W wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów opublikowano projekt ustawy o zmianie Kodeksu karnego (nr UD223), przygotowany przez Ministerstwo Sprawiedliwości. Planowane przepisy mają zwiększyć bezpieczeństwo nie tylko funkcjonariuszy publicznych, ale także ratowników medycznych, strażaków, ratowników górskich i wodnych, a także obywateli, którzy podejmują interwencje w celu ratowania innych.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie zmiany w Kodeksie karnym planuje rząd w 2025 roku w zakresie ochrony służb ratunkowych i obywateli interweniujących w sytuacjach zagrożenia
- Kogo obejmą nowe przepisy i w jakich przypadkach przewiduje się surowsze kary
- Jakie cele przyświecają projektowi nowelizacji i jak państwo zamierza przeciwdziałać przemocy wobec osób niosących pomoc
- Kiedy projekt ma zostać przyjęty przez Radę Ministrów i kto odpowiada za jego przygotowanie
Dlaczego zmiany są potrzebne?
W ostatnich latach zauważalny jest wzrost agresji wobec osób niosących pomoc. Przypadki ataków na ratowników medycznych, funkcjonariuszy policji czy obywateli interweniujących w obronie innych były wielokrotnie nagłaśniane przez media. Brutalne napaści nie tylko zagrażają zdrowiu i życiu tych osób, ale także podważają autorytet państwa i zniechęcają społeczeństwo do reakcji w sytuacjach zagrożenia.
Jak wskazano w uzasadnieniu projektu, działania te wpisują się w obowiązujące tendencje w prawie karnym, które podkreślają konieczność zapewnienia skutecznej ochrony osobom wykonującym działania ratownicze oraz pełniącym funkcje publiczne.
Co zakłada projekt ustawy UD223?
Projekt nowelizacji przewiduje:
- Zaostrzenie kar za naruszenie nietykalności cielesnej wobec osób ratujących życie lub pełniących funkcje publiczne. W sytuacji, gdy czyn naraża pokrzywdzonego na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia lub ciężkiego uszczerbku na zdrowiu, sprawca będzie podlegał karze od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności (projektowany art. 217a § 2 k.k. oraz art. 222 § 1a k.k.).
- Nowe przepisy dotyczące ochrony czci i godności – wprowadzony zostanie tryb ścigania na wniosek w przypadku naruszenia czci i godności osoby odpierającej atak (projektowany art. 231b § 3 k.k.).
Kogo obejmą zmiany?
Projekt dotyczy zarówno osób posiadających status funkcjonariusza publicznego, jak i tych, którzy formalnie tego statusu nie mają, ale wykonują działania ratownicze lub chronią innych. Będą to m.in.:
- ratownicy medyczni,
- strażacy,
- funkcjonariusze policji i straży miejskiej,
- ratownicy górscy i wodni,
- obywatele podejmujący interwencję w sytuacji zagrożenia życia lub zdrowia innych osób.
Rozwiązanie ma charakter inkluzywny i pokazuje, że państwo dostrzega i docenia społeczne zaangażowanie także osób cywilnych, które reagują w sytuacjach kryzysowych.
Efekt prewencyjny i wzrost szacunku dla służb
Wprowadzenie surowszych kar ma nie tylko wymiar penalny, ale również prewencyjny. Ma zniechęcać potencjalnych sprawców do stosowania przemocy wobec osób niosących pomoc. Jednocześnie projekt podkreśla konieczność wzmocnienia autorytetu instytucji państwowych – to istotne, zwłaszcza w kontekście orzecznictwa Trybunału Konstytucyjnego i Sądu Najwyższego, które już wcześniej wskazywały na szczególną potrzebę ochrony funkcjonariuszy.
Kiedy zmiany mogą wejść w życie?
Ministerstwo Sprawiedliwości planuje przyjęcie projektu przez Radę Ministrów w II kwartale 2025 roku. Osobą odpowiedzialną za projekt jest Sekretarz Stanu Arkadiusz Myrcha. Aktualnie projekt posiada status „w realizacji”.
Główne wnioski
- Projekt ustawy UD223 został opublikowany w Wykazie prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów – odpowiada za niego Ministerstwo Sprawiedliwości, a przyjęcie planowane jest na II kwartał 2025 r.
- Nowelizacja Kodeksu karnego przewiduje surowsze kary (od 3 miesięcy do 5 lat pozbawienia wolności) za naruszenie nietykalności cielesnej osób ratujących życie lub pełniących funkcje publiczne.
- Zmiany obejmą nie tylko funkcjonariuszy publicznych, ale także ratowników medycznych, strażaków, ratowników wodnych i górskich oraz obywateli interweniujących w interesie społecznym.
- Nowe przepisy mają charakter prewencyjny – ich celem jest zmniejszenie liczby agresywnych incydentów oraz wzmocnienie autorytetu instytucji państwowych i służb ratunkowych.
Źródło:
- Wykaz prac legislacyjnych i programowych Rady Ministrów
