Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) ostrzega, że firmy z branży tytoniowej, alkoholowej i produkujące żywność wysoko przetworzoną aktywnie blokują lub osłabiają reformy zdrowotne, które mogłyby zapobiec milionom przedwczesnych zgonów. Jak podkreślono w opublikowanym oświadczeniu, rządy są poddawane silnej presji lobbingowej, co skutkuje opóźnieniami we wdrażaniu kluczowych interwencji, takich jak podatki zdrowotne czy ograniczenia marketingowe produktów szkodliwych dla zdrowia, zwłaszcza w kontekście ochrony dzieci.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jakie działania WHO uznaje za kluczowe w walce z chorobami niezakaźnymi i dlaczego są one blokowane
- Jakie stanowisko zajmują firmy tytoniowe, alkoholowe i spożywcze wobec zarzutów WHO
- Jakie są możliwe skutki ekonomiczne i zdrowotne wprowadzenia skutecznej polityki zdrowotnej
- Co grozi, jeśli wpływ przemysłu przeważy nad interesem zdrowia publicznego
Choroby niezakaźne pod lupą ONZ
Oświadczenie WHO pojawiło się na tydzień przed dorocznym szczytem Organizacji Narodów Zjednoczonych w Nowym Jorku, który w tym roku poświęcony będzie chorobom niezakaźnym – takim jak nowotwory, choroby układu krążenia, cukrzyca czy przewlekłe choroby płuc. To właśnie te schorzenia odpowiadają za ponad 70% wszystkich zgonów na świecie.
WHO przypomina, że ich rozwój w dużej mierze wiąże się z konsumpcją produktów wysoko przetworzonych, alkoholu oraz tytoniu. Mimo to – jak podkreślono w raporcie – implementacja skutecznych regulacji napotyka opór ze strony firm i ich organizacji branżowych.
Niedopuszczalne jest, aby interesy komercyjne czerpały zyski ze wzrostu liczby zgonów i chorób – podkreślił dr Etienne Krug, dyrektor departamentu WHO ds. czynników warunkujących zdrowie, promocji i profilaktyki.
Potencjał reform kontra siła lobbingu
Według WHO, gdyby rządy na całym świecie zainwestowały zaledwie 3 dolary na osobę w działania profilaktyczne i leczenie chorób niezakaźnych, do 2030 roku można by uratować ponad 12 milionów istnień ludzkich i wygenerować oszczędności rzędu 1 biliona dolarów. Jednak presja polityczna i lobbing ze strony przemysłu skutecznie opóźniają wprowadzanie reform.
Wśród działań blokowanych przez interesariuszy komercyjnych WHO wymienia m.in.:
- wprowadzenie podatków zdrowotnych (np. na słodzone napoje i alkohol),
- ograniczenie reklamy i marketingu produktów szkodliwych dla zdrowia,
- regulacje dotyczące etykietowania produktów spożywczych,
- restrykcje dotyczące sprzedaży tytoniu.
Wezwanie WHO do zdecydowanych działań
Światowa Organizacja Zdrowia apeluje do rządów, organizacji i społeczeństw o aktywne przeciwdziałanie wpływom komercyjnym oraz o wdrażanie konkretnych, skutecznych strategii w walce z chorobami niezakaźnymi. W opublikowanych zaleceniach WHO wskazuje kluczowe działania, które mogą przynieść realne korzyści zdrowotne i ekonomiczne:
- finansowanie i wdrażanie „Best Buys” WHO – sprawdzonych interwencji dostosowanych do lokalnych potrzeb,
- opodatkowanie produktów szkodliwych dla zdrowia, takich jak tytoń, alkohol i napoje słodzone,
- wzmocnienie podstawowej opieki zdrowotnej w zakresie profilaktyki, wczesnego wykrywania i leczenia chorób niezakaźnych,
- ochrona dzieci przed szkodliwym marketingiem,
- rozszerzanie dostępu do niezbędnych leków i technologii medycznych,
- zabezpieczenie odpowiedniego finansowania poprzez budżety krajowe, podatki zdrowotne i pomoc celową,
- wyznaczanie ambitnych celów i systematyczne monitorowanie postępów przy zachowaniu przejrzystości i odpowiedzialności,
- powstrzymanie ingerencji przemysłu w kształtowanie polityki zdrowotnej.
Według WHO, tylko zdecydowane i niezależne od presji lobbystycznych działania mogą doprowadzić do realnej poprawy zdrowia publicznego i ograniczenia liczby zgonów z powodu chorób niezakaźnych.
Główne wnioski
- WHO ostrzega, że presja ze strony przemysłu tytoniowego, alkoholowego i spożywczego utrudnia wdrażanie polityk zdrowotnych ratujących życie.
- Raport WHO wskazuje, że inwestycja 3 dolarów na osobę w prewencję mogłaby do 2030 roku uratować 12 mln osób i przynieść 1 bln dolarów oszczędności.
- Przemysł odpiera zarzuty, podkreślając chęć prowadzenia dialogu, ale organizacje zdrowotne ostrzegają przed osłabianiem polityki zdrowia publicznego.
- Projekt deklaracji ONZ dotyczący chorób niezakaźnych już został osłabiony, co może ograniczyć jego realny wpływ na globalne reformy zdrowotne.
Źródło:
- WHO
