Wirus brodawczaka ludzkiego (HPV) jest główną przyczyną raka szyjki macicy. Nowe, szczegółowe badania przeprowadzone przez szwedzkich naukowców z Karolinska Institutet potwierdzają wysoką skuteczność szczepionek przeciw HPV. Analiza, opublikowana w czasopiśmie „The Journal of Infectious Diseases”, wykazała drastyczny spadek częstości występowania wirusów HPV16 i HPV18, dwóch najczęściej związanych z ryzykiem rozwoju raka szyjki macicy. Wyniki te mają kluczowe znaczenie dla dalszego rozwoju programów szczepień i badań przesiewowych na całym świecie.
Skala i metodologia badań
Badanie objęło dane z 836 314 przesiewowych badań cytologicznych szyjki macicy wykonanych w latach 2014-2023 w regionie Sztokholmu. Dane pochodziły z Krajowego Rejestru Badań Przesiewowych Szyjki Macicy w Szwecji, co zapewniło ich wiarygodność i reprezentatywność.
Naukowcy zastosowali model wiek-okres-kohorta, aby porównać współczynnik zakażenia HPV16/18 wśród kobiet z różnych kohort urodzeniowych, przy czym grupą referencyjną były niezaszczepione kobiety urodzone w 1984 roku. Wyniki pokazały wyraźny związek między zasięgiem szczepień, a spadkiem zakażeń wirusem HPV (human papillomavirus, HPV)
Oto wyniki badań:
- Znaczny spadek zakażeń HPV16/18. Wśród kobiet urodzonych w latach 1999-2000, które objęte były programem szczepień w szkołach, odnotowano spadek zakażeń HPV16 o 98% i HPV18 o 99% w porównaniu do kobiet urodzonych w 1984 roku.
- Wpływ odporności stadnej. Autorzy badania zauważyli, że spadki częstości zakażeń były większe niż wskazywałby sam zasięg szczepień. Oznacza to, że także osoby niezaszczepione korzystały z efektu odporności zbiorowej.
- Malejąca liczba przypadków raka szyjki macicy. Dzięki znacznemu ograniczeniu występowania HPV16/18 zmniejszyła się liczba przypadków raka szyjki macicy, co odzwierciedla wzrost wskaźnika NNS (liczba osób potrzebnych do przebadania, aby zapobiec jednemu przypadkowi raka).
Historia szczepień przeciw HPV w Szwecji
Dobrowolne szczepienia refundowane rozpoczęły się w 2007 roku, jednak początkowo miały niski zasięg i były nierównomiernie dostępne w zależności od klasy społeczno-ekonomicznej.
W 2012 roku Szwecja rozpoczęła zorganizowany program szczepień w szkołach dla dziewcząt w wieku 11-13 lat, co zapewniło równomierny dostęp do szczepionek. Program uzupełniono szczepieniami dla dziewcząt urodzonych w latach 1993-1998. Od 2020 roku szczepieniami objęto także chłopców. W 2021 roku wprowadzono szczepionkę Gardasil 9 dla kobiet urodzonych w latach 1994-1999.
- Zobacz również: Alarmujące dane: w niektórych regionach Polski tylko 7-8% dzieci jest zaszczepionych przeciw HPV
Wnioski z badań
Badania przeprowadzone przez szwedzkich naukowców potwierdzają, że zorganizowane programy szczepień przeciw HPV mają kluczowe znaczenie dla ograniczenia zakażeń wirusem brodawczaka ludzkiego i zapobiegania rakowi szyjki macicy. Dodatkowo odporność stadna chroni także osoby niezaszczepione, co podkreśla wagę wysokiego zasięgu szczepień w populacji.
Nowe dane z badań szwedzkich naukowców to kolejny dowód na skuteczność szczepionek przeciw HPV. Dzięki nim można nie tylko eliminować wirusa brodawczaka ludzkiego, ale także znacząco zmniejszać ryzyko zachorowania na raka szyjki macicy. Wyniki te powinny skłonić kolejne kraje do rozwoju zorganizowanych programów szczepień i aktualizacji programów badań przesiewowych.
Źródło:
- PAP
