Wraz z upowszechnieniem opieki koordynowanej w podstawowej opiece zdrowotnej rośnie znaczenie funkcji koordynatora POZ. To stanowisko, choć formalnie obecne od 2021 r., od stycznia 2026 r. wchodzi w nowy etap – z dodatkowymi zachętami finansowymi dla placówek i szerszym zakresem zadań związanych z prowadzeniem pacjentów przewlekle chorych. W praktyce koordynator staje się kluczowym ogniwem łączącym personel medyczny, administrację i pacjenta.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie zadania realizuje koordynator POZ i jak wygląda jego rola w opiece koordynowanej.
- Jakie choroby przewlekłe obejmuje model opieki koordynowanej w POZ.
- Jakie wymagania musi spełnić koordynator POZ i kto może pełnić tę funkcję.
- Jak zmieniają się zasady finansowania zadań koordynatora od 1 stycznia 2026 r.
- Czy pacjenci są zadowoleni ze wsparcia koordynatora.
Kim jest koordynator POZ?
Koordynator POZ to osoba odpowiedzialna za organizację i monitorowanie procesu leczenia pacjenta w modelu opieki koordynowanej. Funkcja nie wymaga wykształcenia medycznego, dlatego może ją pełnić m.in. pielęgniarka, czy rejestratorka. Zadania koordynatora opisuje §39 zarządzenia Prezesa NFZ nr 124/2022/DSOZ, a ich realizacja stanowi odrębny zakres świadczeń w POZ.
Model opieki koordynowanej obejmuje osoby dorosłe z wybranymi chorobami przewlekłymi np. z zakresu diabetologii, czy kardiologii. Lekarz rodzinny ustala z pacjentem Indywidualny Plan Opieki Medycznej, a koordynator dba o jego bieżącą realizację.
Koordynator POZ obowiązki – co dokładnie robi?
Zakres zadań koordynatora POZ jest szeroki i obejmuje m.in.:
- ustalanie terminów badań, wizyt i konsultacji zleconych przez lekarza POZ
- zapewnienie przepływu informacji pomiędzy wszystkimi podmiotami zaangażowanymi w proces leczenia
- monitorowanie realizacji Indywidualnych Planów Opieki Medycznej
- kontakt z pacjentem i jego rodziną w trakcie terapii
- nadzór nad obiegiem dokumentacji medycznej
- promocję badań profilaktycznych
- analizę populacji pacjentów i dobór osób objętych interwencjami zdrowotnymi
W praktyce koordynator POZ prowadzi pacjenta przez cały proces leczenia – przypomina o badaniach, umawia wizyty, informuje o kolejnych etapach terapii i reaguje, gdy plan leczenia wymaga korekty.
Koordynator POZ zadania w opiece koordynowanej
Opieka koordynowana obejmuje dorosłych pacjentów z najczęściej występującymi chorobami przewlekłymi, które wymagają stałej kontroli, regularnych badań i współpracy wielu specjalistów. To właśnie w tych obszarach rola koordynatora POZ jest najbardziej widoczna.
Choroby kardiologiczne
W przypadku przewlekłych schorzeń sercowo-naczyniowych koordynator prowadzi pacjentów z:
- przewlekłą chorobą wieńcową
- przewlekłą niewydolnością serca
- nadciśnieniem tętniczym
- utrwalonym migotaniem przedsionków
Diabetologia
U pacjentów z cukrzycą typu 2 koordynator odpowiada za organizację regularnych wizyt kontrolnych, badań laboratoryjnych i edukacji żywieniowej. Dba o to, by pacjent otrzymywał komplet informacji dotyczących planu leczenia, modyfikacji stylu życia oraz obserwacji powikłań.
Choroby płuc
W opiece koordynowanej prowadzone są także osoby z:
- astmą oskrzelową
- przewlekłą obturacyjną chorobą płuc (POChP)
Endokrynologia
W zakresie chorób tarczycy koordynator wspiera pacjentów z rozpoznaniami:
- niedoczynność tarczycy
- wole miąższowe
- wole rozlane
- wole guzkowe
Reumatologia
Opieka koordynowana obejmuje również osoby z:
- chorobą zwyrodnieniową stawów obwodowych
- zespołami bólowymi kręgosłupa
Choroby nerek (nefrologia)
W tym przypadku opieka koordynowana obejmuje:
- przewlekłą chorobę nerek
Koordynator POZ wymagania – kto może nim zostać?
Przepisy nie określają formalnych wymogów dotyczących wykształcenia. Oznacza to, że koordynatorem może być osoba bez przygotowania medycznego. Najczęściej funkcję pełni pracownik już zatrudniony w przychodni — np. rejestratorka lub asystentka medyczna.
