Ratownicy medyczni w Polsce wkrótce będą pracować według nowych zasad. Ministerstwo Zdrowia podjęło konkretne decyzje dotyczące funkcjonowania Państwowego Ratownictwa Medycznego – zmiany obejmą m.in. wprowadzenie trzyosobowych zespołów, obowiązkowe szkolenia z deeskalacji i samoobrony oraz nowe standardy bezpieczeństwa, takie jak kamizelki nożoodporne i systemy alarmowe.
W piątek, 31 stycznia 2025 roku, odbyło się pierwsze spotkanie zespołu ds. bezpieczeństwa pracy, a w poniedziałek, 3 lutego, miało miejsce drugie spotkanie w tej sprawie. W rozmowach uczestniczyli: Minister Marek Kos, Pani Dyrektor Agnieszka Tuderek-Kuleta, przedstawiciele KCMRM, Polskiego Towarzystwa Ratowników Medycznych oraz Związków Zawodowych. Podczas spotkań poruszono szereg kluczowych tematów dotyczących funkcjonowania systemu ratownictwa medycznego i zapowiedziano konkretne zmiany, które wejdą w życie w kolejnych miesiącach.
Trzyosobowe zespoły ratownictwa medycznego – rozwiązanie optymalne czy problem kadrowy?
Jednym z głównych tematów dyskusji była reorganizacja zespołów ratownictwa medycznego (ZRM). Ministerstwo Zdrowia uznało, że procedowana nowelizacja ustawy o PRM umożliwi utworzenie trzyosobowych zespołów podstawowych, w których każda osoba będzie uprawniona do udzielania medycznych czynności ratunkowych.
Na ten moment NFZ zagwarantował finansowanie dla trzech trzyosobowych zespołów na każde dziesięć podstawowych ZRM. Przedstawiciele KRRM zwrócili jednak uwagę, że liczba tych zespołów powinna być sukcesywnie zwiększana, uwzględniając możliwości kadrowe. Ministerstwo Zdrowia przyznało, że planuje dalsze rozmowy na temat finansowania tej zmiany w 2026 roku.
Pojawiły się jednak głosy krytyczne – przedstawiciel pracodawców zaznaczył, że już teraz istnieją problemy z obsadzeniem zespołów w obecnym systemie. Wprowadzenie większej liczby trzyosobowych ZRM może więc spotkać się z trudnościami kadrowymi, co może wymagać dodatkowych działań na rzecz zwiększenia liczby ratowników medycznych w Polsce.
Szkolenia dla ratowników – deeskalacja konfliktów i samoobrona
Ministerstwo Zdrowia, we współpracy z Komendą Główną Policji (KGP), zapowiedziało obowiązkowe szkolenia z deeskalacji konfliktów, radzenia sobie z agresją oraz samoobrony.
Pierwsza seria jednorazowych szkoleń zostanie przeprowadzona przez Policję, a dalsze szkolenia będą obowiązkowe dla wszystkich ratowników, niezależnie od formy zatrudnienia. Przepisy wprowadzające ten obowiązek znajdą się w autopoprawce do nowelizacji ustawy o PRM.
Szkolenia te będą odbywać się w czasie pracy, co oznacza, że ratownicy nie będą musieli poświęcać na nie prywatnego czasu ani finansować ich z własnej kieszeni.
Wsparcie psychologiczne dla ratowników – czy system działa?
Wsparcie psychologiczne dla ratowników medycznych to temat, który powraca od lat. Jak wynika z ankiety przeprowadzonej przez Ministerstwo Zdrowia, ponad 50% dysponentów deklaruje zapewnienie pomocy psychologicznej ratownikom, ale jej forma jest bardzo różna:
✔ Etatowy psycholog w placówce
✔ Dostęp do poradni psychologicznych
✔ Doraźne wsparcie psychologiczne w zależności od sytuacji
Problemem jest jednak niewielkie zainteresowanie tym wsparciem. Często zdarza się, że mimo dostępności psychologa, ratownicy nie korzystają z jego pomocy. KRRM zaproponowała stworzenie systemowego modelu pomocy psychologicznej, który nie tylko zwiększyłby dostępność wsparcia, ale także popularyzował korzystanie z niego.
Nowe przepisy zobowiążą każdego dysponenta do zapewnienia ratownikom wsparcia psychologicznego, a finansowanie tego rozwiązania pochodzić będzie z NFZ.
