Podczas kongresu Heart Failure 2025 Europejskiego Towarzystwa Kardiologicznego (ESC) zaprezentowano wyniki badań, które rzucają nowe światło na związki między otyłością a ryzykiem niewydolności serca (HF). Naukowcy z Uniwersytetu w Lund w Szwecji wykazali, że stosunek obwodu talii do wzrostu (WtHR) może być lepszym predyktorem ryzyka HF niż tradycyjny wskaźnik masy ciała (BMI).
Z tego artykułu dowiesz się…
- Dlaczego wskaźnik WtHR (obwód talii do wzrostu) może być lepszy niż BMI w ocenie ryzyka niewydolności serca.
- Jakie wyniki przyniosło badanie Malmö Preventive Project dotyczące związku między WtHR a HF.
- Co oznacza wartość WtHR powyżej 0,5 i dlaczego warto ją kontrolować.
- Jakie są potencjalne implikacje kliniczne dla profilaktyki i leczenia chorób sercowo-naczyniowych.
Dlaczego BMI może nie wystarczyć?
BMI od lat jest podstawowym narzędziem oceny otyłości w praktyce klinicznej. Jednak, jak zauważa dr Amra Jujic, autorka badania z Uniwersytetu w Lund:
BMI jest najczęstszym wskaźnikiem otyłości, ale jest on pod wpływem takich czynników jak płeć i pochodzenie etniczne i nie bierze pod uwagę rozmieszczenia tkanki tłuszczowej.
Otyłość centralna, czyli gromadzenie się tłuszczu trzewnego wokół narządów wewnętrznych, ma silniejszy związek z ryzykiem sercowo-naczyniowym niż ogólna masa ciała. Z tego powodu WtHR (waist-to-height ratio) zyskuje coraz większe znaczenie jako prosty, a zarazem skuteczny wskaźnik ryzyka.
Szczegóły badania: analiza danych z Malmö Preventive Project
Badanie objęło 1792 uczestników w wieku od 45 do 73 lat, w tym osoby z prawidłowym poziomem glukozy, zaburzeniami glikemii oraz cukrzycą. Mediana wieku wynosiła 67 lat, a kobiety stanowiły 29% próby.
Obwód talii i wzrost posłużyły do wyliczenia wartości WtHR, której mediana wyniosła 0,57. W trakcie ponad 12-letniego okresu obserwacji odnotowano 132 przypadki niewydolności serca.
Analiza wykazała, że:
- każde zwiększenie WtHR o jedno odchylenie standardowe było związane ze wzrostem ryzyka HF o 34% (HR 1,34; 95% CI 1,12–1,61; p=0,001),
- osoby z najwyższym WtHR (mediana 0,65) miały 2,71 razy wyższe ryzyko niewydolności serca w porównaniu do pozostałych uczestników (HR 2,71; 95% CI 1,64–4,48; p<0,001).
Mediana WtHR w naszej analizie była znacznie wyższa niż 0,5, czyli granica zwiększonego ryzyka kardiometabolicznego. Idealny jest obwód talii mniejszy niż połowa wzrostu – przypomniał dr John Molvin, współautor badania.
WtHR – przewaga nad BMI w praktyce klinicznej
Wyniki badania są istotne z punktu widzenia diagnostyki i profilaktyki chorób układu krążenia. W przeciwieństwie do BMI, wskaźnik WtHR nie jest zaburzany przez masę mięśniową czy różnice demograficzne, a jego interpretacja jest bardzo intuicyjna:
Obwód talii powinien być mniejszy niż połowa wzrostu.
Co więcej, podczas gdy BMI wykazuje tzw. paradoks otyłości – zjawisko, w którym osoby z wyższym BMI osiągają czasem lepsze wyniki kliniczne w przebiegu HF – WtHR nie wykazuje takiego paradoksu i pozostaje silnym wskaźnikiem ryzyka niezależnie od stadium choroby.
Odkryliśmy, że WtHR jest istotnym predyktorem incydentalnej HF, a nasze wyniki sugerują, że WtHR może być lepszym wskaźnikiem niż BMI w identyfikacji pacjentów z HF, którzy mogliby skorzystać z terapii otyłości – podsumował dr Molvin.
Naukowcy zapowiadają rozszerzenie analiz na większą grupę pacjentów, aby sprawdzić, czy WtHR może być również skutecznym wskaźnikiem innych zaburzeń kardiometabolicznych. Zmiana podejścia do oceny ryzyka HF mogłaby znacząco wpłynąć na wczesne wykrywanie pacjentów wymagających interwencji.
Główne wnioski
- WtHR jest silnym predyktorem niewydolności serca – wzrost tego wskaźnika wiązał się z 34% wyższym ryzykiem HF w badaniu obejmującym 1792 osoby.
- Uczestnicy z najwyższym WtHR (mediana 0,65) mieli 2,7-krotnie większe ryzyko wystąpienia HF w porównaniu z osobami z niższym WtHR.
- W przeciwieństwie do BMI, wskaźnik WtHR lepiej odzwierciedla otyłość trzewną i nie wykazuje „paradoksu otyłości” w kontekście HF.
- Idealna wartość WtHR to poniżej 0,5 – obwód talii mniejszy niż połowa wzrostu może pomóc w ograniczeniu ryzyka kardiometabolicznego.
Źródło:
- European Society of Cardiology
