We wtorek Sejmowa Komisja Zdrowia skierowała do podkomisji projekt nowelizacji ustawy o Państwowym Ratownictwie Medycznym (PRM). Proponowane zmiany budzą duże emocje w środowisku medycznym, szczególnie wśród ratowników i personelu Szpitalnych Oddziałów Ratunkowych (SOR). Projekt zakłada m.in. określenie maksymalnego czasu na przekazanie pacjenta do SOR, wprowadzenie motocyklowych zespołów ratunkowych oraz obowiązkowe wsparcie psychologiczne dla ratowników.
Czas na przekazanie pacjenta do SOR – realne rozwiązanie czy utopia?
Jednym z najważniejszych zapisów w projekcie jest wymóg przekazania pacjenta do Szpitalnego Oddziału Ratunkowego w ciągu 15 minut. Wiceminister zdrowia Marek Kos tłumaczy, że to konieczność:
Pamiętamy przypadki, gdy pacjenci umierali w karetkach czekających pod szpitalami. Nie możemy tego tolerować.
Przedstawiciele ochrony zdrowia mają jednak poważne wątpliwości. Prezes Polskiego Towarzystwa Ratowników Medycznych Jarosław Madowicz wskazuje na braki kadrowe i problemy organizacyjne SOR-ów:
W niektórych szpitalach pacjenci przebywają dwa tygodnie. Nie jesteśmy w stanie utrzymać 15-minutowego limitu.
Wątpliwości budzi również inny zapis – czas transportu pacjenta z miejsca zdarzenia do SOR nie powinien przekraczać 45 minut. W praktyce w obszarach wiejskich i w godzinach szczytu może być to nierealne.
Motocykle w ratownictwie – szybciej, ale czy bezpieczniej?
Nowelizacja przewiduje wprowadzenie motocyklowych zespołów ratownictwa medycznego. Mają działać sezonowo – od maja do września – i pomagać w miejscach trudno dostępnych dla karetek, np. na zatłoczonych ulicach lub podczas masowych imprez.
Tego typu rozwiązanie funkcjonuje już w niektórych krajach Europy i może skrócić czas dotarcia do pacjentów w stanach nagłych. Jednak pojawiają się obawy o bezpieczeństwo ratowników, którzy będą musieli pracować w jeszcze trudniejszych warunkach.
Zmiany w składzie zespołów ratownictwa medycznego
Projekt nowelizacji wprowadza nowe zasady dotyczące liczebności zespołów ratownictwa medycznego. Obecnie minimalny skład zespołu to dwie osoby, jednak w przyszłości będą funkcjonować zarówno dwu-, jak i trzyosobowe zespoły. Decyzja o ich liczbie i rozmieszczeniu w poszczególnych regionach będzie zależeć od wojewódzkich planów działania systemu PRM.
Większa liczba ratowników w zespole może poprawić jakość udzielanej pomocy, zwłaszcza w sytuacjach wymagających intensywnych działań medycznych. Jednak z drugiej strony, zwiększenie liczby osób w karetkach przy obecnych brakach kadrowych może stanowić wyzwanie organizacyjne. Ostateczne rozwiązania w tej kwestii zostaną dopracowane na etapie dalszych prac legislacyjnych.
Dodatki za pracę w święta i nocą – czy to wystarczy, by zatrzymać medyków?
Projekt przewiduje wprowadzenie dodatków w wysokości 45% i 65% wynagrodzenia zasadniczego dla ratowników medycznych za pracę w niedziele, święta i noce. Przepisy będą obowiązywać z mocą wsteczną od 1 lipca 2023 r.
To krok w dobrą stronę, jednak część środowiska wskazuje, że finansowe zachęty to za mało. Brakuje szerszych działań na rzecz poprawy warunków pracy ratowników, którzy coraz częściej rezygnują z pracy w systemie PRM.
Wsparcie psychologiczne i szkolenia z samoobrony dla ratowników
Po tragicznym zabójstwie ratownika medycznego w Siedlcach w styczniu 2024 r. Ministerstwo Zdrowia zapowiedziało wzmocnienie ochrony personelu. Nowelizacja wprowadza obowiązek zapewnienia wsparcia psychologicznego dla członków zespołów ratownictwa medycznego oraz regularne szkolenia z samoobrony i technik deeskalacyjnych.
Ratownicy mają być szkoleni co najmniej raz na pięć lat, a koszty tych szkoleń pokryje państwo. W obliczu rosnącej liczby agresywnych incydentów w SOR-ach i karetkach to rozwiązanie wydaje się niezbędne.
Bezpośrednie połączenia na numer 999
Nowelizacja zakłada, że połączenia na numer alarmowy 999 będą kierowane bezpośrednio do dyspozytorni medycznych, z pominięciem centrów powiadamiania ratunkowego. Ma to skrócić czas reakcji na zgłoszenia i zwiększyć efektywność systemu.
Podawanie leków przez świadków zdarzenia
Projekt nowelizacji rozszerza definicję pierwszej pomocy, umożliwiając podawanie leków dostępnych na miejscu zdarzenia przez osoby udzielające pomocy.
Źródło:
- Sejmowa Komisja Zdrowia
