Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej rozpoczyna 2026 r. z największym w historii rocznym budżetem – 37 mld zł, z czego 85% trafi na projekty związane z transformacją niskoemisyjną. Fundusz prowadzi obecnie ponad 30 naborów i szykuje kolejne kluczowe programy, zwłaszcza dla samorządów, przedsiębiorstw, instytucji publicznych i sektora ochrony zdrowia.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie priorytety finansowe NFOŚiGW zaplanował na 2026 r.
- Które sektory skorzystają z ponad 6 mld zł z Funduszu Modernizacyjnego.
- Jakie zmiany czekają program Czyste Powietrze w 2026 r.
- W jaki sposób planowane inwestycje wpłyną na szpitale i inne instytucje publiczne.
Priorytety NFOŚiGW na 2026 rok
Jak zapowiada prezes NFOŚiGW Dorota Zawadzka-Stępniak, działania Funduszu w 2026 r. obejmują realizację 48 głównych programów priorytetowych. Finansowanie jest kierowane do szerokiej grupy podmiotów – od przedsiębiorstw i samorządów po szpitale, parki narodowe i osoby prywatne.
– Rok 2026 rozpoczynamy z bardzo dużą skalą dostępnego wsparcia. Prowadzimy ponad 30 naborów m.in. dla przedsiębiorców obejmujących rozwój OZE i wysokosprawnej kogeneracji czy adaptacji do zmian klimatu. Wdrażanie programów z KPO jest na bardzo wysokim etapie i będzie to rok rozliczania inwestycji. W tym roku również chcemy zintensyfikować wykorzystanie Funduszy Unijnych. Mamy do dyspozycji rekordowy roczny budżet 37 mld zł, a 85 proc środków, które dystrybuujemy to środki na szeroko pojętą transformację niskoemisyjną – powiedziała Zawadzka-Stępniak.
Fundusz zapowiada kontynuację działań, które mają przyspieszyć przechodzenie Polski na gospodarkę niskoemisyjną i ograniczyć skalę smogu. To zarówno programy wzmacniające rozwój odnawialnych źródeł energii, jak i inicjatywy planowane do uruchomienia w 2026 r. Według NFOŚiGW nowe instrumenty finansowe mają poprawić wykorzystanie energii z OZE dzięki inwestycjom w magazyny ciepła i energii oraz rozbudowę infrastruktury niezbędnej do produkcji biogazu i biometanu.
Czyste Powietrze z nowymi zasadami
Smog pozostaje jednym z najpoważniejszych problemów zdrowotnych i środowiskowych w Polsce. Według kontroli NIK tylko w pięciu województwach działa aż 781 tys. kopciuchów. Dane WHO pokazują, że narażenie na pyły PM10, PM2,5 oraz benzo(a)piren było w 2022 r. przyczyną niemal 35 tys. przedwczesnych zgonów.
W tym kontekście kluczowy jest program Czyste Powietrze, którego nowa odsłona weszła w życie 31 marca 2025 r. Zmienił się system kierowania wsparcia – priorytetem są gospodarstwa dotknięte ubóstwem energetycznym. Stabilność finansowania zapewniają środki z KPO, FEnIKS i Funduszu Modernizacyjnego o łącznej wartości ponad 30 mld zł. NFOŚiGW zapowiada dalsze modyfikacje programu.
– W odpowiedzi na sygnały z rynku i po ewaluacji programu, zdecydowaliśmy się zaproponować zmiany w kilku obszarach. W przyszłym tygodniu przedstawimy propozycje zmian do konsultacji społecznych – poinformował Robert Gajda, zastępca prezesa NFOŚiGW.
Dodał, że część zmian będzie wymagała zgody Europejskiego Banku Inwestycyjnego, dlatego wdrażanie przebiegnie etapowo.
Sześć nowych programów z Funduszu Modernizacyjnego – ponad 6 mld zł
W 2026 r. sektor ochrony zdrowia, edukacji oraz infrastruktury energetycznej może liczyć na nowe źródła finansowania. NFOŚiGW, we współpracy z Ministerstwem Klimatu i Środowiska, przygotowuje sześć programów w ramach XI wiosennej transzy Funduszu Modernizacyjnego. Łączny budżet planowanych działań przekracza 6 mld zł.
Wśród projektów znajdują się:
- Poprawa efektywności energetycznej budynków szpitalnych
- Poprawa efektywności energetycznej budynków edukacyjnych
- Wysokosprawna kogeneracja z odpadów niebezpiecznych
- Poprawa efektywności budynków mieszkalnych wielorodzinnych na terenach wiejskich
- Magazyny ciepła w ciepłownictwie systemowym – pilotaż
- Dofinansowanie przydomowych magazynów energii
Fundusz Modernizacyjny jest zasilany przychodami ze sprzedaży 4,5% unijnej puli uprawnień do emisji CO₂ w systemie EU-ETS. Środki są dystrybuowane przez Europejski Bank Inwestycyjny w półrocznych transzach.
Główne wnioski
- NFOŚiGW dysponuje rekordowym budżetem 37 mld zł, z czego 85% przeznacza na projekty wspierające transformację niskoemisyjną.
- Program Czyste Powietrze przechodzi zmiany i pozostaje kluczowym narzędziem walki ze smogiem, wspieranym kwotą ponad 30 mld zł.
- Fundusz Modernizacyjny uruchomi ponad 6 mld zł na sześć programów obejmujących m.in. budynki szpitalne, edukacyjne i infrastrukturę energetyczną.
- Szpitale znajdą się wśród najważniejszych beneficjentów inwestycji poprawiających efektywność energetyczną i odporność infrastruktury.
Źródło:
- https://www.gov.pl/web/nfosigw/strategiczne-kierunki-wsparcia-zielonych-inwestycji–perspektywa-nfosigw-na-2026-rok
