Choć nowotwory stanowią dziś jedną z głównych przyczyn zgonów na świecie, globalne finansowanie badań onkologicznych rozkłada się wyjątkowo nierównomiernie. Najnowsza analiza przygotowana przez naukowców z University of Southampton wskazuje, że większość środków trafia do krajów wysokorozwiniętych, podczas gdy państwa o niższych dochodach – mimo rosnącego obciążenia chorobą – otrzymują mniej niż 0,1% funduszy. Równie niepokojące są dysproporcje w alokacji środków między poszczególnymi metodami leczenia, w tym chroniczne niedofinansowanie chirurgii onkologicznej i radioterapii.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak globalnie rozkłada się finansowanie badań nad rakiem i kto inwestuje najwięcej.
- Dlaczego kraje o niskich dochodach otrzymują mniej niż 0,1% dostępnych środków.
- Które obszary badań onkologicznych, jak chirurgia i radioterapia, są najbardziej niedofinansowane.
- Jakie działania eksperci proponują, by ograniczyć nierówności i wspierać lokalny potencjał badawczy.
Wyzwanie równego dostępu do postępu naukowego
Nowotwory odpowiadają obecnie za co piąty zgon na świecie, a tempo zachorowań rośnie najszybciej w krajach o niższych dochodach. Mimo to większość środków przeznaczanych na badania nad rakiem trafia do państw wysokorozwiniętych, pozostawiając ogromną część świata bez dostępu do najnowszych odkryć i technologii. Takie wnioski płyną z nowej analizy przygotowanej przez naukowców z University of Southampton, która ma zostać opublikowana w The Lancet Oncology.
Jak podkreśla główny autor badania, dr Michael Head:
Globalnie nowotwory są przyczyną co piątego zgonu. Nierówności w inwestycjach między krajami i niskie finansowanie badań nad niektórymi metodami leczenia mogą prowadzić do braku równowagi między nowotworami, z którymi możemy walczyć, a obszarami świata, które odnoszą korzyści.
Globalne wydatki na badania: dysproporcje, które pogłębiają nierówności
W latach 2016–2023 na całym świecie przyznano ponad 107 000 grantów na badania nad rakiem, opiewających łącznie na 51,4 miliarda dolarów. Najwięcej zainwestowały Stany Zjednoczone – 29,3 mld dolarów (57%). Dla porównania: kraje Wspólnoty Narodów przekazały łącznie 8,7 mld dolarów (17%), z czego:
- Wielka Brytania – 5,7 mld USD (11%)
- Australia – 1,5 mld USD (2,9%)
- Kanada – 1,3 mld USD (2,6%)
Większość tych środków została zainwestowana lokalnie, a tylko niewielki ich ułamek trafił do krajów o niższych dochodach.
Tymczasem państwa o najniższych dochodach otrzymały łącznie zaledwie 8,4 mln dolarów, co stanowi mniej niż 0,1% całkowitej kwoty. To szczególnie niepokojące, biorąc pod uwagę fakt, że właśnie w tych regionach notuje się największy wzrost zachorowań.
Chirurgia i radioterapia w cieniu: niedofinansowane, choć niezbędne
Większość finansowania (76%) została przeznaczona na badania przedkliniczne. Dobrze wspierane były także badania nad rakiem piersi (10%) i nowotworami krwi (9%). Z kolei badania kliniczne uzyskały 7% środków.
Jednak obszary takie jak chirurgia onkologiczna i radioterapia – kluczowe elementy skutecznego leczenia wielu nowotworów – pozostają dramatycznie niedofinansowane. Tylko 1,7% środków przeznaczono na badania chirurgiczne, a 3,1% na radioterapię.
Eksperci podkreślają, że taka struktura alokacji środków może prowadzić do znacznych luk w praktycznym wdrażaniu innowacji:
Kluczowe jest zrozumienie, jak i gdzie alokowane są środki finansowe – dodaje dr Head.
Technologia i analiza danych w służbie równości
Zespół badawczy wykorzystał innowacyjne podejścia do analizy danych – uczenie maszynowe, duże modele językowe i ekspertyzy specjalistów – aby połączyć i zinterpretować dane z dwóch zestawów obejmujących okresy 2016–2020 oraz 2021–2023.
Analizie poddano również finansowanie w 56 krajach Wspólnoty Narodów, wskazując na wewnętrzne nierówności – nawet wśród krajów tej samej grupy politycznej i kulturowej.
Jak zaznacza współautorka badania, Anbang Du:
Jeśli nie zwiększymy skali ukierunkowanych inwestycji i nie zbudujemy lokalnego potencjału badawczego, nierówności będą się utrzymywać – jeśli Stany Zjednoczone ograniczą finansowanie, ta luka jeszcze się pogłębi.
Główne trendy: spadek inwestycji, wyjątki w Unii Europejskiej
Poza jednorazowym wzrostem globalnych inwestycji w 2021 roku, ogólne nakłady na badania nad rakiem malały z roku na rok. Tendencję tę obserwowano również w ramach Wspólnoty Narodów.
Inaczej sytuacja wygląda w Unii Europejskiej – tu finansowanie badań nad nowotworami wzrosło po 2021 roku. Natomiast kraje należące do grupy BRICS (Brazylia, Rosja, Indie, Chiny, RPA) wykazywały wzrost inwestycji jedynie do 2018 roku – od tego momentu nastąpił wyraźny spadek.
Potrzeba trwałych partnerstw i wzmocnienia lokalnych systemów
Autorzy raportu apelują o koordynację międzynarodowych działań, w szczególności w ramach organizacji takich jak Wspólnota Narodów, aby:
- mobilizować nowe źródła finansowania,
- budować lokalny potencjał naukowy,
- wzmacniać szkolenia i infrastrukturę,
- tworzyć mechanizmy trwałego partnerstwa.
Kluczowe jest, aby grupy narodowe, takie jak Wspólnota Narodów, koordynowały wysiłki w celu mobilizacji funduszy, budowania trwałych partnerstw oraz wzmacniania szkoleń i infrastruktury, aby postęp w nauce o nowotworach przynosił korzyści wszystkim i wszędzie.” – podkreśla Anbang Du.
👉 Wyniki oraz opis badań znajdziesz pod TYM LINKIEM
Główne wnioski
- Stany Zjednoczone zainwestowały 29,3 mld dolarów, co stanowi 57% globalnego finansowania badań nad rakiem w latach 2016–2023.
- Kraje o niskich dochodach otrzymały mniej niż 0,1% środków – zaledwie 8,4 mln dolarów, mimo rosnącego obciążenia chorobą nowotworową.
- Chirurgia onkologiczna i radioterapia pozostają skrajnie niedofinansowane – otrzymały odpowiednio tylko 1,7% i 3,1% globalnych grantów.
- Eksperci apelują o koordynację międzynarodowych działań, zwiększenie inwestycji i budowanie lokalnej infrastruktury badawczej w krajach niedoreprezentowanych.
Źródło:
- Uniwersytet w Southampton
- The Lancet Oncology
