Choć bezpośredni kontakt z przyrodą przynosi korzyści zdrowotne, dla wielu osób starszych zmagających się z demencją jest on po prostu niedostępny. Ograniczona mobilność, bariery środowiskowe oraz ryzyko upadków i dezorientacji sprawiają, że udział w rzeczywistych zajęciach na świeżym powietrzu staje się wyzwaniem. Jednak nowe badanie przeprowadzone przez zespół naukowców z Texas A&M University pokazuje, że rozwiązanie może tkwić w technologii – a dokładnie w immersyjnej wirtualnej rzeczywistości (VR).
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie efekty emocjonalne daje kontakt z naturą w wirtualnej rzeczywistości osobom z demencją.
- Dlaczego technologia VR może stanowić alternatywę dla rzeczywistych spacerów na świeżym powietrzu.
- Z jakimi trudnościami mierzą się osoby starsze korzystające po raz pierwszy z VR.
- Jakie kierunki dalszego rozwoju technologii VR mogą zwiększyć jej dostępność w opiece nad seniorami.
Badanie z udziałem osób z chorobą Alzheimera
Zespół badawczy pod kierunkiem Junhyounga „Paula” Kima z Wydziału Zachowań Zdrowotnych Szkoły Zdrowia Publicznego Uniwersytetu Texas A&M przeprowadził pilotażowe badanie z udziałem 11 pensjonariuszy ośrodka opieki nad osobami z zaburzeniami pamięci. Wszyscy uczestnicy mieli zdiagnozowaną łagodną lub umiarkowaną postać choroby Alzheimera.
W ciągu pięciu tygodni, dwa razy w tygodniu, uczestnicy brali udział w sesjach VR z wykorzystaniem zestawów Oculus Quest 2 oraz aplikacji Nature Treks Virtual Reality. Każda sesja trwała od 20 do 30 minut i pozwalała zanurzyć się w realistycznych, kojących krajobrazach: lasach, łąkach, oceanach czy zachodach słońca. Uczestnicy mogli również wchodzić w interakcję z animowanymi roślinami i zwierzętami, co pogłębiało doświadczenie immersji.
Poprawa samopoczucia i jakości życia
W badaniu zastosowano model pretest-posttest w celu zmierzenia zmian w dobrostanie emocjonalnym oraz postrzeganej jakości życia. Efekty były wyraźnie pozytywne: zaobserwowano wzrost poziomu przyjemności i czujności, a także znaczną redukcję negatywnych emocji – takich jak lęk, smutek czy złość.
Ta interwencja pozwoliła uczestnikom bezpiecznie eksplorować i łączyć się z różnorodnymi wirtualnymi środowiskami o tematyce natury w spersonalizowany i znaczący sposób – powiedział Kim.
Dodatkowe dane jakościowe zebrano podczas pogłębionych wywiadów z uczestnikami oraz ich opiekunami w ostatnim tygodniu badania. Na tej podstawie zidentyfikowano trzy główne tematy:
- przyjemność z eksplorowania wirtualnych środowisk naturalnych,
- ekscytacja związana z nowością doświadczenia VR,
- wywoływanie pozytywnych wspomnień z przeszłości.
Technologia przyjazna seniorom? Nadal wyzwanie
Pomimo pozytywnych wyników, badanie ujawniło również ograniczenia wynikające z trudności w obsłudze sprzętu. Niektórym uczestnikom sprawiało problem korzystanie z zestawów słuchawkowych i kontrolerów, co ograniczało płynność doświadczenia VR.
Uproszczenie interfejsów sterowania i poprawa ergonomii zestawów słuchawkowych może znacząco zwiększyć dostępność dla osób starszych z upośledzeniem funkcji poznawczych– zauważył Kim.
Projekt badawczy zwraca uwagę nie tylko na potencjał VR w terapii osób z demencją, ale także na konieczność projektowania technologii z myślą o potrzebach tej rosnącej grupy pacjentów.
Wirtualna terapia a rzeczywiste korzyści
Zgodnie z wynikami badania, technologia immersyjna może pełnić funkcję terapeutyczną, wspierając emocjonalne i psychiczne samopoczucie osób starszych. W czasopiśmie American Journal of Health Behavior, gdzie opublikowano wyniki, podkreślono, że rozwój VR zorientowanego na osoby starsze może odegrać istotną rolę w opiece długoterminowej i poprawie jakości życia.
Nasze odkrycia podkreślają terapeutyczny potencjał technologii immersyjnych dla osób starszych i wspierają trwające prace nad projektowaniem dla nich platform wirtualnych” – podsumował Kim. „Stanowią one obiecujący krok naprzód, zwłaszcza że liczba Amerykanów żyjących z chorobą Alzheimera – obecnie ponad 7 milionów – stale rośnie.
👉 Wyniki oraz opis badań znajdziesz pod TYM LINKIEM
Główne wnioski
- Udział w sesjach VR inspirowanych naturą przyniósł osobom z chorobą Alzheimera poprawę nastroju – odnotowano wzrost odczuwania przyjemności, czujności i zmniejszenie negatywnych emocji.
- Technologia VR umożliwiła bezpieczne doświadczenie kontaktu z naturą – mimo ograniczeń fizycznych, seniorzy mogli eksplorować lasy, oceany i inne środowiska naturalne.
- Badanie ujawniło potrzebę dostosowania interfejsów VR do potrzeb osób starszych – uczestnicy napotykali trudności techniczne, co wskazuje na konieczność uproszczenia obsługi.
- Wirtualne krajobrazy wywoływały przyjemność, ekscytację i miłe wspomnienia – doświadczenie VR było odbierane jako nowe i emocjonalnie pozytywne przez uczestników i ich opiekunów.
Źródło:
- Texas A&M University
- American Journal of Health Behavior
