Kawa to jeden z najpopularniejszych napojów na świecie – codziennie wypija się ponad dwa miliardy filiżanek. Choć przez dziesięciolecia budziła kontrowersje zdrowotne, najnowsze dane pokazują, że może być sprzymierzeńcem zdrowia. Przegląd ponad 100 badań epidemiologicznych i metaanaliz, opublikowany na łamach czasopisma Nutrients, jednoznacznie wskazuje, że umiarkowane spożycie kawy wiąże się z dłuższym życiem i mniejszym ryzykiem wystąpienia wielu chorób przewlekłych.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie są naukowo potwierdzone korzyści zdrowotne płynące z picia kawy.
- Ile filiżanek kawy dziennie przynosi najwięcej korzyści.
- Jak kawa wpływa na ryzyko zgonu, choroby serca i cukrzycę typu 2.
- Kiedy należy zachować ostrożność w spożywaniu kawy – np. w ciąży.
Przegląd badań: co wiemy o kawie?
Naukowcy ze Stanów Zjednoczonych przeanalizowali dziesiątki lat badań obejmujących dane z takich źródeł jak brytyjski Biobank i NIH-AARP. Przegląd ten miał na celu przedstawienie aktualnej wiedzy na temat wpływu kawy na zdrowie dorosłych. Jak się okazuje, umiarkowane spożycie (3–5 filiżanek dziennie) niesie ze sobą szereg korzyści, takich jak m.in.:
- Redukcja ryzyka śmiertelności: metaanaliza 40 badań z udziałem 3,8 mln osób wykazała, że picie 3,5 filiżanki kawy dziennie wiąże się z 15% niższym ryzykiem zgonu z jakiejkolwiek przyczyny (RR 0,85; 95% CI 0,82–0,89).
- Zdrowie układu sercowo-naczyniowego: 3–5 filiżanek dziennie zmniejszało ryzyko śmierci z powodu chorób serca o 15%.
- Cukrzyca typu 2: regularne picie kawy wiązało się z 29% niższym ryzykiem rozwoju T2D.
- Nowotwory i choroby neurodegeneracyjne: potwierdzono ochronne działanie kawy w przypadku raka wątroby, raka macicy, choroby Parkinsona i zaburzeń poznawczych.
Potencjalne mechanizmy działania
Choć badania epidemiologiczne dostarczają silnych dowodów, naukowcy wciąż pracują nad wyjaśnieniem mechanizmów stojących za prozdrowotnym działaniem kawy. Podejrzewa się, że pozytywny wpływ wynika z synergii kofeiny i polifenoli, które:
- zmniejszają stan zapalny,
- poprawiają metabolizm glukozy,
- zwiększają utlenianie tłuszczów.
Umiar i świadome spożycie
Eksperci podkreślają, że mimo licznych korzyści, nie każdy powinien sięgać po kawę bez ograniczeń. Przeciwwskazaniem są:
- Ciąża: Amerykańskie Kolegium Położników i Ginekologów (ACOG) zaleca nieprzekraczanie 200 mg kofeiny dziennie – to ok. dwóch filiżanek kawy.
- Nadwrażliwość na kofeinę: u osób wrażliwych nadmiar kawy może powodować problemy ze snem, nerwowość i lęk.
Trzeba także uważać na dodatki, choć niektóre badania wykazują, że cukier i śmietanka nie niwelują całkowicie korzyści, inne wskazują, że ich dodatek może je osłabiać.
Kawa a inne aspekty zdrowia
Badania obejmowały również wpływ kawy na:
- choroby układu oddechowego i nerek – potwierdzono działanie ochronne,
- regenerację po operacjach – poprawa funkcji jelit,
- ogólne samopoczucie – wzrost wydolności fizycznej i umysłowej.
Co więcej, według przepisów FDA, kawa zawierająca mniej niż 5 kcal na porcję może być oznaczana jako produkt „zdrowy”, co tylko potwierdza jej bezpieczeństwo przy umiarkowanym spożyciu.
Wnioski dla klinicystów i konsumentów
Niniejszy przegląd jest odpowiedzią na rosnące zainteresowanie wpływem diety na zdrowie. Wskazuje, że kawa – jeśli nie jest spożywana w nadmiarze i nie towarzyszy jej nadmiar cukru – może stanowić ważny element zdrowego stylu życia. Autorzy jednak zaznaczają, że większość dostępnych danych pochodzi z badań obserwacyjnych.
Chociaż konieczne są dalsze badania w celu ustalenia mechanizmów leżących u podstaw obserwowanych korzyści płynących ze spożywania kawy, sama ilość wysokiej jakości danych obserwacyjnych z różnych populacji stanowi mocny argument za tym, że kawa jest kluczowym elementem zdrowego stylu życia – podkreślają autorzy przeglądu.
👉 Wyniki oraz opis badań znajdziesz pod TYM LINKIEM
Główne wnioski
- Umiarkowane spożycie kawy (3–5 filiżanek dziennie) jest bezpieczne i wiąże się z mniejszym ryzykiem zgonu i chorób przewlekłych.
- Korzyści zdrowotne obejmują zmniejszenie ryzyka chorób serca, cukrzycy typu 2, niektórych nowotworów i chorób neurodegeneracyjnych.
- Kluczowe składniki kawy – kofeina i polifenole – mogą odpowiadać za jej działanie przeciwzapalne i metaboliczne.
- Należy zachować ostrożność w czasie ciąży i unikać nadmiernych ilości dodatków, takich jak cukier czy śmietanka.
Źródło:
- Nutrients
