Najnowsze dane z prestiżowego badania opublikowanego w JAMA Surgery rzucają niepokojące światło na zdrowie amerykańskich chirurgów. Choć ogólny poziom śmiertelności w tej grupie zawodowej pozostaje niższy niż wśród ogółu populacji, to umieralność z powodu nowotworów jest wyraźnie wyższa niż u lekarzy innych specjalizacji, a nawet wyższa niż wśród wielu innych grup zawodowych. Wyniki te mogą sugerować, że warunki pracy chirurgów wiążą się z nieznanym dotąd ryzykiem onkologicznym.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego chirurdzy są bardziej narażeni na zgony z powodu nowotworów niż inni lekarze.
- Jakie czynniki związane z pracą chirurgów mogą wpływać na ich zdrowie onkologiczne.
- Jak śmiertelność chirurgów wypada na tle innych grup zawodowych, w tym prawników i inżynierów.
- Dlaczego konieczne są dalsze badania nad wpływem środowiska pracy na ryzyko raka wśród lekarzy.
Chirurdzy umierają na raka częściej niż inni lekarze
Badacze z Harvard Medical School przeanalizowali dane 1 080 298 osób w wieku 25–74 lat, w tym 224 chirurgów i 2740 lekarzy niebędących chirurgami. Informacje pochodziły z Krajowego Systemu Statystyk Żywotnych z 2023 r., a populacyjne dane odniesienia – z American Community Survey oraz AMA Physician Masterfile.
Wyniki wskazują, że śmiertelność chirurgów z powodu nowotworów wynosiła 193,2 zgonów na 100 tys. osób, podczas gdy w grupie lekarzy niebędących chirurgami było to 87,5 na 100 tys.. Oznacza to, że chirurdzy umierali na raka ponad dwukrotnie częściej – współczynnik umieralności względnej (MRR) wyniósł 2,21. Co więcej, wskaźnik ten był nawet wyższy niż wśród wszystkich pozostałych pracowników (162,0 na 100 tys.), co czyni z nowotworów główną przyczynę nadmiernej śmiertelności w tej grupie.
Usunięcie nadmiaru 105,7 zgonów z powodu nowotworów na 100 tys. osób spowodowałoby, że chirurdzy i inni lekarze osiągnęliby wskaźniki śmiertelności zbliżone do tych z poprzedniego roku – podkreślają autorzy badania.
Warunki pracy chirurgów jako potencjalne źródło zagrożenia
Dlaczego właśnie chirurdzy są bardziej narażeni na zgony onkologiczne, mimo że dostęp do wiedzy i zasobów medycznych mają porównywalny do innych lekarzy? Autorzy badania zwracają uwagę na czynnik środowiskowy, związany ze stresem zawodowym, ekspozycją na czynniki chemiczne i promieniowanie, zmiennością rytmu dobowego oraz przewlekłym przeciążeniem psychicznym i fizycznym.
Nie można też wykluczyć, że wyższa ekspozycja na substancje wykorzystywane w salach operacyjnych, takie jak środki dezynfekujące i anestetyki wziewne, może mieć wpływ na długoterminowe zdrowie onkologiczne chirurgów.
Jak chirurdzy wypadają na tle innych grup zawodowych?
W ogólnym zestawieniu chirurdzy mieli 355,3 zgonów na 100 tys. osób, co daje wyższy wynik niż wśród lekarzy niebędących chirurgami (228,4), ale niższy niż w populacji ogólnej (632,5) i zbliżony do śmiertelności wśród prawników, inżynierów i naukowców (404,5).
Z innych danych:
- Chirurdzy odnotowali wyższy wskaźnik zgonów w wyniku wypadków samochodowych (13,4 na 100 tys.) niż inni lekarze (3,4), choć niższy niż średnia wśród pozostałych pracowników (16,6).
- W pozostałych kategoriach – jak choroby układu oddechowego, cukrzyca, choroby wątroby czy infekcje – chirurdzy wykazywali znacznie niższe wskaźniki zgonów niż inne grupy zawodowe.
To właśnie nowotwory były głównym czynnikiem zwiększającym ogólną śmiertelność chirurgów.
Potrzeba dalszych badań i działań prewencyjnych
Autorzy badania z Harvard Medical School apelują o dalsze, pogłębione analizy przyczyn tej niepokojącej zależności. Niezbędne może być uwzględnienie w badaniach czynników specyficznych dla środowiska pracy chirurgów, takich jak:
- ekspozycja na chemikalia,
- wieloletnia praca w systemie zmianowym,
- chroniczny stres i presja decyzyjna,
- ryzyko związane z materiałem biologicznym.
Dla środowiska medycznego może to oznaczać konieczność rewizji standardów BHP, zwiększenia dostępności badań profilaktycznych oraz opracowania systemowych programów wsparcia zdrowia psychofizycznego chirurgów.
👉 Wyniki oraz opis badań znajdziesz pod TYM LINKIEM
Główne wnioski
- Śmiertelność z powodu nowotworów wśród chirurgów wynosiła 193,2 na 100 tys. – to ponad dwa razy więcej niż u innych lekarzy (87,5 na 100 tys.) i więcej niż w populacji ogólnej (162,0).
- Współczynnik MRR dla zgonów onkologicznych u chirurgów wyniósł 2,21, co wskazuje na istotne odstępstwo od reszty środowiska lekarskiego.
- Chirurdzy są mniej narażeni na inne choroby cywilizacyjne (cukrzyca, choroby układu oddechowego), ale nowotwory pozostają główną przyczyną ich przedwczesnej śmierci.
- Warunki pracy specyficzne dla chirurgii – stres, substancje chemiczne, rytm zmianowy – mogą być kluczowymi czynnikami ryzyka onkologicznego.
Źródło:
- JAMA Surgery
- Harvard Medical School
- Phys.org