Kamizelki nożoodporne – standardowe wyposażenie karetek
Ministerstwo Zdrowia zdecydowało, że każdy ZRM zostanie wyposażony w kamizelki nożoodporne. Zmiana ta zostanie uwzględniona w zarządzeniu prezesa NFZ dotyczącym kontraktowania ZRM.
Na każdą karetkę mają przypadać dwie kamizelki nożoodporne, jednak KRRM podkreśliła, że przelicznik ten jest niewystarczający. W przypadku trzyosobowych zespołów oraz konieczności zapewnienia różnych rozmiarów kamizelek, liczba ta powinna zostać zwiększona do trzech.
Radiotelefony nasobne i system alarmowy „przycisk POMOC”
Kolejną zmianą mającą na celu zwiększenie bezpieczeństwa ratowników jest wprowadzenie radiotelefonów nasobnych oraz systemu alarmowego „przycisk POMOC” na tablecie ratowników.
Dzięki temu systemowi ratownicy będą mogli natychmiastowo wezwać Policję w sytuacji zagrożenia. Jeśli po naciśnięciu przycisku operator SWD nie potwierdzi zagrożenia, patrol Policji może zostać odwołany.
KRRM zwróciła uwagę na konieczność edukacji zespołów ratowniczych, aby uniknąć przypadkowego uruchamiania alarmu.
Zaostrzenie kar za napaści na ratowników
Ministerstwo Zdrowia przedstawiło dane dotyczące spraw karnych związanych z atakami na ratowników. Wspólnie z Ministerstwem Sprawiedliwości trwają prace nad zaostrzeniem kar dla agresorów, aby zminimalizować przypadki napaści.
KRRM postuluje, aby kary za napaść na ratownika były bliższe górnej granicy widełek przewidzianych w Kodeksie karnym.
Fundusz na leczenie ratowników po napaści
Minister Zdrowia zapowiedział rozmowy z ubezpieczycielami w sprawie utworzenia funduszu na leczenie ratowników medycznych po napaściach. Wzorem innych zawodów medycznych, KRRM zasugerowała wdrożenie grupowego ubezpieczenia, finansowanego ze środków publicznych.
Kampania społeczna – nowy kierunek
Ministerstwo Zdrowia potwierdziło, że kampania społeczna będzie skierowana głównie do świadków zdarzeń i rodzin pacjentów, a nie osób nietrzeźwych. Celem jest zwiększenie świadomości i umiejętności udzielania pierwszej pomocy. Kampania w mediach społecznościowych ruszy w najbliższym czasie, a szeroka kampania medialna zaplanowana jest na 2026 rok, po uzyskaniu dodatkowego finansowania.
Kamery nasobne – temat wstrzymany
Podczas spotkania poruszono kwestię wprowadzenia kamer nasobnych dla ratowników, ale uznano, że temat wymaga dodatkowych analiz prawnych i organizacyjnych. Podkreślono, że kamery w Policji służą zbieraniu dowodów, a nie ochronie funkcjonariuszy. Wszyscy uczestniczący w spotkaniu zgodzili się, że na razie rozwiązanie nie będzie traktowane priorytetowo.
Monitorowanie zdarzeń niebezpiecznych
KRRM zaproponowała, aby w SWD wprowadzić oznaczenia zdarzeń szczególnie niebezpiecznych, podobnie jak w przypadku zdarzeń z dużą liczbą poszkodowanych. Taki system umożliwiłby analizę skali zagrożeń i identyfikację ryzykownych lokalizacji. W przyszłości mogłyby powstać mapy zagrożeń i oznaczenia „niebezpiecznych” adresów, co zwiększyłoby bezpieczeństwo zespołów ratownictwa.
Nowelizacja ustawy o PRM – luty 2025
Projekt nowelizacji ustawy o PRM jest w końcowej fazie prac legislacyjnych i trafi pod obrady Sejmu w lutym 2025 roku. Ministerstwo Zdrowia zapewniło, że autopoprawki uwzględniające postulaty środowiska ratowniczego zostaną wprowadzone do projektu. Kolejne spotkanie odbędzie się po konsultacjach z Ministerstwem Sprawiedliwości w sprawie zaostrzenia kar za napaści na ratowników.
Źródło:
- Krajowa Izba Ratowników Medycznych / Facebook
