Czerwone mięso, zwłaszcza przetworzone w postaci kiełbas czy wędlin, od lat budzi kontrowersje w kontekście zdrowotnym. Najnowsze badania opublikowane w prestiżowym czasopiśmie Neurology rzucają światło na związek pomiędzy dietą bogatą w przetworzone produkty mięsne, a ryzykiem zaburzeń poznawczych oraz demencji. Wyniki są niepokojące, ale jednocześnie wskazują, jak proste zmiany w jadłospisie mogą znacząco wpłynąć na ochronę zdrowia mózgu.
Czerwone mięso a zdrowie mózgu
Badacze z Harvard Medical School przeanalizowali dane od 133 771 osób uczestniczących w dwóch wieloletnich badaniach: Nurses’ Health Study (NHS) oraz Health Professionals Follow-Up Study (HPFS). W momencie włączenia do badań uczestnicy mieli średnio 49 lat, a u żadnej z osób nie stwierdzono wcześniej demencji. Stan zdrowia monitorowano przez maksymalnie 43 lata, w trakcie których u ponad 11 tys. osób zdiagnozowano demencję.
W trakcie badań regularnie zbierano dane dotyczące nawyków żywieniowych uczestników. Zgodnie z wytycznymi, porcję mięsa określano jako 90 gramów (odpowiadających wielkości kostki mydła). Uczestnicy zostali podzieleni na trzy grupy w zależności od spożycia przetworzonego czerwonego mięsa:
- Osoby jedzące mniej niż 1/10 porcji dziennie.
- Osoby spożywające od 1/10 do mniej niż 1/4 porcji dziennie.
- Osoby jedzące co najmniej 1/4 porcji dziennie (np. dwa plasterki bekonu).
Wyniki wskazały, że osoby z grupy spożywającej największe ilości przetworzonego czerwonego mięsa miały o 13% wyższe ryzyko demencji niż te, które jadły najmniej tego rodzaju produktów.
- Zobacz również: Eksperci ostrzegają: miliony Polaków zagrożonych demencją. Poznaj 15 czynników ryzyka
Dlaczego kiełbasa szkodzi pamięci?
Czerwone mięso, szczególnie przetworzone, zawiera nasycone kwasy tłuszczowe, dużą ilość soli oraz związki, które mogą negatywnie wpływać na mikroflorę jelitową. Dong Wang z Harvard Medical School tłumaczy:
Czerwone mięso jest bogate w nasycone kwasy tłuszczowe i we wcześniejszych badaniach wykazano, że zwiększa ryzyko rozwoju cukrzycy typu 2 i chorób serca, które wiążą się z pogorszeniem zdrowia mózgu.
Jednym z czynników podejrzewanych o negatywny wpływ na zdolności poznawcze jest tlenek N-trimetyloaminy (TMAO), produkt rozkładu mięsa przez bakterie jelitowe. Substancja ta może sprzyjać odkładaniu amyloidu i białka tau w mózgu, co jest charakterystyczne dla choroby Alzheimera.
Czym zastąpić przetworzone czerwone mięso?
Badanie wskazuje, że zastąpienie przetworzonego mięsa zdrowszymi produktami może znacząco zmniejszyć ryzyko demencji:
- Orzechy i rośliny strączkowe – obniżają ryzyko demencji o 19%.
- Ryby – redukują ryzyko o 28%.
- Mięso drobiowe – zmniejsza ryzyko o 16%.
Te alternatywy są bogate w zdrowe tłuszcze, białko oraz składniki odżywcze wspierające pracę mózgu i ogólne zdrowie.
Proste zmiany, które chronią mózg
Wprowadzenie zdrowych nawyków żywieniowych nie wymaga radykalnych kroków:
- Zastępuj przetworzone mięso porcją orzechów, np. migdałów czy orzechów włoskich.
- Wybieraj ryby morskie bogate w kwasy omega-3, takie jak łosoś, makrela czy sardynki.
- Uwzględniaj w diecie strączki, np. soczewicę, ciecierzycę i fasolę.
- Wybieraj chude mięso, takie jak kurczak czy indyk.
Źródło:
- PAP
