Zespół badaczy z The Ohio State University Wexner Medical Center zaprezentował dane, które mogą oznaczać początek nowego podejścia do leczenia otyłości i cukrzycy typu 2. Analiza objęła niemal 365 tys. pacjentów poddanych operacjom metabolicznym i bariatrycznym i wykazała gwałtowny wzrost stosowania leków odchudzających GLP-1 – semaglutydu i tyrzepatydu – w okresie przedoperacyjnym. Wyniki badania zostaną oficjalnie zaprezentowane na Kongresie Klinicznym American College of Surgeons (ACS) 2025 w Chicago.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak zmieniło się podejście do leczenia otyłości u pacjentów poddawanych operacjom bariatrycznym.
- Jak gwałtownie wzrosło stosowanie leków GLP-1 (semaglutyd, tyrzepatid) przed zabiegami metabolicznymi.
- Dlaczego pacjenci coraz częściej łączą terapię farmakologiczną z leczeniem chirurgicznym.
- Jakie wnioski płyną z analizy danych z bazy Epic Cosmos i dlaczego potrzebne są nowe wytyczne kliniczne.
Nowe podejście do leczenia otyłości: chirurgia i farmakoterapia się uzupełniają
Jeszcze niedawno leczenie otyłości opierało się na wyborze jednej ze ścieżek: farmakologicznej lub chirurgicznej. Najnowsze dane z USA pokazują jednak, że pacjenci coraz częściej decydują się na ich łączenie.
Podczas gdy pacjenci wcześniej uważali, że muszą wybierać między agonistami receptora GLP-1 a operacją, teraz obserwujemy, że stosują obie metody – powiedziała dr Stefanie C. Rohde, główna autorka badania i rezydentka chirurgii ogólnej w Wexner Medical Center.
Eksperci wskazują, że może to oznaczać początek nowej ery zarządzania wagą – zintegrowanej, spersonalizowanej i opartej na danych z praktyki klinicznej.
Wkraczamy w nowy świat wielodyscyplinarnych ścieżek opieki i nową granicę zarządzania wagą, o której pacjenci i chirurdzy powinni pamiętać – podkreślał dr Patrick J. Sweigert, starszy autor badania i chirurg bariatryczny.
Skala wzrostu: dane z bazy Epic Cosmos
Analizę przeprowadzono z wykorzystaniem bazy danych Epic Cosmos, która gromadzi informacje z ponad 300 milionów dokumentacji medycznych w całych Stanach Zjednoczonych. Obejmowała ona pacjentów, którzy przeszli pierwotną operację metaboliczną lub bariatryczną w latach 2018–2024.
Wyniki wskazują, że:
- Odsetek pacjentów otrzymujących co najmniej jedną receptę na GLP-1 w roku poprzedzającym operację wzrósł z 1,8% (Q1 2020) do 29,4% (Q4 2024) – to szesnastokrotny wzrost.
- Wśród pacjentów bez cukrzycy typu 2 stosowanie GLP-1 przed operacją wzrosło z 2,1% (Q1 2022) do 23,2% (Q4 2024) – czyli jedenastokrotnie.
- U pacjentów z cukrzycą typu 2 wzrost był czterokrotny – z 11,3% do 45,2%.
Te dane wyraźnie pokazują, że leki GLP-1 przestały być postrzegane wyłącznie jako alternatywa dla chirurgii bariatrycznej – zaczęły pełnić funkcję uzupełniającą, zarówno przed zabiegiem, jak i w jego następstwie.
Kim są pacjenci? Charakterystyka populacji
Z analizowanej grupy niemal 365 tys. osób:
- 80% stanowiły kobiety,
- mediana wieku wynosiła 43 lata,
- mediana BMI przed zabiegiem to 46,
- 33% pacjentów miało zdiagnozowaną cukrzycę typu 2.
Ta charakterystyka odpowiada typowemu profilowi pacjenta kierowanego na zabieg bariatryczny, ale coraz częściej decyzja o leczeniu nie kończy się tylko na sali operacyjnej.
Wiemy, że pacjenci mogą stosować GLP-1 po operacji bariatrycznej, aby przyspieszyć utratę wagi. Jednak to wszystko jest wciąż bardzo nowe, jeśli chodzi o skuteczne leczenie pacjentów – zaznaczyła dr Rohde.
Potrzeba wytycznych opartych na danych
Choć obserwacje są obiecujące, badacze zaznaczają, że obecnie brakuje jednolitych, opartych na dowodach wytycznych dotyczących optymalnego stosowania leków GLP-1 w kontekście chirurgii bariatrycznej.
Z pomocą mogą przyjść dane z realnego świata (real-world evidence), takie jak te z bazy Epic Cosmos. Pozwolą one lepiej zrozumieć, kiedy rozpocząć leczenie farmakologiczne, jak łączyć je z interwencją chirurgiczną oraz czy i kiedy przechodzić między strategiami terapeutycznymi.
Ograniczenia badania
Autorzy badania uczciwie podkreślają także ograniczenia analizy:
- opieranie się na dokumentacji medycznej może prowadzić do nieścisłości,
- nie wiadomo, czy pacjenci faktycznie realizowali recepty i przyjmowali przepisane leki,
- dane obejmują okres dynamicznych zmian na rynku GLP-1, co mogło wpłynąć na ich dostępność i postrzeganą skuteczność.
Główne wnioski
- Odsetek pacjentów bariatrycznych stosujących leki GLP-1 przed operacją wzrósł z 1,8% w 2020 r. do 29,4% w 2024 r. – to szesnastokrotny wzrost.
- Wzrost dotyczy zarówno pacjentów z cukrzycą typu 2, jak i bez niej; u osób bez cukrzycy zużycie GLP-1 wzrosło jedenastokrotnie (do 23,2%).
- Pacjenci przestają traktować operację i farmakoterapię jako alternatywy; coraz częściej łączą obie metody, co może poprawiać skuteczność leczenia.
- Potrzebne są oparte na danych wytyczne dotyczące stosowania GLP-1 przed i po operacji – wyniki badania mogą stać się ich podstawą.
Źródło:
- American College of Surgeons
