W Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowano projekt ustawy (nr UD247) wprowadzający zmiany do dwóch kluczowych aktów prawnych: ustawy o bezpieczeństwie żywności i żywienia oraz ustawy o Państwowej Inspekcji Sanitarnej. Projekt dostosowuje polskie przepisy do wymogów unijnych, automatyzuje procedury sanitarne i wzmacnia nadzór nad rynkiem suplementów diety. Zmiany uderzają również w fikcyjne zgłoszenia produktów i umożliwiają nakładanie wyższych kar.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak zmieni się procedura powiadamiania GIS o wprowadzeniu suplementów diety.
- Jakie nowe obowiązki obejmą zakłady produkujące i obracające żywnością.
- Jak wzrosną maksymalne kary finansowe dla firm naruszających przepisy.
Cyfryzacja PIS i włączenie SEPIS do procedur rejestracyjnych
Projekt zakłada, że system SEPIS oraz działająca w jego ramach platforma e-Sanepid staną się podstawowym narzędziem rejestracji zakładów produkujących i obracających żywnością pochodzenia niezwierzęcego. System ma obejmować również zakłady wprowadzające do obrotu materiały przeznaczone do kontaktu z żywnością.
Współadministratorami danych w SEPIS będą GIS oraz inspektorzy wojewódzcy, powiatowi i graniczni. Rejestr zakładów ma być w pełni cyfrowy i ogólnokrajowy.
Suplementy diety pod pełnym nadzorem GIS
W nowelizacji przewidziano kompleksową reformę procedury powiadamiania GIS o pierwszym wprowadzeniu do obrotu suplementów diety. Zmiany obejmują m.in.:
- rezygnację z papierowych zgłoszeń (wyłącznie przez e-Sanepid),
- usunięcie pojęcia „zamiaru wprowadzenia” – liczy się tylko faktyczne wprowadzenie,
- wyłączenie z obowiązku powiadamiania produktów obligatoryjnie wzbogacanych,
- uznanie procedury za niezależną od KPA – postępowanie wyjaśniające nie będzie postępowaniem administracyjnym,
- obowiązek prowadzenia rejestru powiadomionych produktów przez GIS.
Zmiany są odpowiedzią na gwałtowny wzrost liczby zgłoszeń: od 2007 r. do GIS trafiło ok. 29 tys. powiadomień, a tylko w latach 2017–2020 – ponad 62 tys.
Nowe kary: do 100x przeciętnego wynagrodzenia
Projekt ustawy modyfikuje art. 100 i 103 ustawy, podnosząc maksymalną wysokość kar z obecnych 30x przeciętnego wynagrodzenia do 100x. Kary będą mogły być nakładane za:
- brak zgłoszenia suplementu,
- prowadzenie działalności spożywczej niezgodnie z zakresem rejestracji,
- nieprawidłowe znakowanie, prezentację, reklamę i promocję środków spożywczych (w tym zgodność z rozporządzeniami UE: nr 1169/2011, 1333/2008 i 1334/2008).
Nowe przepisy mają zapewnić „skuteczność, proporcjonalność i efekt odstraszający” wobec nieuczciwych podmiotów.
Znika Rada ds. Monitoringu Żywności i Żywienia
Z uwagi na brak aktywności, projekt przewiduje formalne zniesienie Rady do Spraw Monitoringu Żywności i Żywienia. Jej kompetencje realizowane są już w praktyce przez inne jednostki – w szczególności instytuty naukowo-badawcze działające we współpracy z GIS.
Implementacja prawa UE i uproszczenie raportowania
Projekt ustawy implementuje rozporządzenie (UE) 2017/625 oraz dyrektywę (UE) 2024/2839, upraszczając m.in. procedury raportowania wyników kontroli Komisji Europejskiej. Znosi m.in. obowiązek osobnego raportowania dot. napromieniania żywności, który został już włączony do krajowych planów kontroli.
Kto odpowiada za projekt i kiedy zostanie przyjęty?
Projekt został przygotowany przez Ministerstwo Zdrowia i Głównego Inspektora Sanitarnego, dra Pawła Grzesiowskiego, a jego przyjęcie przez Radę Ministrów planowane jest na III kwartał 2025 r.
Główne wnioski
- Projekt ustawy nr UD247 dostosowuje polskie prawo do rozporządzenia (UE) 2017/625 oraz dyrektywy (UE) 2024/2839, wprowadzając m.in. zmiany w raportowaniu i kontroli suplementów.
- Cyfrowy system SEPIS stanie się podstawowym narzędziem rejestracji zakładów spożywczych i składania powiadomień przez e-Sanepid, eliminując dokumenty papierowe.
- Zmieni się sposób zgłaszania suplementów diety – zniknie forma papierowa, a obowiązek obejmie wyłącznie rzeczywiste wprowadzenie do obrotu.
- Maksymalne kary finansowe wzrosną z 30× do 100× przeciętnego wynagrodzenia, a sankcje będą obejmować także naruszenia dot. reklamy, znakowania i zakresu działalności.
Źródło:
- Wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów
