Rak płaskonabłonkowy głowy i szyi (HNSCC) to złożona i trudna do leczenia grupa nowotworów, stanowiąca około 4,5% wszystkich przypadków onkologicznych na świecie. Pomimo dostępnych metod terapeutycznych – chirurgii, radioterapii i chemioterapii – rokowania pacjentów nadal są niepokojące: rocznie notuje się blisko 450 000 zgonów związanych z tym typem nowotworu. W obliczu pilnej potrzeby poprawy skuteczności leczenia, naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Diego zbadali nowe podejście terapeutyczne oparte na optymalizacji kolejności stosowanych metod. Wyniki ich badań, opublikowane na łamach „Nature Communications”, mogą zmienić dotychczasowe paradygmaty w leczeniu nowotworów opornych na standardowe terapie.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie znaczenie ma kolejność stosowania radioterapii i immunoterapii w leczeniu raka głowy i szyi
- Dlaczego zachowanie węzłów chłonnych może zwiększać skuteczność odpowiedzi immunologicznej
- Jakie wyniki uzyskano w modelu przedklinicznym raka jamy ustnej u myszy
- Na czym polega nowa strategia terapeutyczna badana przez naukowców z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Diego
HNSCC – wyzwania terapeutyczne i potrzeba nowych rozwiązań
Płaskonabłonkowy rak głowy i szyi (HNSCC) to nowotwór rozwijający się w obrębie jamy ustnej, nosa oraz otaczających struktur. Charakteryzuje się wysoką śmiertelnością i ograniczonymi możliwościami skutecznego leczenia. Choć w niektórych przypadkach tradycyjne metody (operacja, radioterapia, chemioterapia) przynoszą korzyści, często są one nieskuteczne lub obarczone dużym ryzykiem działań niepożądanych.
Zespół badawczy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Diego, kierowany przez dr. Roberta Saddawi-Konefkę oraz prof. Josepha Califano, skoncentrował się na terapii raka jamy ustnej – jednego z typów HNSCC – w celu przetestowania innowacyjnej strategii terapeutycznej.
Radioterapia z zachowaniem węzłów chłonnych, a potem immunoterapia
Kluczowym elementem badania było określenie optymalnej sekwencji terapii – najpierw zastosowano radioterapię, która nie niszczyła drenujących guz węzłów chłonnych, a następnie immunoterapię.
Wyniki były niezwykle obiecujące:
- 15 na 20 myszy leczonych w ten sposób wykazało całkowitą i trwałą odpowiedź guza – nowotwory stały się niewykrywalne.
- Co więcej, zaobserwowano, że obie metody leczenia działały synergistycznie, zwiększając aktywność układu odpornościowego.
Jak wyjaśniono w publikacji, radioterapia zastosowana w odpowiednim momencie pozwoliła na zachowanie kluczowych struktur immunologicznych, co umożliwiło późniejszą skuteczną aktywację odpowiedzi immunologicznej dzięki immunoterapii.
Aktywacja układu odpornościowego – rola komórek dendrytycznych
Mechanizm stojący za skutecznością terapii sekwencyjnej okazał się ściśle powiązany z funkcją komórek dendrytycznych CCR7+, które migrowały z guza do węzłów chłonnych i uruchamiały silną odpowiedź przeciwnowotworową.
Komórki te pomogły wywołać silniejszą odpowiedź immunologiczną na guz. Zaobserwowano to u wszystkich leczonych myszy.
Zachowanie drenujących guz węzłów chłonnych – tradycyjnie traktowanych jako obszary do usunięcia lub zniszczenia w terapii onkologicznej – okazało się kluczowe dla skutecznej aktywacji układu odpornościowego. To nowe podejście może nie tylko poprawić rokowania pacjentów z HNSCC, ale również zmienić podejście do leczenia innych nowotworów immunologicznie „zimnych”.
Wpływ badania na przyszłość terapii nowotworowych
Wnioski z badania mogą mieć daleko idące konsekwencje:
- Pokazują, jak ważne jest dopasowanie kolejności i czasu stosowania terapii.
- Potwierdzają, że optymalizacja terapii z zachowaniem struktur immunologicznych może istotnie zwiększyć skuteczność leczenia.
- Dostarczają nowych informacji biologicznych na temat roli węzłów chłonnych w odpowiedzi przeciwnowotworowej.
Choć wyniki uzyskano w modelu przedklinicznym (u myszy), naukowcy już rozpoczęli współpracę z Providence Earl Chiles Cancer Center, by przenieść strategię terapeutyczną na grunt badań klinicznych.
👉 Wyniki oraz opis badań znajdziesz pod TYM LINKIEM
Główne wnioski
- Zastosowanie radioterapii z zachowaniem węzłów chłonnych, a następnie immunoterapii doprowadziło do całkowitej odpowiedzi guza u 15 z 20 myszy z rakiem jamy ustnej.
- Obie metody działały synergistycznie, aktywując komórki dendrytyczne CCR7+, które migrowały do węzłów chłonnych i wywołały silną odpowiedź immunologiczną.
- Zachowanie drenujących guz węzłów chłonnych okazało się kluczowe dla skutecznej aktywacji odporności przeciwnowotworowej.
- Strategia terapii sekwencyjnej ma potencjał do poprawy wyników leczenia nie tylko w HNSCC, ale także w innych nowotworach opornych na standardowe leczenie.
Źródło:
- Nature Communications
- University of California – San Diego
