Instytut Matki i Dziecka opublikował wyniki badania, z którego wynika, że nawet 50% kobiet w ciąży sięga po alkohol. U 10% spożycie ma charakter regularny i intensywny. Badanie przeprowadzono z wykorzystaniem markerów etyloglukuronidu (EtG) we włosach. Wyniki są jednoznaczne – problem jest znacznie poważniejszy, niż wskazywały wcześniejsze szacunki.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie są rzeczywiste dane dotyczące spożycia alkoholu przez kobiety w ciąży w Polsce.
- Dlaczego nawet niewielka ilość alkoholu może poważnie zaszkodzić rozwijającemu się dziecku.
- Czym jest FASD i jakie skutki może powodować u dzieci narażonych na alkohol w życiu płodowym.
- Jakie działania systemowe są planowane i dlaczego obecne rozwiązania są niewystarczające.
Skala problemu większa, niż zakładano
Do analizy wykorzystano markery etyloglukuronidu (EtG) z włosów – jeden z najbardziej wiarygodnych wskaźników spożycia alkoholu. Wyniki pozostawiają niewiele miejsca na wątpliwości i jak wskazuje Instytut: skala zjawiska jest znacznie większa, niż wskazywały wcześniejsze szacunki.
Problem nie dotyczy jedynie kobiet z uzależnieniem. Często przyczyną jest brak wiedzy o ciąży w jej wczesnym etapie lub – co szczególnie niepokojące – opinie niektórych lekarzy, że „lampka wina nie zaszkodzi”. Tymczasem etanol jest silnie toksyczny dla rozwijającego się płodu. Po 40 minutach od spożycia, stężenie alkoholu we krwi dziecka osiąga poziom równy matczynemu.
FASD – nieodwracalne konsekwencje
Spektrum Płodowych Zaburzeń Alkoholowych (FASD) to zespół trwałych, nierzadko ciężkich uszkodzeń neurologicznych i rozwojowych. W najcięższej postaci – FAS – występują nieodwracalne uszkodzenia mózgu, deformacje twarzy, zaburzenia poznawcze, problemy z koncentracją, nadpobudliwość i niedorozwój intelektualny.
Szacuje się, że 1 na 50 dzieci w wieku 7–9 lat w Polsce może żyć z FASD. To oznacza średnio jedno dziecko w co drugiej klasie szkolnej. Mimo to, w wielu regionach kraju nadal brakuje ośrodków diagnostycznych, specjalistycznych terapeutów i odpowiednich narzędzi edukacyjnych.
Systemowe zaniedbania i potrzeba działań
Eksperci zwracają uwagę na niedostateczny poziom profilaktyki w opiece okołoporodowej. Temat spożycia alkoholu w ciąży zbyt rzadko pojawia się w rozmowach między pacjentkami a lekarzami czy położnymi. Brakuje standardów postępowania i jasnych wytycznych, które jasno i jednoznacznie wykluczałyby możliwość spożywania alkoholu w jakiejkolwiek dawce.
We wrześniu planowane jest posiedzenie Komisji ds. Dzieci i Młodzieży, które ma zająć się tematem profilaktyki FASD.
Główne wnioski
- 50% kobiet w ciąży w Polsce może sięgać po alkohol, a 10% robi to regularnie i w dużych ilościach.
- Alkohol w ciąży szybko przenika do organizmu płodu – jego stężenie we krwi dziecka jest równe stężeniu u matki.
- FASD może występować nawet u 1 na 50 dzieci w wieku 7–9 lat, a wiele z nich nie ma szans na odpowiednią diagnozę i wsparcie.
- We wrześniu 2025 r. planowane jest posiedzenie Komisji ds. Dzieci i Młodzieży w sprawie profilaktyki i diagnostyki FASD.
Źródło:
- Instytut Matki i Dziecka / Linkedin

