Dwa dodatkowe dni wolne dla krwiodawców to przywilej, który miał zachęcać do honorowego oddawania krwi. Jednak w praktyce nowe przepisy budzą spore kontrowersje wśród pracodawców, którzy alarmują o dezorganizacji pracy i problemach kadrowych. Według interpelacji poselskiej niektórzy pracownicy wykorzystują to prawo, tworząc sobie dodatkowe długie weekendy lub nie informując wcześniej o nieobecności. Z kolei ministra pracy Agnieszka Dziemianowicz-Bąk stanowczo podkreśla, że pracodawcy mają bezwzględny obowiązek udzielenia tych dni wolnych, niezależnie od sytuacji w firmie.
Dwa dni wolnego dla krwiodawców – na czym polega nowy przywilej?
Przepisy dotyczące wolnych dni dla honorowych dawców krwi zostały rozszerzone o dodatkowy dzień odpoczynku po oddaniu krwi. Oznacza to, że krwiodawca ma prawo do:
- dnia wolnego w dniu oddania krwi,
- dodatkowego dnia wolnego następnego dnia po oddaniu krwi.
Pracodawcy zwracają uwagę, że to rozwiązanie powoduje liczne trudności organizacyjne, szczególnie w przypadkach, gdy kilku pracowników z jednego zespołu decyduje się na oddanie krwi w tym samym czasie.
Pracodawcy alarmują: chaos kadrowy i długie weekendy
W interpelacji poselskiej skierowanej do Ministerstwa Pracy zwrócono uwagę na nadużycia ze strony niektórych pracowników. Według autorów dokumentu, część osób oddaje krew tuż przed dniami ustawowo wolnymi od pracy, aby przedłużyć sobie weekend.
Niekiedy dochodzi również do sytuacji, w których krew postanawia oddać jednocześnie kilku pracowników danego zespołu (np. bezpośrednio przed lub po dniach ustawowo wolnych od pracy lub podczas wakacji) – czytamy w interpelacji.
Zdarza się również, że pracownicy nie informują wcześniej pracodawcy o zamiarze oddania krwi, przez co firmy nagle pozostają z brakami kadrowymi. Zaświadczenie o oddaniu krwi dostarczają dopiero po powrocie do pracy, co znacząco utrudnia planowanie i organizację pracy w zakładzie.
W związku z tym postulowane jest wprowadzenie rekompensat finansowych lub ulg podatkowych dla pracodawców, którzy muszą zmagać się z nagłymi nieobecnościami pracowników.
Ministra pracy: obowiązek bez wyjątków
Ministra pracy Agnieszka Dziemianowicz-Bąk jednoznacznie odpowiada na zarzuty pracodawców, podkreślając, że udzielenie dwóch dni wolnego dla krwiodawcy jest bezwzględnym obowiązkiem.
Ciąży on na pracodawcy również wtedy, gdy w zakładzie pracy nastąpiło nagłe spiętrzenie prac lub gdy pracodawca będzie musiał podjąć działania organizacyjne w celu zastąpienia nieobecnego krwiodawcy – wyjaśnia ministra.
Jednocześnie zaznacza, że pracownicy nie powinni wykorzystywać tego uprawnienia w sposób dezorganizujący pracę firmy.
Pracownik będący krwiodawcą nie powinien korzystać z przysługującego mu prawa w sposób uniemożliwiający pracodawcy zapewnienie toku pracy zakładu – dodaje Dziemianowicz-Bąk.
Czy pracownik może stracić prawo do dwóch dni wolnego?
Ministerstwo Pracy wskazuje, że choć pracodawca nie może odmówić udzielenia dni wolnych, to w przypadku celowego działania na szkodę firmy, sprawę można rozpatrywać w kontekście nadużycia prawa.
Zgodnie z art. 8 Kodeksu pracy, pracownik nie może korzystać ze swojego prawa w sposób sprzeczny z zasadami współżycia społecznego.
Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i, co za tym idzie, nie jest objęte ochroną – podkreśla ministra.
Oznacza to, że w skrajnych przypadkach, gdy pracownik ewidentnie nadużywa swojego uprawnienia w celu dezorganizacji pracy, pracodawca może podjąć kroki formalne.
Pracownik ma obowiązek informować pracodawcę o nieobecności
W związku z licznymi przypadkami nagłych nieobecności, Ministerstwo Pracy przypomina, że:
- pracownik powinien uprzedzić pracodawcę o planowanym oddaniu krwi i wynikających z tego dniach wolnych,
- jeśli termin oddania krwi jest możliwy do przewidzenia, należy zgłosić go z wyprzedzeniem,
- za okres zwolnienia pracownik zachowuje pełne wynagrodzenie, tak jakby normalnie pracował.
Kary dla pracodawców za niewypłacenie wynagrodzenia
Ministerstwo Pracy przypomina również, że pracodawcy są zobowiązani nie tylko do udzielenia dni wolnych, ale także do pełnego wynagrodzenia za ten czas.
- Pracodawca musi udzielić pracownikowi zwolnienia w terminie wskazanym przez stację krwiodawstwa.
- Musi także wypłacić pełne wynagrodzenie – nie ma tu znaczenia, czy pracodawca otrzyma zwrot kosztów czy nie.
Brak wypłaty wynagrodzenia w ustalonym terminie grozi karą grzywny w wysokości od 1000 do 30 000 zł (art. 282 § 1 Kodeksu pracy).
Czy dwa dni wolnego dla krwiodawców to dobre rozwiązanie?
Dodatkowe dni wolne dla krwiodawców budzą skrajne emocje. Z jednej strony, są one istotnym wsparciem dla osób oddających krew i mogą zachęcać do honorowego krwiodawstwa. Z drugiej – pracodawcy zgłaszają liczne przypadki nadużyć i dezorganizacji pracy, zwłaszcza w sezonach urlopowych i przed długimi weekendami.
Ministerstwo Pracy nie zamierza jednak zmieniać przepisów i jednoznacznie podkreśla, że obowiązek udzielenia dni wolnych jest bezwzględny. Jednocześnie przypomina, że pracownicy nie mogą celowo dezorganizować pracy firmy, a wszelkie nadużycia mogą być analizowane pod kątem Kodeksu pracy.
Źródło:
- finanse.wp.pl
- tvn24.pl
- pulshr.pl
