Nowe badania opublikowane w czasopiśmie BMJ Open Respiratory Research ujawniają niepokojącą i niedostatecznie rozpoznaną prawdę: kobiety są bardziej narażone na rozwój przewlekłej obturacyjnej choroby płuc (POChP) niż mężczyźni – nawet jeśli nigdy nie paliły papierosów. Mimo że palenie tytoniu pozostaje głównym czynnikiem ryzyka, wyniki badania pokazują, że płeć odgrywa niezależną rolę w podatności na tę chorobę.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego kobiety są bardziej narażone na POChP niż mężczyźni – nawet jeśli nigdy nie paliły.
- Jakie są najnowsze dane na temat występowania POChP w zależności od płci i historii palenia.
- Jakie mogą być potencjalne przyczyny większej podatności kobiet na choroby układu oddechowego.
- Dlaczego konieczne jest uwzględnienie różnic płciowych w diagnostyce i profilaktyce POChP.
POChP – nie tylko choroba palaczy
POChP, czyli przewlekła obturacyjna choroba płuc, to zbiorcze określenie przewlekłych schorzeń układu oddechowego, takich jak rozedma płuc czy przewlekłe zapalenie oskrzeli. Od lat głównym winowajcą jej rozwoju pozostaje palenie papierosów. Jednak z najnowszych danych wynika, że nawet kobiety, które nigdy nie paliły, są bardziej narażone na POChP niż mężczyźni niepalący.
Badacze przeanalizowali dane z Narodowego Badania Wywiadów Zdrowotnych (NHIS) w USA z 2020 roku, obejmujące ponad 23 tysiące dorosłych w wieku co najmniej 40 lat. W tej grupie znalazło się 12 638 kobiet i 10 390 mężczyzn. Oceniano m.in. historię palenia, używanie e-papierosów i występowanie POChP.
Kobiety chorują częściej – mimo że rzadziej palą
Choć kobiety rzadziej paliły i wypalały mniej papierosów dziennie niż mężczyźni, częstość występowania POChP w tej grupie była wyższa – 7,9% w porównaniu do 6,5% u mężczyzn. Jeszcze większe różnice odnotowano w grupie osób, które nigdy nie paliły:
- POChP u kobiet niepalących: 3%
- POChP u mężczyzn niepalących: 1,5%
Co więcej, kobiety z POChP częściej nigdy nie paliły (26,5%) niż mężczyźni z POChP (14%). Kobiety również rzadziej korzystały z innych produktów tytoniowych (np. cygar, fajek, tytoniu bezdymnego), choć częściej niż mężczyźni sięgały po e-papierosy.
Różnice biologiczne? Płeć jako niezależny czynnik ryzyka
W analizie statystycznej, po uwzględnieniu innych czynników, płeć żeńska wiązała się z 47% wyższym ryzykiem rozpoznania POChP. Co istotne, ryzyko było wyższe niezależnie od historii palenia:
- Wśród osób, które nigdy nie paliły: ryzyko wyższe o 62% u kobiet
- Wśród osób, które kiedykolwiek paliły: ryzyko wyższe o 43%
Wyniki te wskazują na potrzebę przemyślenia przyczyn większej częstości POChP u kobiet i na ponowne rozważenie roli czynników płciowych w patogenezie tej choroby – podkreślają autorzy badania.
Co może tłumaczyć wyższą podatność kobiet?
Naukowcy nie są jeszcze w stanie jednoznacznie wskazać przyczyn tej różnicy. Możliwe czynniki to m.in.:
- różnice hormonalne,
- anatomia i funkcja płuc u kobiet,
- większa wrażliwość na dym tytoniowy lub zanieczyszczenia powietrza,
- czynniki środowiskowe, zawodowe i społeczne,
- niezdiagnozowane narażenie na dym bierny.
Autorzy przyznają, że ograniczeniem badania jest oparcie się na samoocenie ankietowanych oraz brak danych o narażeniu środowiskowym, infekcjach, historii rodzinnej czy wpływach hormonalnych.
Wnioski i potrzeba zmiany podejścia
Jak piszą badacze:
Nasze odkrycia doprecyzowują wcześniejsze szacunki POChP wśród osób bez historii palenia i ponownie podkreślają wysokie obciążenie POChP u kobiet, podkreślając potrzebę przemyślanych wysiłków w celu zapobiegania, diagnozowania i leczenia ich choroby.
👉 Wyniki oraz opis badań znajdziesz pod TYM LINKIEM
Główne wnioski
- Kobiety mają o 47% wyższe ryzyko POChP niż mężczyźni, niezależnie od tego, czy kiedykolwiek paliły papierosy.
- Wśród kobiet niepalących POChP występuje dwukrotnie częściej niż u niepalących mężczyzn (3% vs. 1,5%).
- Badanie objęło ponad 23 tys. osób i wskazuje na istnienie biologicznych lub środowiskowych czynników różnicujących ryzyko POChP według płci.
- Wyniki podważają dotychczasowe przekonania o dominującym wpływie palenia i podkreślają potrzebę lepszego dostosowania profilaktyki i diagnostyki POChP u kobiet.
Źródła:
- BMJ Open Respiratory Research
- British Medical Journal
- Pulmonary Insight
