Wymóg znajomości języka polskiego – przez lata traktowany elastycznie – znów znajduje się w centrum uwagi, a dane Naczelnej Izby Lekarskiej nie pozostawiają złudzeń: liczba egzaminowanych medyków z innych krajów rośnie lawinowo. Nowe regulacje mają ograniczyć ryzyko, jakie niesie za sobą brak komunikacji na linii lekarz–pacjent.
Rośnie liczba lekarzy z zagranicy – rosną też wymagania
W 2023 roku Komisja ds. Egzaminów z języka polskiego Naczelnej Rady Lekarskiej przeegzaminowała aż 1939 lekarzy i lekarek spoza Polski. To niemal dwukrotnie więcej niż rok wcześniej – w 2022 do egzaminów przystąpiło 883 kandydatów. Tak znaczący wzrost liczby egzaminowanych odzwierciedla skalę migracji medyków do Polski i konieczność ujednolicenia wymogów dotyczących ich kompetencji językowych.
Dlaczego język ma znaczenie? Stanowisko NRL
Jak podkreśla przewodnicząca Komisji ds. egzaminów z języka polskiego, Mery Topolska-Kotulecka, tylko lekarz, który jest w stanie skutecznie porozumieć się z pacjentem, może zapewnić mu bezpieczeństwo leczenia. Jej zdaniem wymogi dotyczące znajomości języka polskiego, jakie przez długi czas obowiązywały, były zbyt łagodne i odbiegały od standardów europejskich.
Lata luzowania przepisów i ich konsekwencje
Pandemia COVID-19 w 2020 roku oraz wojna w Ukrainie w 2024 roku doprowadziły do szybkiego otwarcia polskiego systemu ochrony zdrowia na lekarzy z zagranicy. Ministerstwo Zdrowia dopuściło wówczas możliwość uzyskania prawa do wykonywania zawodu bez konieczności zdawania egzaminu językowego – na określony czas, zakres obowiązków i miejsce pracy.
To rozwiązanie – choć praktyczne w kryzysie – w dłuższej perspektywie spowodowało powstanie luki systemowej. Dziś wciąż są lekarze, którzy pracują z pacjentami w Polsce mimo braku wystarczającej znajomości języka. Jak podkreśla Mery Topolska-Kotulecka, zdarza się, że medycy z takim „warunkowym” prawem wykonywania zawodu, pracujący nawet od dwóch lat, nie są w stanie zdać egzaminu z języka polskiego.
Nowe zasady od końca 2024 roku
Dopiero w październiku 2024 roku Ministerstwo Zdrowia zdecydowało się zaostrzyć procedury. Od 24 października 2024 r. każdy lekarz lub lekarz dentysta, który ubiega się o prawo wykonywania zawodu, musi przedstawić dokument potwierdzający znajomość języka polskiego co najmniej na poziomie B1. Dotyczy to wniosków złożonych po tej dacie.
Z kolei ci, którzy uzyskali prawo wykonywania zawodu przed 24 października 2024 roku, mają czas do 1 maja 2026 roku na przedstawienie wymaganych dokumentów – w przeciwnym razie stracą możliwość legalnego wykonywania zawodu.
Egzaminy co tydzień – ale nie wszyscy zdają
Egzaminy z języka polskiego odbywają się regularnie – w każdy poniedziałek i wtorek. Jednak nie wszyscy zdający spełniają wymagane kryteria. NRL podkreśla, że poziom egzaminu nie jest przypadkowy – ma on na celu realne sprawdzenie, czy dany lekarz będzie w stanie skutecznie i bezpiecznie komunikować się z pacjentem oraz zespołem medycznym.
Obecnie robimy wszystko, by w kwestii znajomości języka polskiego zagwarantować lekarzom jej rzetelną weryfikację i przystąpienie do wykonywania zawodu w Polsce z niezbędnymi kompetencjami – zaznacza Mery Topolska-Kotulecka.
Źródło:
- NIL
