Podczas tegorocznej konferencji Alzheimer’s Association International Conference (AAIC) 2025 zaprezentowano wyniki dwuletniej obserwacji leczenia lekanemabem w realnych warunkach klinicznych w Stanach Zjednoczonych. Badanie objęło 178 pacjentów z wczesną postacią choroby Alzheimera i potwierdziło skuteczność oraz względne bezpieczeństwo terapii. Większość pacjentów pozostała w stabilnym stanie klinicznym lub wykazała poprawę, a działania niepożądane prowadzące do przerwania leczenia były rzadkie.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie są wyniki stosowania lekanemabu w realnej praktyce klinicznej w USA.
- Ile % pacjentów osiągnęło stabilizację lub poprawę stanu w przebiegu AD.
- Jak często występowały działania niepożądane.
- Jak genotyp APOE ε4 wpływał na skuteczność i bezpieczeństwo terapii.
178 pacjentów, 15 ośrodków, 2 lata danych
Retrospektywną analizę przeprowadzono w 15 amerykańskich ośrodkach medycznych z wykorzystaniem ujednoliconego formularza opisu przypadku. Badanie zostało zorganizowane i sfinansowane przez firmy Eisai i Biogen, które wspólnie odpowiadają za rozwój i komercjalizację lekanemabu. Celem analizy było zebranie danych z codziennej praktyki klinicznej, obejmujących m.in. przebieg leczenia, skuteczność i bezpieczeństwo terapii u pacjentów z wczesną postacią choroby Alzheimera.
Stan wyjściowy pacjentów to głównie łagodne zaburzenia poznawcze (57,6%) lub łagodna postać AD (42,4%). Średni wiek wynosił 74,2 roku, a kobiety stanowiły 55,4% grupy.
Lekanemab podawano średnio przez 375,4 dni, a leczenie kontynuowało 87,4% uczestników. Liczba podań wynosiła średnio 24,8. Czas od diagnozy do pierwszej dawki przekraczał pół roku.
Skuteczność: stabilizacja u 76,9% pacjentów
Wśród 178 pacjentów aż 83,6% pozostało w niezmienionym stanie klinicznym lub wykazywało poprawę – 76,9% osiągnęło stabilizację, a u 6,7% nastąpiła poprawa z łagodnej demencji do MCI. W grupie pacjentów, którzy otrzymali co najmniej 40 dawek w ciągu 18 miesięcy, aż 86,7% pozostawało w stabilnym stanie lub odnotowano poprawę (w tym poprawa u 20%).
Działania niepożądane: rzadkie przypadki ARIA
Wśród 178 pacjentów biorących udział w badaniu objawy ARIA odnotowano u 23 osób, co stanowi 12,9% całej grupy. Typ ARIA-E rozpoznano u 14 pacjentów (7,9%), przy czym aż 12 przypadków (6,7%) przebiegało bezobjawowo. ARIA-H wystąpiła u 11 osób (6,2%) i również we wszystkich przypadkach nie towarzyszyły jej objawy kliniczne. Reakcje związane z podaniem leku drogą infuzji pojawiły się u 4 pacjentów (2,2%).
W trakcie obserwacji nie odnotowano żadnych poważnych incydentów krwotocznych ani zgonów.
Rola genu APOE ε4
Spośród 166 pacjentów z określonym statusem genetycznym, 18,1% było homozygotami APOE ε4, 84 (49,4%) heterozygotami, a 54 (32,5%) nie było nosicielami genu dla apolipoproteiny E ε4 (ApoE ε4).
Częstość występowania ARIA wyniosła, odpowiednio, 20,0%, 9,8% i 14,8% u nosicieli homozygotycznych, nosicieli heterozygotycznych i osób niebędących nosicielami (odpowiednio 45,0%, 19,0% i 13,0% w 18-miesięcznym badaniu podstawowym Clarity AD fazy 3).
W grupie pacjentów będących homozygotami APOE ε4 stabilizacja stanu klinicznego lub jego poprawa wystąpiła u 73,3% badanych – w tym 66,6% utrzymało stabilny przebieg choroby, a 6,7% odnotowało poprawę. Wśród heterozygotycznych nosicieli genu korzystny wynik leczenia zaobserwowano u 88% pacjentów (stabilizacja: 83%, poprawa: 4,9%). Z kolei u osób nieposiadających wariantu APOE ε4 odsetek pacjentów z niepogarszającym się stanem lub poprawą wyniósł 85,2%, z czego 75,9% utrzymało stabilność, a 9,3% wykazało poprawę kliniczną.
BBM coraz częściej stosowane w praktyce
U 27,5% pacjentów diagnozę wsparto biomarkerami krwi (BBM), głównie p-tau217. Ich wykorzystanie rośnie – liczba badań podwaja się co 4–8 miesięcy, co pokazuje kierunek rozwoju diagnostyki AD w USA.
Wysoka satysfakcja lekarzy i opiekunów
W badaniu jakościowym z udziałem dziewięciu lekarzy średnia ocena skuteczności i bezpieczeństwa terapii lekanemabem wyniosła 8,7 na 10. Kryteria oceny obejmowały:
- Funkcje poznawcze – 8,1
- Codzienne funkcjonowanie – 8,1
- Objawy behawioralne / neuropsychiatryczne – 7,9
- Jakość życia (QOL) – 8,0
- Poziom zadowolenia pacjentów (ocena lekarzy) – 8,8
- Satysfakcja opiekunów – 8,2
Trwa dalszy rozwój terapii
Lekanemab jest zatwierdzony już w 46 krajach. Obecnie w USA toczy się proces oceny nowych form podania: schematu podtrzymującego (10 mg/kg co 4 tygodnie) oraz wersji podskórnej w autostrzykawaczu. Decyzja FDA w sprawie autostrzykawacza spodziewana jest do 31 sierpnia 2025 r.
Ograniczenia badania
Autorzy badania zaznaczają, że brak grupy kontrolnej, możliwa niespójność danych oraz czynniki zakłócające stanowią naturalne ograniczenia retrospektywnej analizy prowadzonej w warunkach realnej praktyki klinicznej. Jednak standaryzacja formularzy opisu przypadków pomogła zminimalizować część tych ograniczeń.
Główne wnioski
- 83,6% pacjentów leczonych lekanemabem w warunkach klinicznych pozostało w stabilnym stanie lub wykazywało poprawę.
- ARIA wystąpiła u 12,9% pacjentów, najczęściej bezobjawowo.
- Satysfakcja lekarzy z terapii osiągnęła średni wynik 8,7/10, a pacjentów 8,8/10.
- W 2025 r. trwa proces dopuszczenia autostrzykawacza z lekanemabem w USA – decyzja FDA spodziewana do 31 sierpnia.
Źródło:
- Mat. prasowy / AF
