Konferencja Rektorów Akademickich Uczelni Medycznych (KRAUM) skierowała list do Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego, dr. inż. Marcina Kulaska, podnosząc poważne wątpliwości wobec obecnego systemu ewaluacji naukowej za lata 2022-2025. Zdaniem rektorów, aktualne zasady oceny uczelni nie tylko premiują nieuczciwe praktyki, ale mogą prowadzić do wypaczenia wyników, co stawia pod znakiem zapytania ich rzetelność.
List KRAUM do Ministra
W swoim piśmie KRAUM zwraca uwagę, że obecny model oceny jednostek naukowych budzi kontrowersje wśród ekspertów i przedstawicieli uczelni. Kluczowe zarzuty to:
- Premiowanie mniejszych jednostek kosztem większych uczelni
- Brak rozróżnienia między instytutami badawczymi a uniwersytetami
- Taka sama liczba slotów publikacyjnych dla pracowników badawczo-dydaktycznych i naukowych
- Podatność systemu na manipulacje, w tym nieetyczne optymalizowanie wyników ewaluacji
Rektorzy wskazują także na rosnący problem tzw. „papierni” publikacyjnych, czyli nieformalnych grup naukowców lub praktyk, które masowo generują artykuły naukowe niskiej jakości, często w czasopismach o wątpliwej reputacji. Tego typu publikacje, choć formalnie spełniające wymogi ewaluacyjne, w rzeczywistości podważają wiarygodność systemu naukowego.
Zjawisko „papierni” i jego wpływ na ewaluację
Zjawisko sztucznego pompowania dorobku naukowego przez publikacje w „drapieżnych” czasopismach nie jest nowe, ale obecny system ewaluacji dodatkowo je wzmacnia. Uczelnie, których pracownicy uczestniczą w takich procederach, mogą uzyskać lepsze wyniki w rankingach, co prowadzi do niesprawiedliwej konkurencji między jednostkami. Międzynarodowe serwisy zajmujące się wykrywaniem nieetycznych praktyk w nauce już wcześniej alarmowały o przypadkach tego typu, a problem był szeroko komentowany także w polskich mediach.
- Zobacz koniecznie: KRASP przeciwko „paper mills” i drapieżnym czasopismom. Jak przywrócić zaufanie do nauki?
Podatność systemu na manipulacje
Rektorzy akademickich uczelni medycznych zwracają uwagę na liczne mechanizmy wykorzystywane do optymalizacji wyników ewaluacji, takie jak:
- Masowe przenoszenie pracowników na stanowiska dydaktyczne, aby zmniejszyć liczbę wymaganych publikacji
- Celowe przypisywanie pracownikom badawczym dodatkowych dyscyplin, aby manipulować wskaźnikami oceny
- „Optymalizacja” współautorów publikacji na podstawie algorytmów komputerowych, co pozwala na lepsze wypełnienie slotów naukowych
- Dowolność w przypisywaniu publikacji do dyscyplin, co może prowadzić do nadużyć w raportowaniu dorobku naukowego
Według KRAUM, obecne zasady oceny mogą skutkować rankingami, które nijak mają się do rzeczywistego dorobku naukowego uczelni. Analizy ekspertów KEN wykazały, że wyniki polskiej ewaluacji często nie pokrywają się z międzynarodowymi klasyfikacjami jakości badań naukowych.
Apel KRAUM: zmiany w ewaluacji lub jej wstrzymanie
Rektorzy uczelni medycznych postulują, aby proces ewaluacji jednostek naukowych został zawieszony lub zmodyfikowany, zanim jego wyniki wpłyną na dalsze funkcjonowanie polskiego systemu nauki.
Pełny list KRAUM do Ministra dostępny jest: https://kraum.org.pl/?p=4955
Źródło:
- kraum.org.pl
