Badania naukowców z NYU Langone Health i Perlmutter Cancer Center potwierdzają, że krążące we krwi fragmenty DNA nowotworowego (ctDNA) mogą skutecznie przewidywać ryzyko nawrotu czerniaka w stadium III. Wyniki opublikowane w The Lancet Oncology mogą mieć bardzo ważne znaczenie kliniczne – zarówno dla diagnostyki, jak i doboru terapii.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak test ctDNA może przewidywać nawrót czerniaka w stadium III.
- Dlaczego biomarker ctDNA może być skuteczniejszy niż standardowe metody obrazowania.
- Jakie są główne wnioski z badania obejmującego prawie 600 pacjentów.
CtDNA – biomarker, który wyprzedza obrazowanie
Czerniak w stadium III to jedna z najbardziej agresywnych postaci raka skóry – nowotwór rozprzestrzenia się do regionalnych węzłów chłonnych, a jego wznowa po leczeniu chirurgicznym może być trudna do wykrycia za pomocą konwencjonalnych metod obrazowych. Nowe badania pokazują, że obecność ctDNA przed rozpoczęciem leczenia silnie koreluje z ryzykiem nawrotu – u 80% pacjentów z wykrywalnym biomarkerem doszło do nawrotu choroby. Co więcej, u tych osób czerniak powracał ponad cztery razy szybciej niż u pacjentów z niewykrywalnym poziomem ctDNA, a im wyższy był jego poziom, tym szybciej powracał rak.
Monitoring pooperacyjny – przewaga testu ctDNA
Zespół badawczy dowiódł, że obecność ctDNA w kolejnych miesiącach po leczeniu (3., 6., 9. lub 12. miesiąc) wiązała się z niemal stuprocentowym ryzykiem nawrotu. Wyniki sugerują, że nawet jeśli biomarker nie był wykrywalny przed terapią, jego późniejsze pojawienie się może świadczyć o progresji choroby. To wszystko sprawia, że ctDNA może być realnym kandydatem do wczesnego monitorowania skuteczności leczenia.
Przewaga nad klasyczną oceną guza
W analizie obejmującej niemal 600 pacjentów z Europy, Ameryki Północnej i Australii, test ctDNA okazał się równie skuteczny lub lepszy niż inne testy eksperymentalne oparte na badaniu samej tkanki nowotworowej. W przeciwieństwie do badań histopatologicznych, które mogą jedynie oszacować ryzyko nawrotu, test ctDNA dostarcza bezpośredniego i dynamicznego wskaźnika obecności choroby.
Wyzwania i plany dalszych badań
Mimo obiecujących wyników autorzy podkreślają, że nie u wszystkich pacjentów z negatywnym wynikiem ctDNA uniknięto nawrotu. Dlatego planowane są dalsze prace nad zwiększeniem czułości testu oraz ocena, czy wykorzystanie ctDNA do podejmowania decyzji terapeutycznych rzeczywiście przełoży się na poprawę przeżycia i jakości życia chorych.
Główne wnioski
- 80% pacjentów z wykrywalnym ctDNA przed leczeniem doświadczyło nawrotu czerniaka, a choroba powracała ponad cztery razy szybciej.
- Obecność ctDNA w kolejnych miesiącach po terapii (3.–12. miesiąc) wiązała się z niemal 100% ryzykiem nawrotu choroby.
- Test ctDNA przewyższał skutecznością inne metody eksperymentalne oraz obrazowanie w przewidywaniu wznowy choroby.
- Nowa metoda może wspierać personalizację leczenia czerniaka w stadium III i pozwolić na wcześniejsze interwencje terapeutyczne.
Źródło:
- https://nyulangone.org/news/gene-based-blood-test-melanoma-may-catch-early-signs-cancers-return