Jedynym obowiązkiem formalnym jest posiadanie średniotygodniowego harmonogramu pracy. NFZ nie wymaga prowadzenia dokumentacji przez koordynatora; odpowiedzialność za realizację zadań spoczywa na podmiocie leczniczym.
Zmiany finansowe od 1 stycznia 2026 r.
Od 2021 r. zadania koordynatora finansowane są z rocznej stawki kapitacyjnej przypadającej na pacjentów zapisanych do POZ powyżej 24 lat. W opiece koordynowanej zasady są korzystniejsze – stawka liczona jest za wszystkich dorosłych pacjentów (18+).
Od 1 stycznia 2026 r. pojawił się dodatkowy mechanizm:
- jeśli placówka obejmuje opieką koordynowaną minimum 5% swoich pacjentów, stawka kapitacyjna za zadania koordynatora wzrasta o 50%, do ok. 12 zł.
Nowy ryczałt tylko dla placówek rozpoczynających opiekę koordynowaną
Od początku 2026 r. miesięczny ryczałt na zadania koordynatora przysługuje wyłącznie przez 6 miesięcy od podpisania umowy o wdrożenie opieki koordynowanej. Wysokość ryczałtu to ok. 7,7 tys. zł miesięcznie (dla przychodni do 5 tys. pacjentów).
Do końca 2025 r. dodatek był wypłacany wszystkim placówkom znajdującym się w systemie – teraz ma pełnić wyłącznie funkcję zachęty dla nowych podmiotów.
Stawka 25% wyższa dla większych przychodni
Jeśli liczba pacjentów przekracza 5 tys., placówka otrzymuje dodatkowo o 25% wyższą stawkę kapitacyjną na koordynatora.
Jakie są zalety koordynatora POZ dla placówki i pacjenta?
Wprowadzenie koordynatora POZ przynosi wymierne korzyści zarówno dla pacjenta, jak i dla samej placówki. Dla pacjenta to przede wszystkim uporządkowana, przewidywalna ścieżka leczenia – koordynator przejmuje umawianie wizyt, pilnowanie terminów badań i wyjaśnianie kolejnych etapów terapii. Dzięki temu chory przewlekle nie musi samodzielnie organizować procesu leczenia, a dostęp do badań i specjalistów staje się szybszy i bardziej przejrzysty.
Warto też tutaj dodać, że w 2024 r. Fundacja My Pacjenci sprawdziła, jak chorzy oceniają funkcjonowanie koordynatorów i wyniki okazały się jednoznaczne. Aż 91% respondentów wskazało, że dzięki koordynatorowi szybciej trafiali na badania i konsultacje. 97% pozytywnie oceniło otrzymywane wsparcie, a 95% podkreśliło, że czuli się realnie włączeni w planowanie własnego leczenia. To wyraźnie pokazuje, że z perspektywy pacjenta rola koordynatora ma wymierne znaczenie, a nie jest jedynie formalnym dodatkiem.
Z perspektywy przychodni funkcja koordynatora porządkuje przepływ informacji, zmniejsza liczbę niepotrzebnych wizyt kontrolnych w AOS i odciąża personel medyczny od części zadań organizacyjnych. Ułatwia także realizację wymogów związanych z Indywidualnym Planem Opieki Medycznej, co przekłada się na lepszą jakość świadczeń i większą efektywność pracy zespołu. Placówki korzystają również finansowo – dzięki stawkom kapitacyjnym i ryczałtom, szczególnie po zmianach obowiązujących od 1 stycznia 2026 r.
Główne wnioski
- Koordynator POZ odpowiada za organizację procesu leczenia, nadzór nad planem terapeutycznym i kontakt z pacjentem, a jego zadania opisuje §39 zarządzenia NFZ nr 124/2022/DSOZ.
- Opieka koordynowana obejmuje pacjentów m.in. z cukrzycą typu 2, nadciśnieniem, przewlekłą chorobą wieńcową, astmą, POChP, niedoczynnością tarczycy oraz przewlekłą chorobą nerek.
- Od 1 stycznia 2026 r. stawka kapitacyjna dla koordynatora rośnie o 50% do ok. 12 zł, jeśli co najmniej 5% pacjentów objętych jest opieką koordynowaną.
- Według badania Fundacji My Pacjenci z 2024 r., 91% chorych oceniło, że koordynator ułatwił im dostęp do diagnostyki, 97% było zadowolonych ze wsparcia, a 95% czuło się włączonych w planowanie leczenia.
Źródło:
- https://koordynowana.nfz.gov.pl/
- https://www.nfz.gov.pl/aktualnosci/aktualnosci-centrali/finansowanie-koordynatora-w-poz-zmiany-w-kierunku-lepszej-opieki-nad-pacjentami,8883.html
