Wyjątkowy sukces zespołu lekarzy z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego. Dzięki wieloetapowej, interdyscyplinarnej terapii i przeszczepieniu wątroby z zastosowaniem pozaustrojowego natleniania krwi (ECMO), udało się uratować życie osiemnastoletniego pacjenta z bardzo ciężkim zespołem wątrobowo-płucnym. Historię chłopca i kulisy operacji przedstawiono podczas konferencji prasowej zorganizowanej na WUM.
Z tego artykułu dowiesz się…
- Jak wyglądał jeden z najtrudniejszych przypadków transplantacji wątroby w Polsce.
- Czym jest zespół wątrobowo-płucny i jakie stwarza wyzwania w leczeniu.
- Jakie znaczenie miało zastosowanie ECMO w kontekście przeszczepienia.
- Jak interdyscyplinarna opieka medyczna wpłynęła na sukces leczenia osiemnastolatka.
Walka o życie – od dziecięcego urazu do przeszczepienia wątroby
Jak wyjaśnił prof. Michał Grąt, kierownik Kliniki Chirurgii Ogólnej, Transplantacyjnej i Wątroby UCK WUM oraz krajowy konsultant w dziedzinie transplantologii klinicznej, u pacjenta – Daniła – uszkodzenie wątroby pojawiło się we wczesnym dzieciństwie, w wyniku wypadku komunikacyjnego. Z czasem rozwinęła się zaawansowana marskość wątroby i nadciśnienie wrotne, co samo w sobie czyniło transplantację trudną. Jednak największym wyzwaniem był ciężki zespół wątrobowo-płucny – stan, w którym krew omija płuca bez odpowiedniej wymiany gazowej.
W efekcie chory oddycha, ale nie przynosi to odpowiedniego natlenowania organizmu. Jedyną szansą dla takich pacjentów jest przeszczepienie wątroby – tłumaczył prof. Grąt.
Operacja pod szczególnym nadzorem – zastosowanie ECMO
Zabieg przeprowadzono 9 stycznia br. Narząd pochodził od zmarłego dawcy. Operację wsparto techniką ECMO (extracorporeal membrane oxygenation), czyli pozaustrojowym natlenianiem krwi, w wersji żylno-żylnej – ukierunkowanej na wspomaganie funkcji płuc. Całość nadzorował zespół pod kierownictwem prof. Mariusza Kuśmierczyka, szefa Kliniki Chirurgii Serca, Klatki Piersiowej i Transplantologii UCK WUM oraz krajowego konsultanta w dziedzinie kardiochirurgii.
Łączny czas terapii ECMO u pacjenta wyniósł aż 48 dni, z dziewięciodniową przerwą – to jeden z najdłuższych tego typu okresów wspomagania opisanych w literaturze światowej w kontekście transplantacji wątroby. Zgodnie z doniesieniami, dotychczas opisywano tylko siedem przypadków zastosowania ECMO po transplantacji wątroby z powodu zespołu wątrobowo-płucnego u dorosłych pacjentów – pięć z nich zakończyło się przeżyciem.
Wiemy, że przeszczepienie wątroby odwróci zespół wątrobowo-płucny, ale nie wiemy kiedy. Gdy Danił był jeszcze nieprzytomny, nie wiedzieliśmy, jak to wszystko się skończy. Jego mama wówczas pytała: ‘Ile jeszcze? Kiedy zacznie sam oddychać?. Odpowiadałem, że nie wiem i nikt tego nie wie. Musieliśmy czekać. I doczekaliśmy się – mówił prof. Grąt.
Zespół specjalistów i kompleksowa opieka
Leczenie Daniła było możliwe dzięki zaangażowaniu wielu zespołów specjalistycznych. Opiekę nad pacjentem sprawowano m.in. na Oddziale Intensywnej Terapii Chirurgicznej (OITCH) CSK UCK WUM pod kierownictwem dr. hab. Wojciecha Figla, a wsparcia kardiologicznego udzielała I Klinika Kardiologii UCK WUM prowadzona przez prof. Marcina Grabowskiego. Kolejne etapy terapii kontynuowano na oddziale hepatologii pod kierunkiem prof. Joanny Raszei-Wyszomirskiej.
Można śmiało powiedzieć, że właściwie nie było powikłania w sensie anestezjologicznym, którego Danił by nie przerobił i nie przeżył, z jednym na szczęście wyjątkiem – nie miał żadnych powikłań neurologicznych. To sprawiło, że jest dzisiaj z nami, a pierwszego września idzie do szkoły. Dla mnie jako anestezjologa było to olbrzymie wyzwanie, ale i olbrzymia satysfakcja – powiedział dr hab. Figiel.
Powrót do zdrowia i nauki
Danił, który pojawił się na konferencji, podziękował zespołowi medycznemu za uratowanie życia. Przyznał, że czuje się dobrze i we wrześniu zamierza wrócić do nauki w szkole.
Największą naszą radością jest to, że widzimy naszego pacjenta w bardzo dobrej formie. A jeszcze pamiętamy go dwa czy trzy miesiące wcześniej, kiedy był na granicy śmierci, a my walczyliśmy, żeby przeciągnąć go na stronę życia – mówił prof. Kuśmierczyk.
Rozwój transplantologii w Polsce
Konferencja była także okazją do omówienia postępów w polskiej transplantologii. Eksperci przypomnieli o nowatorskich zabiegach prowadzonych w UCK WUM, takich jak przeszczepienie wspomagające wątroby, transplantacje od żywych dawców dorosłym biorcom, przeszczepy wielonarządowe oraz podział wątroby między dwóch pacjentów.
Magdalena Kramska z Ministerstwa Zdrowia wskazała na konkretne działania wspierające rozwój tej dziedziny – od zakupu sprzętu dla oddziałów intensywnej terapii, przez rozwój sieci koordynatorów transplantacyjnych, po rozbudowę systemu jakości dawstwa i współpracę międzynarodową.
Główne wnioski
- Transplantacja wątroby u 18-latka z zespołem wątrobowo-płucnym była możliwa dzięki połączeniu najnowszych technologii (ECMO) i współpracy zespołów specjalistów.
- ECMO było stosowane przez 48 dni – to jeden z najdłuższych przypadków wsparcia pozaustrojowego tego typu w kontekście transplantacji wątroby na świecie.
- Pacjent przeżył i wraca do normalnego życia – dzięki kompleksowej opiece, Danił rozpoczyna we wrześniu naukę w szkole i nie doznał powikłań neurologicznych.
- Rozwój polskiej transplantologii postępuje dynamicznie – eksperci WUM podkreślają rosnące możliwości leczenia i nowatorskie procedury stosowane w UCK WUM.
Źródło:
- Warszawski Uniwersytet Medyczny
