Europejskie Kolegium Neuropsychofarmakologii (ECNP) powołało międzynarodową grupę ekspertów, której zadaniem będzie opracowanie ogólnoeuropejskich ram wykorzystania sztucznej inteligencji w psychiatrii i ochronie zdrowia psychicznego. Inicjatywa, zaprezentowana 13 października 2026 roku podczas 39. Kongresu ECNP w Monachium, ma pomóc w uporządkowaniu zasad rozwoju, oceny i wdrażania technologii AI. W pracach uczestniczy 19 specjalistów z Europy i Stanów Zjednoczonych, a wstępny plan działań obejmuje trzy lata.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego ECNP powołało pierwszą ogólnoeuropejską grupę ekspertów ds. sztucznej inteligencji w psychiatrii i jakie są jej cele.
- Jakie zasady bezpieczeństwa, walidacji i regulacji AI w ochronie zdrowia psychicznego mają zostać opracowane.
- W jaki sposób sztuczna inteligencja może wspierać diagnostykę, badania nad lekami i opiekę psychiatryczną.
- Jakie działania zaplanowano na najbliższe trzy lata i jakie postulaty eksperci przedstawią na forum europejskim.
ECNP powołuje grupę ekspertów ds. sztucznej inteligencji w psychiatrii
Sztuczna inteligencja znajduje coraz szersze zastosowanie w badaniach nad zaburzeniami psychicznymi, opracowywaniu nowych leków i analizie danych klinicznych. Jednocześnie szybki rozwój technologii rodzi pytania dotyczące bezpieczeństwa pacjentów, wiarygodności algorytmów i zasad ich stosowania.
W odpowiedzi na te wyzwania European College of Neuropsychopharmacology (ECNP) powołało pierwszą ogólnoeuropejską grupę roboczą zajmującą się sztuczną inteligencją w zdrowiu psychicznym. Inicjatywa została przedstawiona podczas 39. Kongresu ECNP w Monachium, na sesji „Sztuczna inteligencja w zdrowiu psychicznym – postęp i zagrożenia”. Celem grupy jest stworzenie wspólnych ram eksperckich, które ułatwią ocenę korzyści i ryzyka związanego z AI oraz pomogą wyznaczyć kierunki rozwoju tej technologii w europejskiej psychiatrii.
19 ekspertów opracuje trzyletni plan rozwoju AI
Grupa robocza skupia 19 specjalistów z Europy i Stanów Zjednoczonych, reprezentujących różne obszary psychiatrii, neuronauki i technologii medycznych. Jej przewodniczącym został dr Paris Alexandros Lalousis z King’s College London, natomiast funkcję współprzewodniczącego pełni Tim Hahn z Uniwersytetu w Münster.
Eksperci zajmują się m.in. wykorzystaniem uczenia maszynowego w odkrywaniu leków, analizą danych pacjentów, badaniami neurobiologicznymi oraz opracowywaniem i oceną chatbotów. Wstępny plan pracy obejmuje trzy lata. W tym czasie grupa zamierza zidentyfikować najważniejsze projekty badawcze, instytucje i inicjatywy regulacyjne związane z AI w psychiatrii. Istotnym zadaniem będzie również stworzenie sieci współpracy, która ograniczy rozproszenie badań prowadzonych obecnie przez niezależne zespoły.
Jakie zasady wykorzystania AI w zdrowiu psychicznym mają powstać?
Nowa inicjatywa ma uporządkować rozwój sztucznej inteligencji w obszarze, w którym szczególne znaczenie mają bezpieczeństwo, jakość danych i odpowiedzialność kliniczna. Do najważniejszych kierunków prac należą:
- Ocena korzyści i zagrożeń AI – opracowanie ram umożliwiających analizę potencjalnych zastosowań technologii w psychiatrii.
- Koordynacja badań – stworzenie ogólnoeuropejskiej sieci wymiany wiedzy między ośrodkami naukowymi.
- Walidacja rozwiązań AI – promowanie oceny skuteczności technologii w różnych krajach i populacjach pacjentów.
- Rekomendacje regulacyjne – wskazanie kierunków bezpiecznego rozwoju i wdrażania narzędzi opartych na sztucznej inteligencji.
