67-letni Tim Andrews z New Hampshire przeszedł do historii medycyny jako pierwszy człowiek, który przeżył aż 271 dni z przeszczepioną nerką od genetycznie zmodyfikowanej świni. Organ został usunięty pod koniec października 2025 roku z powodu pogarszającej się funkcji, ale sam eksperyment może stanowić milowy krok w rozwoju ksenotransplantacji.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak długo człowiek może przeżyć z nerką od genetycznie zmodyfikowanej świni.
- Dlaczego świnie są wybierane jako dawcy narządów do ksenotransplantacji.
- Jakie były efekty i ograniczenia eksperymentalnego przeszczepu u Tima Andrewsa.
- Na jakim etapie rozwoju są obecnie badania kliniczne nad ksenotransplantacjami.
Blisko dziewięć miesięcy z nerką od świni
Andrews otrzymał nerkę w styczniu 2025 roku w szpitalu Mass General Brigham jako czwarty żyjący pacjent w USA, który podjął się transplantacji organu pochodzenia zwierzęcego. Przeszczep miał umożliwić mu odejście od wyczerpującej dializoterapii, której poddawał się przez sześć godzin, trzy razy w tygodniu.
Decyzja o poddaniu się eksperymentalnej procedurze nie była łatwa. Mężczyzna od lat zmagał się z powikłaniami cukrzycy, a zdiagnozowana krańcowa niewydolność nerek znacząco obniżyła jakość jego życia. Jednak jak sam wspominał, dzięki nerce świni znów poczuł się „żywy” — gotował, spacerował z psem, a nawet rzucił pierwszą piłkę na meczu Boston Red Sox w czerwcu 2025 roku.
Eksperyment zakończył się 24 października — przeszczepiony organ został usunięty z powodu spadku wydolności. Mimo to, Andrews wyraził dumę z udziału w badaniu i nazwał świnię, od której pochodziła nerka, „bohaterką”.
Przełom w ksenotransplantacjach
Rekordowe 271 dni to dotychczas najdłuższy okres przeżycia pacjenta z nerką od zmodyfikowanej świni. Poprzedni rekord należał do 53-letniej Towany Looney, która w USA przeżyła z takim organem 130 dni. Oba przypadki znacząco wykraczają poza dotychczasowe doświadczenia z ksenotransplantacją i dostarczają danych, które będą fundamentem dla dalszych badań klinicznych.
Nie tylko Stany Zjednoczone prowadzą eksperymenty w tej dziedzinie. W maju 2024 roku w Chinach 71-letni pacjent otrzymał fragment świńskiej wątroby i przeżył 171 dni, w tym 38 z funkcjonującym zwierzęcym narządem. Artykuł opublikowany w Journal of Hepatology potwierdza, że ksenotransplantacje organów stają się globalnym kierunkiem rozwoju.
Dlaczego właśnie świnie?
Świnie są obecnie najczęściej wykorzystywanymi zwierzętami do ksenotransplantacji ze względu na wielkość i funkcje ich narządów, które są zbliżone do ludzkich. Nerki świń mogą filtrować krew, regulować ciśnienie i utrzymywać równowagę elektrolitową, a przewidywana długość ich funkcjonowania sięga 30 lat — porównywalnie do przeszczepów od ludzkich dawców.
Aby umożliwić ich przeszczepienie, konieczna jest modyfikacja genetyczna — eliminacja genów wywołujących silną reakcję immunologiczną i dodanie genów ludzkich, które „maskują” organ przed układem odpornościowym biorcy. Proces ten rozpoczyna się jeszcze przed narodzinami świni, a zwierzęta hodowane są w sterylnych warunkach, by zminimalizować ryzyko przeniesienia wirusów.
Dopuszczono badania kliniczne z udziałem ludzi
W 2025 roku FDA oficjalnie dopuściła rozpoczęcie badań klinicznych z udziałem ludzi, co oznacza, że kolejne tego typu procedury będą mogły odbywać się w ściśle kontrolowanych warunkach. Celem jest potwierdzenie, że ksenotransplantacja nerki może stać się bezpieczną i dostępną formą leczenia schyłkowej niewydolności nerek.
Obecnie w samych Stanach Zjednoczonych ponad 90 000 osób czeka na przeszczep nerki. Jeśli eksperymentalna ścieżka okaże się skuteczna, może to zrewolucjonizować system transplantacyjny na całym świecie.
Główne wnioski
- Tim Andrews przeżył 271 dni z przeszczepioną nerką od genetycznie zmodyfikowanej świni – to nowy rekord w historii ksenotransplantacji.
- Organ został usunięty z powodu pogarszającej się funkcji, ale pacjent zyskał znaczną poprawę jakości życia podczas eksperymentu.
- W 2025 roku FDA dopuściła pierwsze badania kliniczne nad przeszczepami świńskich nerek u ludzi z krańcową niewydolnością nerek.
- Świnie są preferowanymi dawcami ze względu na podobną wielkość i funkcje narządów oraz możliwość modyfikacji genetycznych zmniejszających ryzyko odrzutu.
Źródło:
- https://edition.cnn.com/2025/10/27/health/pig-kidney-transplant-tim-andrews
- https://www.kidney.org/kidney-topics/kidney-xenotransplantation
- https://alertmedyczny.pl/chiny-mezczyzna-przezyl-171-dni-po-przeszczepie-watroby-od-genetycznie-zmodyfikowanej-swini/
- https://alertmedyczny.pl/rekordowa-ksenotransplantacja-swinska-nerka-dzialala-130-dni-u-pacjentki/
