Agencja Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT) opublikowała wykaz leków onkologicznych, które są stosowane w leczeniu pacjentów w Polsce, ale nie są objęte refundacją. Lista obejmuje substancje czynne, których stosowanie jest rekomendowane w wytycznych postępowania klinicznego, a jednocześnie nie doczekały się wniosków o objęcie refundacją przez producentów.
Zgodnie z raportem, problem dotyczy m.in. terapii hormonalnych w raku piersi, nowoczesnych leków na białaczkę, a także preparatów stosowanych w leczeniu raka płuca czy chłoniaków. Powodem braku refundacji w większości przypadków jest to, że firmy farmaceutyczne nie złożyły wniosków o ich objęcie refundacją i ustalenie urzędowej ceny zbytu.
Pełna lista leków onkologicznych bez refundacji – wykaz AOTMiT (27 lutego 2025)
Poniżej znajduje się lista leków onkologicznych stosowanych w Polsce, ale nieobjętych refundacją, zgodnie z wykazem opublikowanym przez Agencję Oceny Technologii Medycznych i Taryfikacji (AOTMiT).
Leki dostępne w aptekach na receptę
- Anastrozol – stosowany w leczeniu zaawansowanego raka piersi u kobiet po menopauzie, u których stwierdzono obecność receptora estrogenowego.
- Eksemestan – wykorzystywany w terapii zaawansowanego raka piersi u kobiet w stanie naturalnej lub indukowanej menopauzy, u których choroba postępowała mimo wcześniejszej terapii antyestrogenowej.
- Letrozol – przeznaczony dla kobiet po menopauzie z zaawansowanym rakiem piersi, u których doszło do nawrotu lub progresji choroby nowotworowej, mimo wcześniejszego leczenia antyestrogenowego.
Leki stosowane w ramach chemioterapii
- Dazatinib – stosowany w leczeniu dzieci i młodzieży do 18. roku życia z przewlekłą białaczką szpikową (Ph+ CML CP) oraz ostrą białaczką limfoblastyczną (Ph+ ALL).
- Defibrotyd – wykorzystywany w leczeniu ciężkiej postaci zarostowej choroby żył (VOD) wątroby, występującej po przeszczepieniu komórek macierzystych krwiotwórczych.
- Erybulina – podawana pacjentom z miejscowo zaawansowanym lub przerzutowym rakiem piersi, u których wcześniejsze linie terapii okazały się nieskuteczne.
- Etopozyd (doustny) – stosowany w leczeniu różnych nowotworów, w tym:
- nienabłonkowego raka jajnika,
- nabłonkowego raka jajnika opornego na związki platyny,
- nawracającego lub opornego raka jądra,
- drobnokomórkowego raka płuc,
- chłoniaka Hodgkina,
- chłoniaków nieziarniczych,
- ostrej białaczki nawracającej lub opornej na leczenie.
- Topotekan (doustny) – stosowany u dorosłych pacjentów z nawrotowym rakiem drobnokomórkowym płuca, u których ponowne leczenie pierwszej linii uznano za nieodpowiednie.
- Tretynoina – wykorzystywana w terapii ostrej białaczki promielocytowej w połączeniu z arsenu trójtlenkiem lub chemioterapią.
- Winblastyna – stosowana w leczeniu:
- chłoniaka Hodgkina,
- chłoniaków nieziarniczych,
- nowotworów urotelialnych (chemioterapia neoadjuwantowa),
- raka pęcherza moczowego (pierwsza linia leczenia systemowego).
- Winflunina – przeznaczona dla dorosłych pacjentów z zaawansowanym lub przerzutowym rakiem przejściowokomórkowym pęcherza moczowego, u których wcześniejsze terapie były nieskuteczne.
Leki stosowane w ramach programów lekowych
- Deferazyroks – wykorzystywany w leczeniu przewlekłego obciążenia żelazem u dzieci i dorosłych z talasemią beta lub innymi postaciami niedokrwistości, jeśli deferoksamina nie jest odpowiednia.
- Nabpaklitaksel – stosowany w monoterapii przerzutowego raka piersi u pacjentów, u których leczenie pierwszego rzutu okazało się nieskuteczne. Lek stosuje się także w terapii skojarzonej z karboplatyną u pacjentów z niedrobnokomórkowym rakiem płuca, niekwalifikujących się do operacji ani radioterapii.
- Ramucyrumab – stosowany w monoterapii u dorosłych pacjentów z zaawansowanym lub nieresekcyjnym rakiem wątrobowokomórkowym w II linii leczenia, po wcześniejszym leczeniu sorafenibem.
- Regorafenib – wykorzystywany w leczeniu raka wątrobowokomórkowego w II linii oraz przerzutowego raka jelita grubego u pacjentów, u których wyczerpano możliwości leczenia dostępnymi metodami (chemioterapia, leki antyangiogenne, anty-EGFR).
Dlaczego leki nie są refundowane?
Brak refundacji wynika przede wszystkim z faktu, że firmy farmaceutyczne nie składają wniosków do Ministerstwa Zdrowia. Producenci często uznają, że warunki refundacyjne w Polsce nie są dla nich korzystne, co powoduje, że pacjenci muszą płacić pełną cenę za leczenie lub czekać na decyzje NFZ o włączeniu danego preparatu do programów lekowych.
W niektórych przypadkach problemem jest również zakończenie wyłączności rynkowej dla danego leku – po jej wygaśnięciu firmy tracą prawo do wyłącznej sprzedaży i nie są zainteresowane składaniem wniosku refundacyjnego.
Skutki braku refundacji dla pacjentów
Nieobjęcie refundacją leków, które są zalecane w wytycznych postępowania klinicznego, ma realne konsekwencje dla pacjentów. Brak dostępu do tańszych terapii oznacza, że niektórzy chorzy muszą rezygnować z leczenia lub szukać alternatywnych rozwiązań. W przypadku leków onkologicznych może to wpływać na efektywność terapii i prognozy pacjentów.
Zdaniem ekspertów, konieczne jest podjęcie działań, które zmotywują firmy farmaceutyczne do składania wniosków refundacyjnych oraz przyspieszą procedury decyzyjne w Ministerstwie Zdrowia.
Źródło:
- aotm.gov.pl

