Rynek farmakoterapii otyłości wchodzi w kolejną fazę intensywnej rywalizacji, w której kluczowe znaczenie zaczyna odgrywać nie tylko skuteczność, lecz także wygoda stosowania terapii. Najnowsze dane zaprezentowane przez Pfizer pokazują, że ultradługo działający agonista receptora GLP-1 PF’3944 (MET-097i) może znacząco zmienić podejście do leczenia otyłości. W badaniu fazy 2b VESPER-3 u pacjentów bez cukrzycy typu 2 uzyskano utraconą masę ciała sięgającą 12,3% po 28 tygodniach, bez oznak plateau efektu.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie wyniki przyniosło badanie fazy 2b VESPER-3 i dlaczego utrata masy ciała do 12,3% po 28 tygodniach zwraca uwagę rynku.
- Na czym polega innowacyjność PF’3944, w tym możliwość przejścia z dawkowania tygodniowego na comiesięczne iniekcje bez utraty skuteczności.
- Jak oceniono bezpieczeństwo i tolerancję leku oraz jakie działania niepożądane obserwowano w badaniu.
- Jakie są dalsze plany kliniczne Pfizera, w tym zakres i znaczenie zapowiadanych badań fazy 3 w leczeniu otyłości.
PF’3944 – ultradługo działający agonista GLP-1 nowej generacji
PF’3944 to w pełni ukierunkowany agonista receptora GLP-1 o ultradługim działaniu, pierwotnie opracowany przez firmę Metsera, którą Pfizer przejął w listopadzie w transakcji o wartości do 10 mld USD. Lek rozwijany jest jako terapia podawana raz w tygodniu oraz raz w miesiącu, a także jako element przyszłych terapii skojarzonych, m.in. z analogami amyliny i agonistami GIPR.
Celem rozwoju PF’3944 jest odpowiedź na jedną z kluczowych barier obecnych terapii przeciwotyłościowych: częstotliwość iniekcji i długoterminowa adherencja pacjentów.
Badanie VESPER-3 – projekt i założenia
VESPER-3 to trwające 64 tygodnie, randomizowane, podwójnie zaślepione badanie fazy 2b z kontrolą placebo, prowadzone u dorosłych z otyłością lub nadwagą bez cukrzycy typu 2. Badanie zaprojektowano w dwóch etapach:
- faza miareczkowania z cotygodniowym dawkowaniem (QW) do 12. tygodnia,
- następnie przejście na comiesięczne dawkowanie podtrzymujące (QM) do 28. tygodnia.
Uczestników przydzielono do czterech schematów dawkowania PF’3944 oraz jednej grupy placebo (ok. 54 osoby na grupę).
Skuteczność kliniczna: utrata masy ciała do 12,3% bez plateau
Badanie osiągnęło główny punkt końcowy – statystycznie istotną redukcję masy ciała po 28 tygodniach we wszystkich testowanych schematach dawkowania (p < 0,001). Najważniejsze wyniki:
- średnia utrata masy ciała skorygowana o placebo do 12,3% w 28. tygodniu,
- 10% i 12,3% redukcji masy ciała w dwóch schematach (grupy 1 i 3), które zaplanowano do dalszego rozwoju w fazie 3,
- brak plateau efektu po przejściu na dawkowanie miesięczne, co sugeruje możliwość dalszej utraty masy ciała do 64. tygodnia.
Pfizer podkreślił, że dane wskazują na znaczną i trwałą skuteczność po czterokrotnym zmniejszeniu częstości podawania leku.
Bezpieczeństwo i tolerancja terapii
Profil bezpieczeństwa PF’3944 do 28. tygodnia był zgodny z klasą agonistów GLP-1. Działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego miały najczęściej łagodne lub umiarkowane nasilenie. Najważniejsze obserwacje:
- nie więcej niż jeden przypadek ciężkich nudności lub wymiotów w żadnej grupie,
- brak przypadków ciężkiej biegunki,
- w grupach aktywnych po 5 przerwań leczenia z powodu działań niepożądanych w fazie tygodniowej i miesięcznej,
- brak przerwań leczenia w grupie placebo.
Komentarz Pfizera: przygotowania do fazy 3
Znaczenie uzyskanych danych podkreślił dr n. med. Jim List:
Te główne wyniki badania fazy 2b VESPER-3 potwierdzają potencjał PF’3944 jako comiesięcznej terapii o konkurencyjnej skuteczności. Biorąc pod uwagę skuteczność i tolerancję dawkowania miesięcznego wykazaną w tym badaniu, jesteśmy przekonani o słuszności naszego planu włączenia wyższej, 9,6 mg, comiesięcznej dawki podtrzymującej PF’3944 do fazy 3.
Kolejne kroki: szeroki program fazy 3 i strategia Pfizera
Pfizer zapowiedział co najmniej 10 badań fazy 3 z PF’3944, które mają ruszyć do 2026 roku. Program obejmuje m.in.:
- badania u osób z otyłością lub nadwagą bez cukrzycy typu 2 (VESPER-4),
- badania u pacjentów z cukrzycą typu 2 (VESPER-5),
- badania z dawkowaniem comiesięcznym (VESPER-6),
- dodatkowe badania dotyczące chorób współistniejących oraz terapii skojarzonych.
Równolegle Pfizer rozwija ponad 20 projektów klinicznych w obszarze otyłości, obejmujących zarówno leki iniekcyjne, jak i doustne.
Rosnące potrzeby terapeutyczne w otyłości
Otyłość pozostaje jedną z najszybciej narastających chorób przewlekłych na świecie. Szacuje się, że do 2030 roku ponad 2,9 mld osób będzie żyło z otyłością lub nadwagą. Choroba ta wiąże się z ponad 200 schorzeniami współistniejącymi oraz znacznym obciążeniem systemów ochrony zdrowia.
Mimo postępów, wiele obecnych terapii nie odpowiada w pełni na potrzeby pacjentów – ze względu na skuteczność, tolerancję, dostępność lub wygodę stosowania. Leki o długim i ultradługim działaniu, takie jak PF’3944, mogą odegrać kluczową rolę w kolejnej generacji terapii.
Główne wnioski
- PF’3944 (MET-097i) osiągnął do 12,3% redukcji masy ciała po 28 tygodniach w badaniu fazy 2b u osób z otyłością lub nadwagą bez cukrzycy typu 2.
- Skuteczność utrzymała się po przejściu na dawkowanie comiesięczne, bez obserwowanego plateau efektu, co sugeruje potencjał dalszej utraty masy ciała do 64. tygodnia.
- Profil bezpieczeństwa był zgodny z klasą agonistów GLP-1, a działania niepożądane ze strony przewodu pokarmowego miały głównie łagodne lub umiarkowane nasilenie.
- Pfizer planuje co najmniej 10 badań fazy 3 z PF’3944 do 2026 roku, czyniąc ten lek jednym z filarów strategii spółki w obszarze farmakoterapii otyłości.
Źródło:
- Pfizer