- Rozwój kompetencji – wspieranie przygotowania specjalistów do odpowiedzialnego korzystania z AI.
- Równy dostęp do innowacji – ograniczanie różnic w dostępności rozwiązań psychiatrii precyzyjnej.
Grupa ma również pełnić funkcję eksperckiego źródła informacji dla mediów zajmujących się zastosowaniem sztucznej inteligencji w zdrowiu psychicznym.
AI w psychiatrii. Od odkrywania leków po chatboty
Zakres działalności ekspertów pokazuje, jak szerokie mogą być zastosowania sztucznej inteligencji w ochronie zdrowia psychicznego. Algorytmy uczenia maszynowego mogą wspierać analizę złożonych danych klinicznych, identyfikację czynników ryzyka zaburzeń psychicznych oraz badania nad nowymi substancjami terapeutycznymi.
Z kolei rozwój chatbotów i cyfrowych narzędzi wspierających pacjentów stwarza nowe możliwości komunikacji i organizacji opieki. Jednak wykorzystanie takich rozwiązań wymaga odpowiedniej oceny klinicznej. Szczególnie istotne pozostają wiarygodność generowanych odpowiedzi, ochrona wrażliwych danych oraz określenie granic samodzielnego działania systemów AI. Dlatego celem inicjatywy ECNP nie jest wyłącznie przyspieszenie wdrażania technologii, ale również stworzenie warunków do ich bezpiecznego i odpowiedzialnego wykorzystania.
Eksperci ECNP przedstawią postulaty w Parlamencie Europejskim
Inicjatywa ma również wymiar regulacyjny i polityki zdrowotnej. Po inauguracji grupy podczas kongresu w Monachium dr Paris Alexandros Lalousis ma reprezentować ją na konferencji w Parlamencie Europejskim. Wśród najważniejszych postulatów znajdą się transgraniczna walidacja technologii AI, harmonizacja podejścia do regulacji, rozwój kadr oraz zapewnienie równego dostępu do psychiatrii precyzyjnej.
Działania te mają pomóc w tworzeniu bardziej spójnego europejskiego środowiska dla badań i wdrażania sztucznej inteligencji. Warto jednak podkreślić, że grupa ECNP jest inicjatywą ekspercką. Jej przyszłe rekomendacje nie będą automatycznie stanowiły obowiązujących przepisów prawa.
Główne wnioski
- Europejskie Kolegium Neuropsychofarmakologii (ECNP) powołało pierwszą ogólnoeuropejską grupę roboczą ds. sztucznej inteligencji w zdrowiu psychicznym. Inicjatywę zaprezentowano 13 października 2026 roku podczas 39. Kongresu ECNP w Monachium. Jej celem jest opracowanie wspólnych ram rozwoju i wykorzystania AI w psychiatrii oraz neuronauce.
- W pracach uczestniczy 19 ekspertów z Europy i Stanów Zjednoczonych, a wstępny plan działań obejmuje trzy lata. Grupie przewodniczy dr Paris Alexandros Lalousis z King’s College London, a współprzewodniczącym jest Tim Hahn z Uniwersytetu w Münster. Eksperci zamierzają rozwijać współpracę między ośrodkami badawczymi i uporządkować wiedzę o zastosowaniach AI.
- Priorytetami są bezpieczeństwo pacjentów, walidacja kliniczna, regulacje i równy dostęp do technologii AI. Planowane rekomendacje mają dotyczyć m.in. oceny korzyści i ryzyka, transgranicznej walidacji algorytmów, wdrażania rozwiązań oraz rozwoju kompetencji specjalistów ochrony zdrowia psychicznego.
- Eksperci ECNP chcą wspierać rozwój europejskich standardów wykorzystania sztucznej inteligencji w psychiatrii. Postulaty dotyczące regulacji, wdrażania AI i psychiatrii precyzyjnej mają zostać przedstawione również w Parlamencie Europejskim. Rekomendacje grupy będą miały charakter ekspercki, a nie obowiązujących przepisów prawa.
Źródło:
- European College of Neuropsychopharmacology
