Przez lata witamina D i wapń były uznawane za fundament profilaktyki złamań kości, zwłaszcza u osób starszych. Najnowsze badania przeprowadzone przez amerykańską organizację U.S. Preventive Services Task Force (USPSTF) podważają jednak tę powszechną opinię. Choć składniki te mają wiele korzyści zdrowotnych, nie są skuteczne w zapobieganiu złamaniom kości.
Witamina D i wapń – czy chronią przed złamaniami?
Amerykańska organizacja USPSTF ogłosiła, że mimo szeroko propagowanych korzyści zdrowotnych, suplementacja witaminy D i wapnia nie zapobiega złamaniom kości u osób starszych. Od 2018 roku nie zaleca się ich stosowania w profilaktyce złamań u kobiet po menopauzie, a najnowsze badania pokazują, że nawet wyższe dawki tych składników nie przynoszą oczekiwanych rezultatów.
Jak zauważa prof. Goutham Rao z University Hospitals Healthe System w Cleveland:
Z tego, co ustaliliśmy wynika, że nie ma dawki, która dawałaby jakieś korzyści (jeśli chodzi o złamania kości).
Aktualne rekomendacje USPSTF
Nowe wytyczne USPSTF, które mają zostać oficjalnie opublikowane w najbliższych dniach, wskazują, że suplementacja witaminą D w dawce 400 jednostek dziennie i wapniem w ilości 1000 jednostek nie jest skuteczna w profilaktyce złamań. Co więcej, badania nie wykazały poprawy stanu kości nawet przy wyższych dawkach tych składników.
Eksperci podkreślają jednak, że witamina D i wapń są nadal ważne dla ogólnego zdrowia, ponieważ:
- Witamina D wspomaga wchłanianie wapnia i wpływa korzystnie na układ odpornościowy, mózg i mięśnie.
- Wapń odgrywa kluczową rolę w funkcjonowaniu układu kostnego.
Kto najbardziej skorzysta na suplementacji?
Dr Andres Wong z Council for Responsible Nutrition zwraca uwagę, że witamina D i wapń są szczególnie istotne dla osób z niedoborami. Dotyczy to seniorów, którzy:
- Rzadko przebywają na słońcu.
- Mają dietę ubogą w te składniki.
Z kolei prof. Scherri-Ann Burnett-Bowie z Harvard Medical School przypomina, że zalecane dawki to:
- 600-800 jednostek witaminy D dziennie od pierwszego roku życia.
- 700-1200 mg wapnia dziennie.
Aktywność fizyczna – klucz do zdrowych kości
Eksperci wskazują, że kluczowym elementem profilaktyki złamań jest aktywność fizyczna. Jak zauważa prof. Rao, regularne ćwiczenia pomagają utrzymać równowagę i wzmacniają mięśnie, co zmniejsza ryzyko upadków. Polecane formy aktywności to:
- Joga, pilates, tai chi – poprawiające równowagę.
- Spacery i nordic walking – wzmacniające układ mięśniowo-szkieletowy.
Osoby z osteoporozą powinny dodatkowo stosować odpowiednie leczenie farmakologiczne.
Potencjalne ryzyko suplementacji
Choć wapń i witamina D mają pozytywny wpływ na organizm, nadmiar wapnia może zwiększać ryzyko kamicy nerkowej, zwłaszcza u osób podatnych na to schorzenie. Jednak, jak podkreśla prof. Burnett-Bowie:
Jeśli zażywamy zalecane dawki wapnia, powstanie kamicy nerkowej jest mało prawdopodobne.
Źródło:
- PAP
