terapii blokujących migrację komórek nowotworowych,
- identyfikacji nowych biomarkerów przerzutowania,
- skuteczniejszej oceny ryzyka nawrotu.
Rak piersi – skala problemu i znaczenie wczesnej diagnostyki
Rak piersi pozostaje ogromnym wyzwaniem zdrowia publicznego na całym świecie. Co roku diagnozuje się go u milionów kobiet, a w samej Finlandii ponad 5000 pacjentek rocznie.
Choć wskaźniki przeżyć w Finlandii są jednymi z najlepszych na świecie – 90% chorych żyje co najmniej pięć lat po diagnozie – przerzuty nadal pozostają główną przyczyną śmiertelności. Badacze podkreślają, że:
- im wcześniej wykryty nowotwór, tym większa szansa na skuteczne leczenie,
- badania przesiewowe i szybka diagnostyka znacząco zwiększają odsetek wyleczeń,
- nowe terapie celowane mogą w przyszłości dodatkowo poprawić rokowania.
Główne wnioski
- Rak piersi aktywnie przebudowuje naczynia limfatyczne, zwiększając ich przepuszczalność i ułatwiając migrację komórek nowotworowych do węzłów chłonnych.
- Badacze z Uniwersytetu w Turku wykazali, że w naczyniach limfatycznych zachodzą istotne zmiany molekularne, które wspierają rozwój przerzutów.
- Zidentyfikowane białko Matrix Gla (MPG) odgrywa kluczową rolę w wiązaniu komórek nowotworowych z naczyniami limfatycznymi; jego poziom był podwyższony w przerzutowych węzłach chłonnych.
- Odkrycia te mogą umożliwić opracowanie terapii celowanych zatrzymujących przerzuty, co w przyszłości może znacząco poprawić rokowania pacjentek z rakiem piersi.
Źródło:
- University of Turku
- https://www.nature.com/articles/s41467-025-64981-z
