Konfederacja Lewiatan zaprezentowała najnowszą edycję „Czarnej Listy Barier” – dokumentu zawierającego niemal 300 propozycji deregulacyjnych, których wdrożenie miałoby ułatwić prowadzenie działalności gospodarczej w Polsce. Wśród nich znajduje się 32 postulaty dotyczące ochrony zdrowia i branży spożywczej, w tym trzy kluczowe propozycje: zniesienie sankcji za nieprzekazywanie danych do rejestrów medycznych, likwidacja zakazu reklamowania usług medycznych oraz deregulacja rynku aptecznego. Eksperci Lewiatana wskazują, że obecne przepisy są nadmiernie restrykcyjne, nieprecyzyjne i stanowią realną barierę dla efektywnego funkcjonowania systemu ochrony zdrowia.
Zniesienie sankcji za nieprzekazywanie danych do rejestrów medycznych
Jednym z głównych postulatów deregulacyjnych jest likwidacja sankcji za brak przekazywania danych do rejestrów medycznych, tworzonych na mocy art. 20 ust. 1 ustawy z dnia 28 kwietnia 2011 r. o systemie informacji w ochronie zdrowia. Przedstawiciele Konfederacji zwracają uwagę, że obowiązki te są często nierealistyczne do wykonania i nieproporcjonalne do efektu, jaki mają wywołać.
Skutkuje to dość powszechnym obecnie ignorowaniem obowiązków wynikających z tych przepisów. Jednym z najbardziej jaskrawych przykładów jest powszechne i merytorycznie uzasadnione ignorowanie „teoretycznego obowiązku” zgłaszania do Krajowego Rejestru Nowotworów każdego przypadku podejrzenia nowotworu, co wiązałoby się z generowaniem rocznie setek tysięcy a może i milionów zgłoszeń nic nie wnoszących do systemu opieki zdrowotnej – podkreśla Kacper Olejniczak, dyrektor departamentu ochrony zdrowia i sektora life sciences Konfederacji Lewiatan.
Dodatkowo, powiązanie niedopełnienia obowiązku sprawozdawczego z sankcjami finansowymi – np. zawieszeniem wypłat z NFZ – stanowi według ekspertów niebezpieczne narzędzie administracyjne, zagrażające płynności finansowej placówek medycznych.
Postulat zniesienia zakazu reklamowania usług medycznych
Kolejny punkt na Czarnej Liście Barier to propozycja zmiany przepisów ograniczających możliwość reklamy usług medycznych. Obowiązujące regulacje są nie tylko nieprecyzyjne, ale też niespójnie stosowane, co rodzi niepewność prawną wśród podmiotów medycznych. Tymczasem, jak zauważają autorzy dokumentu, Kodeks Etyki Lekarskiej, który obowiązuje od 1 stycznia 2025 roku, nie zawiera już zapisów zakazujących reklamy.
Umożliwienie podmiotom leczniczym i lekarzom prowadzenia rzetelnej reklamy oferowanych usług medycznych pozwoli na dostarczanie pacjentom informacji niezbędnych do prawidłowego podejmowania decyzji o tym, gdzie i przez kogo będą diagnozowani i leczeni – czytamy w uzasadnieniu postulatu.
Zniesienie zakazu reklamy może również wyrównać szanse podmiotów mniejszych i działających poza dużymi ośrodkami miejskimi, które dziś mają ograniczone możliwości informowania pacjentów o swojej ofercie.
Deregulacja rynku aptecznego
Jednym z najbardziej kontrowersyjnych postulatów Konfederacji Lewiatan jest zniesienie przepisów ograniczających własność aptek tylko do farmaceutów lub spółek farmaceutów prowadzących maksymalnie cztery apteki. Regulacja ta została wprowadzona ustawą z 13 lipca 2023 r. i – jak wskazują eksperci – radykalnie ograniczyła swobodę obrotu i rozwój rynku aptecznego w Polsce.
Nie ulega wątpliwości, że omawiane przepisy są niekonstytucyjne. Ich skutki dotknęły jednego z najbardziej kluczowych dla zdrowia publicznego i praw pacjentów sektorów gospodarki. Naruszyły konstytucyjnie gwarantowane prawa takie jak prawo własności, swoboda działalności gospodarczej oraz ochrona praw słusznie nabytych – dodaje Kacper Olejniczak.
Zakaz przejmowania kontroli nad aptekami przez podmioty niefarmaceutyczne znacząco ograniczył liczbę potencjalnych nabywców przedsiębiorstw aptecznych, obniżając ich wartość rynkową. Jednocześnie przepisy wprowadzają uznaniową interpretację pojęcia „przejęcia kontroli”, co zdaniem Lewiatana rodzi niepewność prawną i groźbę dotkliwych kar administracyjnych, nawet do 5 milionów złotych.
Kontekst i znaczenie propozycji dla systemu ochrony zdrowia
Postulaty zawarte na Czarnej Liście Barier są odpowiedzią na rosnące obciążenia administracyjne i ograniczenia, które – zdaniem przedstawicieli sektora prywatnego – utrudniają funkcjonowanie podmiotów leczniczych oraz hamują rozwój nowoczesnych modeli zarządzania i świadczenia usług zdrowotnych.
Zarówno postulaty zniesienia sankcji rejestracyjnych, jak i umożliwienie reklamy oraz deregulacja aptek mają na celu zwiększenie efektywności działania systemu ochrony zdrowia bez uszczerbku dla bezpieczeństwa pacjentów. Zdaniem Konfederacji, obecne przepisy są często reakcją na przeszłe nadużycia, które dziś nie mają już racji bytu, a ich utrzymywanie szkodzi pacjentom i przedsiębiorcom.
👉 Tu znajdziesz link do Czarnej Listy Barier
Źródło:
- lewiatan.org
