Szczepienia wykonywane w aptekach stają się ważnym elementem systemu profilaktyki dla osób dorosłych, a ich zakres reguluje współpraca farmaceutów z NFZ. Dane IQVIA z grudnia 2025 r. pokazują, że udział aptek realizujących szczepienia waha się od 7% do 29% w zależności od województwa. Jednocześnie od 1 lutego 2026 r. obowiązuje rozszerzony katalog szczepień możliwych do wykonania w aptekach, obejmujący już 18 chorób.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak w poszczególnych województwach wygląda udział aptek wykonujących szczepienia.
- Jakie 18 szczepień można obecnie zrealizować w aptekach finansowanych i współfinansowanych przez pacjentów.
- Jak znaleźć najbliższą aptekę szczepiącą i jakie są zasady finansowania usług.
- Jakie formalności musi spełnić placówka, aby uruchomić punkt szczepień.
Udział aptek realizujących szczepienia – które województwa przodują?
Z informacji IQVIA wynika, że uprawnienia do realizacji szczepień posiada około 2200 aptek, co stanowi mniej więcej jedną piątą wszystkich placówek w kraju. W praktyce w ubiegłym roku szczepienia wykonywało ok. 2000 z nich. Mapa opublikowana przez IQVIA jasno pokazuje duże różnice terytorialne.
Najwyższy udział aptek wykonujących szczepienia dotyczy województw:
- śląskiego – 29%,
- kujawsko-pomorskiego – 26%,
- wielkopolskiego – 23%,
- lubuskiego – 22%,
- łódzkiego – 22%.
Najniższy:
- świętokrzyskiego – 7%,
- lubelskiego – 8%,
- podkarpackiego – 13%,
- warmińsko-mazurskiego – 14%.
Tak wygląda faktyczna dostępność świadczenia w podziale na województwa na koniec 2025 r. Dane nie obejmują punktów aptecznych.
Na co można zaszczepić się w aptece? Pełny katalog – 18 szczepień
Katalog szczepień realizowanych przez apteki został znacząco rozszerzony. Od 25 sierpnia 2025 r. obejmował 11 chorób, natomiast od 1 lutego 2026 r. lista liczy 18 pozycji, m.in. nowe szczepienia przeciw chorobom tropikalnym i meningokokom.
W aptekach z umową z NFZ wykonuje się szczepienia dorosłych przeciw:
- grypie
- COVID-19
- pneumokokom
- kleszczowemu zapaleniu mózgu (KZM)
- błonicy, tężcowi, krztuścowi
- HPV
- półpaścowi
- odrze, śwince, różyczce
- poliomyelitis
- WZW A i B
- RSV
Nowe od lutego 2026 r.:
- błonica + tężec (dwuskładnikowe)
- ospa wietrzna
- dur brzuszny
- błonica + tężec + krztusiec + poliomyelitis (skojarzone)
- meningokoki B
- meningokoki ACWY
- żółta gorączka (febra)
Jak pacjent znajdzie najbliższą aptekę wykonującą szczepienia?
Rządowa wyszukiwarka umożliwia sprawdzenie dostępnych punktów oraz rodzajów szczepień:
https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/zaszczep-sie-w-aptece
Koszty i zasady: kogo można zaszczepić i ile to kosztuje?
Najważniejsze informacje dla pacjentów:
- Szczepienia w aptekach są przeznaczone wyłącznie dla osób dorosłych (18+).
- Kwalifikacja i podanie szczepionki kosztują 0 zł – koszty pokrywa NFZ.
- Preparat może być bezpłatny, częściowo refundowany lub pełnopłatny, zależnie od sytuacji refundacyjnej pacjenta.
- Recepta jest wymagana – wystawia ją lekarz lub farmaceuta.
- Przy COVID-19 wystarczy e-skierowanie dostępne na Internetowym Koncie Pacjenta.
Uwarunkowania prawne – co umożliwiło realizację szczepień w aptekach?
1 listopada 2023 r. weszły w życie przepisy pozwalające aptekom zawierać umowy z NFZ na realizację świadczeń finansowanych ze środków publicznych. Od 1 grudnia 2023 r. w aptekach mogły być wykonywane finansowane szczepienia przeciw:
- grypie,
- pneumokokom (osoby 65+),
- COVID-19 (osoby 18+).
Jak uruchomić punkt szczepień w aptece?
Instrukcja dla placówek opiera się na aktualnych wymaganiach:
- Kwalifikacje farmaceuty – działanie punktu szczepień wymaga, aby farmaceuta posiadał ukończone szkolenie uprawniające do kwalifikowania i wykonywania szczepień ochronnych.
- Wyodrębnienie przestrzeni – apteka musi przygotować miejsce umożliwiające bezpieczne przeprowadzenie procedury, z zachowaniem komfortu i prywatności pacjenta.
- Zapewnienie wyposażenia – konieczne jest zgromadzenie sprzętu i materiałów potrzebnych do realizacji szczepień.
- Uregulowanie utylizacji odpadów medycznych – placówka powinna mieć zawartą umowę na odbiór i unieszkodliwianie odpadów powstających podczas szczepień.
- Umowa z NFZ – wykonywanie świadczeń finansowanych publicznie jest możliwe po podpisaniu umowy z właściwym oddziałem Narodowego Funduszu Zdrowia.
Główne wnioski
- Dostępność szczepień w aptekach różni się znacząco – od 7% w województwie świętokrzyskim do 29% w śląskim, według danych IQVIA z grudnia 2025 r.
- Katalog szczepień w aptekach obejmuje 18 chorób, w tym nowe świadczenia od 1 lutego 2026 r., takie jak ospa wietrzna, dur brzuszny, meningokoki B i ACWY oraz żółta gorączka.
- Apteki wykonują szczepienia wyłącznie u dorosłych, a kwalifikacja i podanie preparatu są bezpłatne dzięki finansowaniu NFZ.
- Uruchomienie punktu szczepień wymaga spełnienia kilku warunków: kwalifikacji farmaceuty, odpowiedniej przestrzeni, wyposażenia, umowy na utylizację odpadów oraz podpisania umowy z NFZ.
Źródło:
- IQVIA Poland / Linkedin
